Giriş

Öğrenme Çıktıları

Soyutlama

Soyutlama (Abstraction)

Soyut Sınıflar

Soyut Sınıf (Abstract Class)

• abstract anahtar sözcüğüyle tanımlanır: public abstract class Sekil.
• Hem soyut (gövdesiz) hem de somut (concrete, gövdeli) metotlar içerebilir.

public abstract class Sekil {
    // Soyut olmayan (somut) metot
    void tasi(int x, int y) {
        System.out.println("(" + x + ", " + y + ") noktasına taşındı");
    }
    // Soyut metot (alt sınıflarca uygulanmalı)
    abstract void ciz();
}

Soyut sınıf yarım kalmış bir plan gibidir: bazı odalar bitmiş, bazılarının yalnızca yeri belli.

Soyut Sınıflar

Soyut Sınıfın Özellikleri

Soyut Sınıflar

Soyut Sınıftan Nesne Oluşturulamaz

Sekil s1 = new Sekil("?");     // HATA
Sekil s2 = new Kare(3);        // Doğru: değişkenin türü soyut olabilir
Sekil[] dizi = new Sekil[3];   // Doğru: dizi yalnızca referans tutar

Derleyici mesajı (1. satır)

error: Sekil is abstract; cannot be instantiated

abstract final class yazılamaz: final genişletmeyi yasaklar, abstract genişletmeyi gerektirir → illegal combination of modifiers: abstract and final.

Soyut Sınıflar

Soyut Metotlar (Abstract Methods)

public abstract void ciz();

public abstract class Sekil {
    // Soyut metot
    public abstract void ciz();
}

// Ayrı bir dosyada:
public class Cember extends Sekil {
    // ciz metodunu uygulamak zorunlu
    public void ciz() {
        System.out.println("Çember çiziliyor");
    }
}

Çember çiziliyor

Soyut Sınıflar

Soyut Metot Kuralları

Neden private/static/final olmaz? Üçü de metodun alt sınıfta geçersiz kılınmasını engeller; soyut metot ise geçersiz kılınmak için vardır.

Soyut Sınıflar · Adım adım kod izleme

new Kare(3): Yapıcı Zinciri

abstract class Sekil {
    private String isim;
    Sekil(String isim) {
        this.isim = isim;
        System.out.println(isim + " kuruldu");
    }
    abstract double alan();
}
class Kare extends Sekil {
    private double kenar;
    Kare(double kenar) {
        super("Kare");
        this.kenar = kenar;
    }
    double alan() { return kenar * kenar; }
}
// main içinde:
Sekil s = new Kare(3);
System.out.println(s.alan());

Soyut Sınıflar · Adım adım kod izleme

Somut Metot Soyut Metodu Çağırır

abstract class Icecek {
    final void hazirla() {
        suyuKaynat();
        demle();
        System.out.println("Servis edildi");
    }
    void suyuKaynat() {
        System.out.println("Su kaynadı");
    }
    abstract void demle();
}
class Cay extends Icecek {
    void demle() {
        System.out.println("Çay demlendi");
    }
}
// main içinde:
Icecek i = new Cay();
i.hazirla();

Arayüzler

Arayüz (Interface) Nedir?

Arayüzler

Arayüz Tanımlama

public interface GeometrikSekil {
    // Soyut metot (public abstract)
    void ciz();
    // Sabit (public static final)
    int KENAR_SAYISI = 4;
}

public interface GeometrikSekil {
    public abstract void ciz();
    public static final int KENAR_SAYISI = 4;
}

• Sabitlere arayüz adıyla erişilir: GeometrikSekil.KENAR_SAYISI → 4. Adları BÜYÜK_HARF ile yazılır.
• Sabite değer vermek zorunludur: int deger; → error: = expected.
• Sabit değiştirilemez: GeometrikSekil.KENAR_SAYISI = 5; → error: cannot assign a value to static final variable KENAR_SAYISI.
• Arayüzden de nesne oluşturulamaz: new GeometrikSekil() → error: GeometrikSekil is abstract; cannot be instantiated.

Arayüzler

Arayüzü Uygulamak (implements)

public class Kare implements GeometrikSekil {
    // ciz metodunu uygulamak zorunlu
    public void ciz() {
        System.out.println("Kare çiziliyor");
    }
}
// main içinde:
GeometrikSekil g = new Kare();
g.ciz();
System.out.println(GeometrikSekil.KENAR_SAYISI);

Kare çiziliyor
4

Arayüzler

Bir Sınıf, Birden Fazla Arayüz

class Hayvan {
    String isim;
    Hayvan(String isim) { this.isim = isim; }
}
interface Ucabilir { void uc(); }
interface Yuzebilir { void yuz(); }
class Ordek extends Hayvan implements Ucabilir, Yuzebilir {
    Ordek(String isim) { super(isim); }
    public void uc() { System.out.println(isim + " uçuyor"); }
    public void yuz() { System.out.println(isim + " yüzüyor"); }
}

Arayüzler · Adım adım kod izleme

Aynı Nesne, Farklı Arayüz Referansları

Ordek o = new Ordek("Donald");
Ucabilir u = o;
Yuzebilir y = o;
u.uc();
y.yuz();
// u.yuz();   derleme hatası!
System.out.println(o.isim);
System.out.println(u == o);

Arayüzler

Arayüzden Kalıtım

Bir arayüz, başka bir arayüzü extends ile genişletebilir; virgülle birden çok arayüzü de genişletebilir: interface C extends A, B.

public interface KareSekli extends GeometrikSekil {
    // Ek metotlar veya sabitler eklenebilir
    void ozelFonksiyon();
}
class OzelKare implements KareSekli {
    public void ciz() {
        System.out.println("Özel kare çiziliyor");
    }
    public void ozelFonksiyon() {
        System.out.println("Köşegen: " + Math.sqrt(2));
    }
}
// main içinde:
KareSekli k = new OzelKare();
k.ciz();
k.ozelFonksiyon();
GeometrikSekil g = k;   // üst arayüze atanabilir

Özel kare çiziliyor
Köşegen: 1.4142135623730951

Arayüzler

Arayüz Tipiyle Programlama

Arayüzler · Adım adım kod izleme

Ödeme Arayüzü: Kod İzleme

interface OdemeYontemi { void ode(double tutar); }
class KrediKarti implements OdemeYontemi {
    public void ode(double tutar) {
        System.out.println("Kart: " + tutar + " TL");
    }
}
class Havale implements OdemeYontemi {
    public void ode(double tutar) {
        System.out.println("Havale: " + (tutar + 5) + " TL");
    }
}
static void satinAl(OdemeYontemi y, double toplam) {
    y.ode(toplam);
}
satinAl(new KrediKarti(), 250.0);   // main
satinAl(new Havale(), 120.0);

Lambda İfadeleri

Anonim (Lambda) Fonksiyonlar

static int toplama(int x, int y) {
    return x + y;
}

Lambda İfadeleri

Fonksiyonel Arayüz (Functional Interface)

@FunctionalInterface
interface Selamlama {
    void selamVer(String ad);
}

Selamlama s = ad -> System.out.println("Merhaba " + ad);
s.selamVer("Ayşe");

Merhaba Ayşe

Lambda İfadeleri

Hazır Fonksiyonel Arayüzler

Her seferinde arayüz yazmak gerekmez: java.util.function paketinde sık kullanılan biçimler hazırdır.

Consumer<String> yaz = m -> System.out.println(m);
yaz.accept("Consumer çalıştı");
Supplier<Integer> zar = () -> 4;
System.out.println(zar.get());
Function<String, Integer> uzunluk = m -> m.length();
System.out.println(uzunluk.apply("Giresun"));
Predicate<Integer> pozitifMi = x -> x > 0;
System.out.println(pozitifMi.test(-7));

Consumer çalıştı
4
7
false

Lambda İfadeleri · Adım adım kod izleme

Lambda Ne Zaman Çalışır? Adım Adım

Predicate<Integer> ciftMi = x -> x % 2 == 0;
List<Integer> sayilar = Arrays.asList(3, 8, 5, 12);
List<Integer> sonuc = new ArrayList<>();
for (int s : sayilar) {
    if (ciftMi.test(s)) {
        sonuc.add(s);
    }
}
System.out.println(sonuc);

Lambda İfadeleri

Lambda Örneği: Liste Filtreleme

import java.util.*;, java.util.function.IntBinaryOperator ve java.util.stream.Collectors içe aktarılmış main içinde:

IntBinaryOperator toplama = (int x, int y) -> x + y;
System.out.println(toplama.applyAsInt(5, 3));

List<Integer> sayilar = Arrays.asList(1, 2, 3, 4, 5, 6, 7);
List<Integer> ciftSayilar = sayilar.stream().
                    filter(s -> s % 2 == 0).
                    collect(Collectors.toList());
System.out.println(ciftSayilar);
System.out.println(sayilar.stream().map(s -> s * s).toList());

8
[2, 4, 6]
[1, 4, 9, 16, 25, 36, 49]

Lambda İfadeleri

Lambda ve Anonim Sınıf

Runnable r1 = new Runnable() {
    @Override
    public void run() {
        System.out.println("Anonim sınıf");
    }
};
Runnable r2 =
        () -> System.out.println("Lambda");
r1.run();
r2.run();

Anonim sınıf
Lambda

int kdv = 20;
Function<Integer, Integer> vergili =
        fiyat -> fiyat + fiyat * kdv / 100;
System.out.println(vergili.apply(150)); // 180
kdv = 18;  // eklenirse: derleme hatası

error: local variables referenced from
  a lambda expression must be final
  or effectively final

Lambda İfadeleri

Kullanım Alanları

• Koleksiyon işlemleri: liste filtreleme, sıralama, eşleştirme (filter, sort, map, forEach).
• İş parçacığı yönetimi: paralel yürütülen işlerin gövdesini kısaca vermek.
• Daha okunabilir kod: tek yerde kullanılacak küçük işlemler için ayrı fonksiyon tanımlamak yerine.

List<String> isimler = new ArrayList<>(List.of("Zeynep", "Ali", "Mehmet"));
isimler.sort((a, b) -> a.length() - b.length());
System.out.println(isimler);
isimler.forEach(isim -> System.out.println("Merhaba " + isim));
Thread is = new Thread(() -> System.out.println("İş parçacığı çalıştı"));
is.start();

[Ali, Zeynep, Mehmet]
Merhaba Ali
Merhaba Zeynep
Merhaba Mehmet
İş parçacığı çalıştı

Arayüz Metotları

Varsayılan Metotlar (default, Java 8+)

• Arayüz, gövdesi olan varsayılan (default) metotlara sahip olabilir.
• Uygulayan sınıf onu kalıtımla alır; isterse geçersiz kılar. Amaç: arayüze yeni metot eklerken onu uygulayan eski sınıfları bozmamak.

interface Collection {
    void add(Object o);
    void remove(Object o);
    int size();
    default boolean isEmpty() {
        return size() == 0;
    }
}

true
2 false

class Sepet implements Collection {
    private int adet = 0;
    public void add(Object o) { adet++; }
    public void remove(Object o) { adet--; }
    public int size() { return adet; }
    // isEmpty() yazılmadı: default sürüm kullanılır
}
// main içinde:
Sepet sepet = new Sepet();
System.out.println(sepet.isEmpty());
sepet.add("elma");
sepet.add("armut");
System.out.println(sepet.size() + " " + sepet.isEmpty());

isEmpty(), soyut size()'ı çağırır; hangi size()'ın çalışacağı nesneye göre belirlenir. (Bu Collection bizim arayüzümüzdür; java.util.Collection ile karıştırılmamalı.)

Arayüz Metotları · Adım adım kod izleme

Varsayılan Metot: Kod İzleme

interface Collection {
    void add(Object o);
    int size();
    default boolean isEmpty() {
        return size() == 0;
    }
}
class Sepet implements Collection {
    private int adet = 0;
    public void add(Object o) { adet++; }
    public int size() { return adet; }
}
Collection c = new Sepet();      // main
System.out.println(c.isEmpty());
c.add("elma");
System.out.println(c.isEmpty());

Arayüz Metotları

static Metotlar (Java 8+)

interface Geometry {
    static double circleArea(double r) { return Math.PI * r * r; }
    static double squareArea(double s) { return s * s; }
    static double perimeter(double s) { return s * 4.0; }
    static double boxVolume(double w, double h, double d) {
        return w * h * d;
    }
}
// main içinde:
System.out.println(Geometry.circleArea(2));
System.out.println(Geometry.squareArea(3));
System.out.println(Geometry.perimeter(2.5));
System.out.println(Geometry.boxVolume(2, 3, 4));

12.566370614359172
9.0
10.0
24.0

Arayüz Metotları

Default Metot Çakışması

• İki arayüz aynı imzalı default metot getirirse sınıf hangisini alacağını bilemez; metodu kendisi yazmak (geçersiz kılmak) zorundadır.
• İstenen arayüzün sürümü ArayuzAdi.super.metot() ile çağrılabilir.

interface Selamlayan {
    default void selam() { System.out.println("Merhaba"); }
}
interface Karsilayan {
    default void selam() { System.out.println("Hoş geldiniz"); }
}
class Gorevli implements Selamlayan, Karsilayan {
    public void selam() {       // geçersiz kılmak zorunlu
        Selamlayan.super.selam();
        Karsilayan.super.selam();
    }
}

Merhaba
Hoş geldiniz

error: types Selamlayan and Karsilayan are incompatible;
  class Gorevli inherits unrelated defaults for selam()
  from types Selamlayan and Karsilayan

Arayüz Metotları · Adım adım kod izleme

Default Çakışması: Kod İzleme

interface Yazici {
    default void calis() { System.out.println("Yazdırılıyor"); }
}
interface Tarayici {
    default void calis() { System.out.println("Taranıyor"); }
}
class OfisMakinesi implements Yazici, Tarayici {
    public void calis() {
        Tarayici.super.calis();
        Yazici.super.calis();
        System.out.println("Kopya hazır");
    }
}
Yazici y = new OfisMakinesi();   // main
y.calis();

Arayüz Metotları

Özel (private) Arayüz Metotları (Java 9+)

interface Yazdirilabilir {
    String icerik();
    default void yazdir() {
        System.out.println(baslik() + ": " + icerik());
    }
    private String baslik() {   // Java 9+
        return "Belge";
    }
}
class Rapor implements Yazdirilabilir {
    public String icerik() { return "Vize sonuçları"; }
}

Belge: Vize sonuçları

Arayüz Metotları

Arayüz Üyeleri: Özet Tablosu

Mühürlü Tipler

Mühürleme: sealed, non-sealed, permits

Mühürlü Tipler

Mühürlü Arayüz Örneği

public sealed interface Hayvan permits Kedi, Kopek {
    void hareketEt();
}
final class Kedi implements Hayvan {
    public void hareketEt() {
        System.out.println("Kedi sessizce yürüyor");
    }
}
non-sealed class Kopek implements Hayvan {
    public void hareketEt() {
        System.out.println("Köpek koşuyor");
    }
}
class Kangal extends Kopek {   // serbest
    public void hareketEt() {
        System.out.println("Kangal sürüyü koruyor");
    }
}

// Java 21: switch tüm alt türleri kapsar,
// default dalı gerekmez
static String tur(Hayvan h) {
    return switch (h) {
        case Kedi k -> "kedi";
        case Kopek k -> "köpek";
    };
}
// main içinde:
Hayvan[] hayvanlar =
    { new Kedi(), new Kopek(), new Kangal() };
for (Hayvan h : hayvanlar) {
    h.hareketEt();
    System.out.println(tur(h));
}

Kedi sessizce yürüyor
kedi
Köpek koşuyor
köpek
Kangal sürüyü koruyor
köpek

Karşılaştırma

Arayüz ve Soyut Sınıf Karşılaştırması

Karşılaştırma

Hangisini Seçmeli?

Çoğu zaman ikisi birlikte kullanılır:

abstract class Hayvan implements Sesli { … }
class Ordek extends Hayvan implements Ucabilir, Yuzebilir { … }

Jenerikler

Neden Jenerikler?

class KutuObj {
    private Object icerik;
    void koy(Object o) { icerik = o; }
    Object al() { return icerik; }
}
KutuObj k = new KutuObj();
k.koy("Merhaba");
String s = (String) k.al(); // dönüşüm şart
k.koy(42);                  // itiraz yok
String t = (String) k.al(); // çalışırken hata

Exception in thread "main"
java.lang.ClassCastException

class Kutu<T> {
    private T icerik;
    void koy(T x) { icerik = x; }
    T al() { return icerik; }
}
Kutu<String> k = new Kutu<>();
k.koy("Merhaba");
String s = k.al();          // dönüşüm yok
k.koy(42);                  // derlenmez

error: incompatible types:
  int cannot be converted to String

• Tip güvenliği: yanlış tipteki değer çalışırken değil, derlerken yakalanır.
• Okurken açık dönüşüm (cast) gerekmez; tek gerçekleme her tip için çalışır.

Jenerikler

Jenerik Sınıf ve Jenerik Metot

class Kutu<T> {                    // T: tip parametresi
    private T icerik;
    void koy(T x) { icerik = x; }
    T al() { return icerik; }
}
static <T> void yazdir(T oge) {    // jenerik metot
    System.out.println("Öğe: " + oge);
}
// main içinde:
Kutu<String> k1 = new Kutu<>();
k1.koy("Merhaba");
Kutu<Integer> k2 = new Kutu<>();
k2.koy(42);
int n = k2.al() + 1;               // kutudan çıkarma
System.out.println(k1.al() + " " + n);
yazdir(3.14);
yazdir('A');

Merhaba 43
Öğe: 3.14
Öğe: A

Jenerikler

Sınırlı Tip Parametresi

<T extends Ust>: T yalnızca Ust ya da onun alt tipi olabilir (üst sınır). Karşılığında metot gövdesi Ust'un metotlarını kullanabilir.

static <T extends Number> double ikiKati(T x) {
    return x.doubleValue() * 2;   // Number'ın metodu
}
// main içinde:
System.out.println(ikiKati(21));    // T = Integer
System.out.println(ikiKati(1.5));   // T = Double
System.out.println(ikiKati("on")); // derlenmez

42.0
3.0

error: method ikiKati in class Main cannot be
  applied to given types; ... inference variable T
  has incompatible bounds (upper: Number, lower: String)

Arayüz de sınır olabilir (extends yazılır). Aşağıdaki metot her karşılaştırılabilir tipte (Integer, String…) en büyük öğeyi bulur, çünkü compareTo çağırabileceği garantidir:

static <T extends Comparable<T>> T enBuyuk(T[] dizi)

Jenerikler · Adım adım kod izleme

enBuyuk: Kod İzleme

static <T extends Comparable<T>> T enBuyuk(T[] dizi) {
    T eb = dizi[0];
    for (int i = 1; i < dizi.length; i++) {
        if (dizi[i].compareTo(eb) > 0) {
            eb = dizi[i];
        }
    }
    return eb;
}
// main içinde:
Integer[] sayilar = {7, 12, 5};
String[] adlar = {"elma", "kiraz", "armut"};
System.out.println(enBuyuk(sayilar));
System.out.println(enBuyuk(adlar));

Jenerikler

Joker Tipler (?) ve Değişmezlik

static double topla(List<? extends Number> liste) {
    double t = 0;
    for (Number n : liste) t += n.doubleValue();  // okuma
    return t;
}
static void doldur(List<? super Integer> liste) {
    liste.add(1);                                 // yazma
    liste.add(2);
}
// main içinde:
List<Integer> tamlar = Arrays.asList(1, 2, 3);
List<Number> sayilar = new ArrayList<>();
doldur(sayilar);
sayilar.add(2.5);
System.out.println(topla(tamlar) + " " + sayilar);
// List<Number> x = tamlar;   derlenmez

6.0 [1, 2, 2.5]

Jenerikler

Tip Silme (Type Erasure)

class Kutu<T> {
    private T icerik;
    // T yeni() { return new T(); }   derlenmez
}
// main içinde:
Kutu<String> a = new Kutu<>();
Kutu<Integer> b = new Kutu<>();
System.out.println(a.getClass() == b.getClass());
System.out.println(a.getClass().getName());

true
Kutu

Etiketler

Etiketler (Annotations)

Etiket (annotation), sınıf, metot, alan ya da parametreye eklenen üst veridir. Kendi başına davranış değiştirmez; onu derleyici, araçlar ya da çalışan program (yansıma ile) okur.

@FunctionalInterface
interface Islem {
    int uygula(int a, int b);
    int ters(int a);   // 2. soyut metot
}

error: Unexpected @FunctionalInterface annotation
  Islem is not a functional interface
    multiple non-overriding abstract methods
    found in interface Islem

Etiketler

Özel Etiket ve Yansıma

@Retention(RetentionPolicy.RUNTIME)  // çalışırken okunur
@Target(ElementType.METHOD)          // yalnızca metotlara
@interface Gorev {
    String yazar();
    int oncelik() default 1;
}
class Isler {
    @Gorev(yazar = "Ayşe", oncelik = 3)
    public void yedekle() { System.out.println("Yedek alındı"); }
    public void temizle() { System.out.println("Temizlendi"); }
}
// main içinde (yansıma, java.lang.reflect.Method):
Isler isler = new Isler();
for (Method m : Isler.class.getDeclaredMethods()) {
    Gorev g = m.getAnnotation(Gorev.class);
    if (g != null) {
        System.out.println(m.getName() + ", "
            + g.yazar() + ", " + g.oncelik());
        m.invoke(isler);
    }
}

yedekle, Ayşe, 3
Yedek alındı

Tasarım Desenleri

Tasarım Desenleri (Design Patterns)

• Tasarım deseni: sık karşılaşılan bir tasarım sorununa denenmiş, yeniden kullanılabilir bir çözüm kalıbı. Kopyalanacak kod değil, sorunu ve ödünleşimleri adlandıran ortak bir sözlüktür.
• Sorumlulukları ayırır, sınıflar arasındaki bağımlılığı azaltır: bir parça, ötekilere dokunmadan değiştirilebilir ve tek başına denenebilir.

Tasarım Desenleri

Singleton: Tek Nesne

public final class Ayarlar {
  private static final Ayarlar TEK = new Ayarlar();
  private Ayarlar() {
    System.out.println("Ayarlar oluşturuldu");
  }
  public static Ayarlar getInstance() { return TEK; }
}
// main:
System.out.println("main başladı");
Ayarlar a = Ayarlar.getInstance();
Ayarlar b = Ayarlar.getInstance();
System.out.println(a == b);

main başladı
Ayarlar oluşturuldu
true

Tasarım Desenleri

Fabrika (Factory)

interface Sekil { double alan(); }
class Kare implements Sekil { … }   // alan: a * a
class Daire implements Sekil { … }  // alan: π r²

class SekilFabrikasi {
  static Sekil olustur(String tur, double olcu) {
    switch (tur.toLowerCase(Locale.ROOT)) {
      case "kare":  return new Kare(olcu);
      case "daire": return new Daire(olcu);
      default:      return null;  // bilinmeyen tür
    }
  }
}
Sekil s = SekilFabrikasi.olustur("Kare", 3);
System.out.println(s.alan());   // 9.0

Sekil u = SekilFabrikasi.olustur("üçgen", 2);
System.out.println(u == null);   // true

Tasarım Desenleri

Gözlemci (Observer)

interface Gozlemci { void guncelle(int derece); }

class Istasyon {
  private final List<Gozlemci> liste = new ArrayList<>();
  void ekle(Gozlemci g) { liste.add(g); }
  void setSicaklik(int d) {
    for (Gozlemci g : liste) g.guncelle(d);
  }
}

Tasarım Desenleri · Adım adım kod izleme

Gözlemci Deseni Adım Adım

interface Gozlemci { void guncelle(int derece); }
class Istasyon {
  private final List<Gozlemci> liste = new ArrayList<>();
  void ekle(Gozlemci g) { liste.add(g); }
  void setSicaklik(int d) {
    for (Gozlemci g : liste) g.guncelle(d);
  }
}
// main:
Istasyon ist = new Istasyon();
ist.ekle(d -> System.out.println("Ekran: " + d + " °C"));
ist.ekle(d -> { if (d > 30) System.out.println("Uyarı: sıcak!"); });
ist.setSicaklik(25);
ist.setSicaklik(34);

Tasarım Desenleri

Strateji (Strategy)

interface Indirim { double uygula(double tutar); }

class OgrenciIndirimi implements Indirim {
  public double uygula(double tutar) { return tutar * 0.90; }
}
class Kasa {
  private final Indirim strateji;
  Kasa(Indirim strateji) { this.strateji = strateji; }
  double odenecek(double tutar) {
    return strateji.uygula(tutar);
  }
}
Kasa k = new Kasa(new OgrenciIndirimi());
System.out.println(k.odenecek(250));   // 225.0

Tasarım Desenleri · Adım adım kod izleme

Strateji Deseni Adım Adım

interface Indirim { double uygula(double tutar); }
class Kasa {
  private final Indirim strateji;
  Kasa(Indirim strateji) { this.strateji = strateji; }
  double odenecek(double tutar) { return strateji.uygula(tutar); }
}
// main:
Kasa ogrenci = new Kasa(t -> t * 0.90);
Kasa kampanya = new Kasa(t -> t >= 200 ? t - 50 : t);
System.out.println(ogrenci.odenecek(250));
System.out.println(kampanya.odenecek(250));
System.out.println(kampanya.odenecek(120));
// sabit strateji: Kasa tek başına denenir
System.out.println(new Kasa(t -> 7).odenecek(100));

Tasarım Desenleri

MVC: Model, Görünüm, Denetleyici

Ogrenci m = new Ogrenci("Ayşe");
OgrenciGorunum g = new OgrenciGorunum();
OgrenciDenetleyici d =
    new OgrenciDenetleyici(m, g);
d.guncelle();  // g.goster(m.getAd())

Öğrenci: Ayşe

Tasarım Desenleri

Desenler: Ne Zaman Kullanılmaz?

Özet

Özet

Özet

İlgili Sayfalar

Özet

Sık Yapılan Hatalar (1): Soyut Sınıflar

Özet

Sık Yapılan Hatalar (2): Arayüzler

Özet

Örnek Problemler (1): Derlenir mi?

// (a)
abstract class A {
    void f() { System.out.println("f"); }
}
// (b)
class B { abstract void g(); }
// (c)
interface I { int X = 1; }
...  I.X++;
// (d)
interface J { void h(); }
class C implements J { void h() { } }
// (e)
abstract class D { abstract void k(); }
abstract class E extends D { }

Özet

Örnek Problemler (2): Çıktı Nedir?

interface Sesli {
    default String ses() { return "..."; }
}
abstract class Hayvan implements Sesli {
    Hayvan() { System.out.print("H "); }
    abstract String ad();
}
class Kedi extends Hayvan {
    Kedi() { System.out.print("K "); }
    String ad() { return "kedi"; }
    public String ses() { return "miyav"; }
}
class Balik extends Hayvan {
    String ad() { return "balık"; }
}
// main içinde:
Hayvan[] d = { new Kedi(), new Balik() };
System.out.println();
for (Hayvan h : d)
    System.out.println(h.ad() + ": " + h.ses());

Özet

Alıştırmalar (1)

1. Soyut Calisan sınıfı yazın: isim alanı, yapıcı, soyut double maas() ve adı ile maaşı yazdıran bilgi(). Alt sınıflar: TamZamanli (aylık 30000), SaatUcretli (120 saat × 200). Bir Calisan[] dizisinde bilgi() çağırın.
2. Sekil2B arayüzü: soyut double alan() ve "Alan: " + alan() döndüren default ozet(). Ucgen(6, 4) için ozet() ne döndürür?
3. interface Hesap { static int topla(int a, int b) … } ve class Basit implements Hesap {}: Hesap.topla(3, 4) ve Basit.topla(3, 4) sonuçları?

Özet

Alıştırmalar (2)

4. sealed abstract class Sekil permits Kare, Cember yazın; Kare final, Cember non-sealed. Elips extends Cember ve Ucgen extends Sekil derlenir mi?
5. Soyut sınıf mı, arayüz mü? (a) plakası ve yapıcısı olan Tasit; (b) Ogrenci ve Fatura'nın ortak kaydet() yeteneği; (c) hem Hayvan hem yüzebilen Balik.
6. class Kare implements GeometrikSekil içinde public void Ciz() { … } yazıldı. Ne olur? Metodun üstüne @Override eklenirse?

Özet

Kaynaklar

• Oracle, The Java Tutorials: Abstract Methods and Classes; Interfaces; Default Methods; Lambda Expressions.
• J. Gosling ve diğ., The Java Language Specification, Java SE 21 Edition (8.1.1.1 abstract Classes, 8.1.1.2 sealed Classes, Bölüm 9: Interfaces, 15.27 Lambda Expressions).
• Oracle, JEP 409: Sealed Classes (Java 17) ve JEP 441: Pattern Matching for switch (Java 21).
• P. Deitel ve H. Deitel, Java: How to Program, 11. baskı, Pearson (Bölüm 10: Object-Oriented Programming: Polymorphism and Interfaces).
• K. Sierra ve B. Bates, Head First Java, 3. baskı, O'Reilly (Bölüm 8: Interfaces and Abstract Classes).
• C. S. Horstmann, Core Java, Volume I: Fundamentals, 12. baskı, Pearson (Bölüm 5–6).
• E. Gamma, R. Helm, R. Johnson ve J. Vlissides, Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software, Addison-Wesley, 1994.