Bilgisayar Grafiği
Giriş
Ders Hangi Soruyu Sorar?
Bilgisayar grafiği, geometri, malzeme, ışık ve kamera ile tanımlanmış bir sahneden görüntü üretmeyi (rendering) inceler. Bilgisayarlı görünün tersidir: görü görüntüden sahneyi çıkarır, grafik sahneden görüntüyü üretir.
Bir bakışta
geometri ve ışık benzetimi
sahne: model, ışık, kamera
görüntü ya da animasyon
gerçekçilik, kare hızı
yüksek: doğrusal cebir, geometri
gerekmez
Giriş
Kısa Tarihçe
Sutherland'ın Sketchpad'i ekranda kalemle çizim yapmayı gösterir; etkileşimli grafiğin başlangıcı.
Phong yansıma modelini ve gölgelendirme yöntemini yayımlar; parlak yüzeyler gerçekçileşir.
Whitted ışın izlemeyle yansıma, kırılma ve gölgeyi tek bir yöntemde toplar.
Kajiya görüntüleme denklemini (rendering equation) yayımlar: fiziğe dayalı görüntülemenin temeli.
Toy Story, tamamen bilgisayarla üretilmiş ilk uzun metrajlı film olur.
Donanım destekli ışın izleme tüketici GPU'larına gelir; gerçek zamanlı ışın izleme başlar.
Ders
Temel Kavramlar
Öteleme, döndürme ve ölçeklemeyi 4×4 matrislerle yazmak.
Nesne uzayından ekran uzayına giden dönüşüm zinciri.
Yüzeyleri köşe ve üçgenlerle temsil etmek.
Üçgenin kapladığı pikselleri bulmak.
Her piksel için en yakın yüzeyi tutarak görünürlük.
Ortam, yayınık ve parlak yansıma: Phong, Blinn-Phong.
Yüzeye resim ya da desen giydirmek; UV koordinatları.
Kameradan ışın gönderip ışığın yolunu geriye izlemek.
Ders
Tipik İş Akışı
Dene
Bir Küreyi Işıkla Boyamak
Oyun motoru her karede, ekrandaki her pikselin ne kadar parlak olacağını yüzey normali ile ışık yönünden hesaplar. Işığı kaydırıcılarla gezdirin, gölgelendirme yöntemini değiştirin, küreye tıklayıp bir pikselin hesabına bakın.
Konum
Ön Koşullar
Bu dersten önce bilinmesi yararlı olan dersler ve neden gerektikleri.
| Ders | Neden gerekir |
|---|---|
| Doğrusal Cebir | dönüşüm matrisleri, izdüşüm |
| C ile Programlama | OpenGL ve Vulkan gibi arayüzler C/C++ ile kullanılır |
| Analitik geometri | vektör, düzlem, doğru-düzlem kesişimi: ışın izlemenin dili |
Konum
Dersin Komşuları
Örtüşme
Örtüştüğü Dersler
| İlişki | Ders | Ortak konu |
|---|---|---|
| temel alır | Bu ders Doğrusal Cebir dersini temel alır | dönüşüm matrisleri, izdüşüm |
| yöntem paylaşır | Üretken Modeller ile yöntem paylaşır | görüntü ve sahne sentezi |
| yöntem paylaşır | Bilgisayarlı Görü ile yöntem paylaşır | kamera modeli; grafik sahneden görüntü, görü görüntüden sahne |
| yöntem paylaşır | GPU Programlama ve Paralel Hesaplama ile yöntem paylaşır | grafik boru hattı, gölgelendiriciler |
Ayrışma
Ayrıştığı Noktalar (1/2)
| Ölçüt | Bilgisayar Grafiği | Bilgisayarlı Görü | Görüntü İşleme |
|---|---|---|---|
| Temel soru | Bir sahnenin tanımından gerçekçi bir görüntü nasıl üretilir? | Bilgisayar bir görüntüde ya da videoda ne olduğunu nasıl anlar? | Bir görüntü nasıl iyileştirilir, dönüştürülür ve parçalara ayrılır? |
| Yaklaşım | geometri ve ışık benzetimi | görüntüden anlam çıkarma | piksel düzeyinde dönüşüm |
| Girdi | sahne: model, ışık, kamera | görüntü ya da video | görüntü |
| Çıktı | görüntü ya da animasyon | etiket, kutu, derinlik, 3B yapı | işlenmiş görüntü ya da bölgeler |
| Başarı ölçütü | gerçekçilik, kare hızı | doğruluk, mAP, IoU | görsel kalite, PSNR |
| Matematik yükü | yüksek: doğrusal cebir, geometri | yüksek: geometri, doğrusal cebir | orta: evrişim, Fourier |
| Veri ihtiyacı | gerekmez | çok etiketli görüntü | az; öğrenme şart değil |
- Bilgisayarlı Görü: Bilgisayarlı görü görüntüden sahneyi çıkarmaya çalışır; bilgisayar grafiği sahneden görüntüyü üretir.
- Görüntü İşleme: Görüntü işleme var olan bir görüntüyü dönüştürür; bilgisayar grafiği görüntüyü geometri ve ışıktan sıfırdan üretir.
Ayrışma
Ayrıştığı Noktalar (2/2)
| Ölçüt | Bilgisayar Grafiği | Üretken Modeller | GPU ve Paralel Hesaplama |
|---|---|---|---|
| Temel soru | Bir sahnenin tanımından gerçekçi bir görüntü nasıl üretilir? | Bir model gerçek veriye benzeyen yeni örnekleri nasıl üretir? | Binlerce çekirdek aynı hesabı nasıl paylaşır? |
| Yaklaşım | geometri ve ışık benzetimi | veri dağılımını öğrenme | veri paralel hesaplama |
| Girdi | sahne: model, ışık, kamera | çok büyük, çoğu etiketsiz veri | paralelleştirilebilir algoritma |
| Çıktı | görüntü ya da animasyon | yeni örnek: görüntü, metin, ses | hızlandırılmış program |
| Başarı ölçütü | gerçekçilik, kare hızı | gerçekçilik ve çeşitlilik (FID vb.) | hızlanma, bellek bant genişliği |
| Matematik yükü | yüksek: doğrusal cebir, geometri | yüksek | düşük-orta |
| Veri ihtiyacı | gerekmez | çok fazla | gerekmez |
- Üretken Modeller: Üretken modeller görüntüyü veriden öğrenerek sentezler; bilgisayar grafiği onu fizik ve geometri kurallarıyla hesaplar.
- GPU ve Paralel Hesaplama: GPU programlama genel paralel hesaba odaklanır; bilgisayar grafiği GPU'yu görüntü üretmenin aracı olarak kullanır.
Uygulama
Uygulama Alanları
Saniyede onlarca kare üreten gerçek zamanlı grafik.
Fiziğe dayalı, kare başına dakikalar süren görüntüleme.
Tasarımı üretmeden önce görmek.
Uçuş ve sürüş benzetimcileri.
İki göz için düşük gecikmeli görüntü.
Tıbbi hacim verisi, akış ve hava modelleri.
Uygulama
Araçlar ve Örnek Veriler
Araçlar ve kütüphaneler
Klasik test sahneleri
Uygulama
Sık Karıştırılanlar
| Yaygın düşünce | Doğrusu |
|---|---|
| Bilgisayar grafiği yalnızca oyun yapmaktır. | Film, mimari, tıp, benzetim ve bilimsel görselleme de grafiğin uygulamalarıdır. |
| Işın izleme yeni bir buluştur. | Yöntem 1980'den beri bilinir; yeni olan, onu gerçek zamanda çalıştıran donanımdır. |
| Grafik ile bilgisayarlı görü aynıdır. | Biri birbirinin tersidir; kamera modelini paylaşırlar ama yönleri zıttır. |
| Gerçekçilik için daha çok üçgen yeter. | Işık, gölge ve malzeme çoğu zaman geometrinin ayrıntısından daha belirleyicidir. |
Sonrası
Bu Dersten Sonra
Bu dersi temel alan ya da genişleten dersler
İlgili meslekler
Sonrası
Kaynaklar
- Marschner ve Shirley, Fundamentals of Computer Graphics, 4. baskı, CRC Press, 2016.
- Hughes, van Dam, McGuire ve ark., Computer Graphics: Principles and Practice, 3. baskı, Addison-Wesley, 2013.
- Akenine-Möller, Haines, Hoffman ve ark., Real-Time Rendering, 4. baskı, CRC Press, 2018.
- Pharr, Jakob ve Humphreys, Physically Based Rendering, 4. baskı, MIT Press, 2023.