Bölüm 3.2: Microsoft Excel

Bilgisayar ve Programlamaya Giriş
Çalışma sayfasıVeri girişiFormüllerVeri analiziGrafikler
Sercan KÜLCÜ · Giresun Üniversitesi

Giriş

Öğrenme Çıktıları

Çalışma kitabı

Sayfa, hücre, satır, sütun ve aralık kavramlarını kullanmak.

Formüller

Hücre başvuruları ve temel işlevlerle hesaplama yapmak.

Veri düzenleme

Tablo, sıralama, filtreleme ve doğrulama araçlarını uygulamak.

Görselleştirme

Veriye uygun grafik seçip anlaşılır biçimde sunmak.

Giriş

Excel Ne İçin Kullanılır?

Hesaplama

Formül ve işlevlerle tekrarlanabilir hesaplar.

Liste yönetimi

Kayıtları satır ve sütunlarda düzenleme.

Analiz

Sıralama, filtreleme ve özetleme.

Görselleştirme

Grafiklerle eğilim ve karşılaştırma.

Planlama

Bütçe, takvim, stok ve görev takibi.

Paylaşım

Çalışma kitabını ortak düzenleme ve yorumlama.

Çalışma Sayfası

Temel Kavramlar

B4fx125ABCDEF1234561258040603590752055Sayfa1Sayfa2+Ad kutusuSütun harfiSatır no.Etkin hücreFormül çubuğuAralık B4:D6Sayfa sekmeleri
Çalışma kitabı

Excel dosyasının tamamı (.xlsx).

Çalışma sayfası

Kitap içindeki hücre ızgarası.

Hücre / aralık

B4 tek hücre; B4:D6 dikdörtgen aralık.

Çalışma Sayfası

Izgara ve Hücre Başvurusu

C3fx30ABCD123ÜrünAdetFiyatToplamKalem128Defter53096150

C3 = C sütunu ile 3. satırın kesişimi. Ad kutusu seçili hücrenin adresini, formül çubuğu içeriğini gösterir.

D2fx=B2*C2ABCD123ÜrünAdetFiyatToplamKalem128Defter53096150

D2'de formül var: =B2*C2. Hücre sonucu (96) gösterir, formül çubuğu formülün kendisini.

D3fx=B3*C3ABCD123ÜrünAdetFiyatToplamKalem128Defter53096150

D3: =B3*C3 → 5·30 = 150. Formül değer değil adres kullanır.

B2fx20ABCD123ÜrünAdetFiyatToplamKalem208Defter530160150

B2 12 → 20 yapıldı: D2 kendiliğinden yeniden hesaplandı (160). Başvurunun gücü budur.

Veri Girişi

Veri Tipleri

KalemMetinsola1250Sayısağa01.03.2024TarihsağaDOĞRUMantıksalortaya24Formül =B2*2sonuç sağa#SAYI/0!Hata değeriortaya
Metin

Ad, açıklama ve kategori.

Sayı

Hesaplamaya katılabilen nicelik.

Tarih ve saat

Excel'in sayısal seri değerleriyle sakladığı zaman bilgisi.

Mantıksal değer

DOĞRU veya YANLIŞ.

Formül

Eşittir işaretiyle başlayan hesaplama.

Hata değeri

Formül veya veri sorununu bildiren özel sonuç.

Veri Girişi

Veri Girme ve Düzenleme

Hücreyi düzenleF2
Girişi onaylaEnter
Hücre içinde yeni satırAlt+Enter
İçeriği temizleDelete
Satır seçShift+Space
Sütun seçCtrl+Space
  • Sayıları metin olarak saklamak sıralama ve hesaplamayı bozabilir.
  • Bir hücrede bir gözlem, bir sütunda bir özellik tutulması veri analizini kolaylaştırır.
A2fxAtatürk Cad. No:5ABC123AdresTutarKodAtatürk Cad. No:5Giresun125000125İstasyon Sok. 398000087DüzenleF2 / çift tıklamaDüzenle kipi; durum çubuğunda görünürAlt+Enteraynı hücrede yeni satır (Giresun)Yeşil üçgensayı metin olarak saklanmış (00125);sola yaslı, TOPLA ona katılmaz

Çalışma Sayfası

Satır, Sütun ve Sayfalar

Kaydırmadan önceABC12345AdVizeFinalAli7080Ece9085Can6072Deniz5564Aşağı kaydırınca: 1. satır sabitABC141424344AdVizeFinalSelin8891Burak7670Mert6581Zehra9390Görünüm → Bölmeleri Dondur → Üst Satırı Dondur
Ekleme / silme

Seçili konumda hücreleri kaydırarak yapı değiştirir.

Boyut

Satır yüksekliği ve sütun genişliği elle veya otomatik ayarlanır.

Gizleme

Veriyi silmeden görünümden kaldırır.

Dondurma

Başlık satır veya sütunlarını kaydırırken görünür tutar.

Sayfa adı

İçeriği açıklayan kısa ad kullanılmalıdır.

Sayfa düzeni

Veri, hesaplama ve rapor sayfaları ayrılabilir.

Biçimlendirme

Hücre Biçimlendirme

ÖnceABC1234ÜrünFiyatAdetKalem125012Defter35,540Silgi8100SonraABC1234ÜrünFiyatAdetKalem₺1.250,0012Defter₺35,5040Silgi₺8,00100
Yazı ve dolgu

Başlık ve önemli alanları ayırır.

Hizalama

Metnin hücre içindeki konumunu düzenler.

Kenarlık

Tablo sınırlarını gösterebilir; aşırı kullanım okunabilirliği azaltır.

Metni kaydır

Uzun içeriği hücre içinde birden fazla satıra böler.

Birleştirme

Başlıkta kullanılabilir; veri aralıklarında sıralama ve filtreyi zorlaştırır.

Hücre stili

Tekrarlanan biçimleri tutarlı uygular.

Biçimlendirme

Sayı Biçimleri

DeğerBiçimGörünüm
0,25Yüzde%25
1250Para birimi₺1.250,00
45292Tarih01.01.2024
0,5Saat12:00
123456789Bilimsel1,23E+08
B2fx0,25%25görünen (Yüzde)saklanan değerB3fx4529201.01.2024görünen (Tarih)saklanan değer
Biçim yalnızca görünümü değiştirir; hesaplamada formül çubuğundaki temel değer kullanılır.

Formüller

Formül Temelleri

Excel formülleri eşittir işaretiyle başlar ve sabitler, başvurular, işleçler ve işlevler içerebilir.

formül başıişlevaralık başvurusuişleçhücre başvurusuişleçsabit=TOPLA(B2:B4)*C1+5
  • Parantez işlem sırasını açıklaştırır: =(B2+C2)/2.
  • Formül sonucu, başvurulan hücreler değiştiğinde yeniden hesaplanır.
  • Sabit değerleri formüle gömmek yerine ayrı hücrelerde tutmak bakımı kolaylaştırır.

Formüller

İşleç Önceliği

ÖncelikİşlemÖrnek
1Parantez=(A1+B1)*2
2Olumsuzlama (işaret)=-A1
3Yüzde=A1*10%
4Üs=A1^2
5Çarpma ve bölme=A1*B1/C1
6Toplama ve çıkarma=A1+B1-C1
7Birleştirme=A1&" TL"
8Karşılaştırma=A1>B1

Aynı öncelikteki işlemler soldan sağa yapılır: =12/3*2 → 8.

Formüller

Formül Adım Adım Hesaplanıyor

B14B1 = 4başvuru → 4=2+3*(B1-1)^2

Excel önce başvuruları değerleriyle değiştirir: B1 → 4.

B14B1 = 4parantez içi → 3=2+3*(4-1)^2

En yüksek öncelik parantezde: (4-1) → 3.

B14B1 = 4üs → 9=2+3*3^2

Sonra üs: 3^2 → 9.

B14B1 = 4çarpma → 27=2+3*9

Sonra çarpma: 3*9 → 27.

B14B1 = 4toplama → 29=2+27

En son toplama: 2+27 → 29.

B14B1 = 4=29sonuç

Sonuç 29. Parantez olmasaydı: =2+3*4-1^2 → 2+12-1 = 13 olurdu.

olumsuzlama (işaret) → -2=-2^2

Excel'de işaret (olumsuzlama) üsten önce uygulanır: -2 önce (-2) olur.

üs → 4=(-2)^2

(-2)^2 = 4. Matematikteki -2² = -4 sonucu için =-(2^2) veya =0-2^2 yazılmalıdır.

=4sonuç

Sonuç 4.

Formüller

Hücre Başvuruları

Göreli

Kopyalandığında satır ve sütuna göre değişir.

A1
Mutlak

Kopyalandığında sabit kalır.

$A$1
Karma

Yalnızca satır veya sütun sabitlenir.

$A1 · A$1
Başka sayfa

Sayfa adıyla birlikte kullanılır.

Satışlar!B2
Aralık

Başlangıç ve bitiş hücrelerini kapsar.

A1:A10
Adlandırılmış aralık

Anlamlı adla formülü okunur yapar.

KDV_Orani
ABCDE12345B2D4Aralık B2:D4 = 3 sütun × 3 satır = 9 hücreBaşka sayfadan başvuruC1fx=Satışlar!B2*KDV_OraniSatışlar sayfasındaki B2 = 1000KDV_Orani adlı hücre = 0,2 → C1 = 200ÖzetSatışlarAyarlarAdda boşluk varsa tırnak: 'Satış 2024'!B2

Formüller

Aşağı Doldurunca Başvurular

ABCD12345101520Göreli A1=A1= 5Mutlak $A$1=$A$1= 5Karma A$1=A$1= 5

B1, C1 ve D1'e üç farklı formül yazıldı; üçü de A1'i (5) gösteriyor.

ABCD12345101520Göreli A1=A1= 5=A2= 10Mutlak $A$1=$A$1= 5=$A$1= 5Karma A$1=A$1= 5=A$1= 5

Doldurma tutamacıyla 1 satır aşağı: A1 göreli olduğu için A2 oldu; $A$1 ve A$1 satırı sabit tuttu.

ABCD12345101520Göreli A1=A1= 5=A2= 10=A3= 15Mutlak $A$1=$A$1= 5=$A$1= 5=$A$1= 5Karma A$1=A$1= 5=A$1= 5=A$1= 5

Bir satır daha: göreli başvuru A3'e kaydı (15). Mutlak ve karma başvurular hâlâ A1'de.

ABCD12345101520Göreli A1=A1= 5=A2= 10=A3= 15=A4= 20Mutlak $A$1=$A$1= 5=$A$1= 5=$A$1= 5=$A$1= 5Karma A$1=A$1= 5=A$1= 5=A$1= 5=A$1= 5

Sonuç: aşağı doldururken A$1 mutlak gibi davranır (satır kilitli). Farkı görmek için sağa dolduralım.

Formüller

Sağa Doldurunca Başvurular

ABCD12345657911GöreliA1=A1= 5Mutlak$A$1=$A$1= 5KarmaA$1=A$1= 5Karma$A1=$A1= 5

1. satırda veri (5, 7, 9, 11). A3:A6'ya dört başvuru türü yazıldı; hepsi A1'i gösteriyor.

ABCD12345657911GöreliA1=A1= 5=B1= 7Mutlak$A$1=$A$1= 5=$A$1= 5KarmaA$1=A$1= 5=B$1= 7Karma$A1=$A1= 5=$A1= 5

Sağa bir sütun: A1 → B1 ve A$1 → B$1 (sütun kaydı); $A$1 ve $A1 sütunu kilitli tuttu.

ABCD12345657911GöreliA1=A1= 5=B1= 7=C1= 9Mutlak$A$1=$A$1= 5=$A$1= 5=$A$1= 5KarmaA$1=A$1= 5=B$1= 7=C$1= 9Karma$A1=$A1= 5=$A1= 5=$A1= 5

C sütununa: göreli ve A$1 türü C1'i (9) gösteriyor; $ işaretli sütun harfi hiç değişmiyor.

ABCD12345657911GöreliA1=A1= 5=B1= 7=C1= 9=D1= 11Mutlak$A$1=$A$1= 5=$A$1= 5=$A$1= 5=$A$1= 5KarmaA$1=A$1= 5=B$1= 7=C$1= 9=D$1= 11Karma$A1=$A1= 5=$A1= 5=$A1= 5=$A1= 5

Kural: $ hemen ardındaki parçayı kilitler. $A$1 ikisini, A$1 yalnızca satırı, $A1 yalnızca sütunu.

Formüller

Karma Başvuru: Çarpım Tablosu

B2fx=$A2*B$1ABCD12341234564$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

B2'ye tek formül yazılır: =$A2*B$1 → 4·1 = 4. A sütunu ve 1. satır kilitli.

C2fx=$A2*C$1ABCD123412345648$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

C2: =$A2*C$1 → 8. Sağa kopyalanınca yalnızca kilitsiz sütun harfi (B→C) değişti.

D2fx=$A2*D$1ABCD12341234564812$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

D2: =$A2*D$1 → 12. Sağa kopyalanınca yalnızca kilitsiz sütun harfi (B→D) değişti.

B3fx=$A3*B$1ABCD123412345648125$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

B3: =$A3*B$1 → 5. Aşağı kopyalanınca yalnızca kilitsiz satır numarası değişti.

C3fx=$A3*C$1ABCD12341234564812510$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

C3: =$A3*C$1 → 10. Aşağı kopyalanınca yalnızca kilitsiz satır numarası değişti.

D3fx=$A3*D$1ABCD1234123456481251015$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

D3: =$A3*D$1 → 15. Aşağı kopyalanınca yalnızca kilitsiz satır numarası değişti.

D4fx=$A4*D$1ABCD123412345648125101561218$A: sütunkilitliB$1: satırkilitli

Son satır da dolduruldu: tek formül tüm tabloyu üretti; her hücre kendi satırının A değeriyle kendi sütununun 1. satırını çarpar.

Formüller · Adım adım

F4 ve Mutlak Başvuru Kısayolu

F2fx=B2*E1F4henüz basılmadıSütun (E):kayarSatır (1):kayaraşağı / sağa doldurunca

=B2*E1 yazıldı. İmleç E1 başvurusunun üzerindeyken F4 kullanılır. E1 göreli: aşağı doldurunca E2, E3 olur.

F2fx=B2*$E$1F41. basışSütun (E):sabitSatır (1):sabitaşağı / sağa doldurunca

1. F4: $E$1 mutlak. Sütun ve satır sabit; KDV oranı hep E1’den okunur.

F2fx=B2*E$1F42. basışSütun (E):kayarSatır (1):sabitaşağı / sağa doldurunca

2. F4: E$1 karma. Yalnızca satır sabit; sütun harfi sağa doldurunca değişir.

F2fx=B2*$E1F43. basışSütun (E):sabitSatır (1):kayaraşağı / sağa doldurunca

3. F4: $E1 karma. Yalnızca sütun sabit; satır numarası aşağı doldurunca değişir.

F2fx=B2*E1F44. basış: başa döndüSütun (E):kayarSatır (1):kayaraşağı / sağa doldurunca

4. F4: döngü tamamlandı, yine E1 (göreli). İstenen biçime gelince Enter’a basılır.

F4, formül düzenlenirken imleç bir başvurunun üzerindeyken çalışır. Dizüstü bilgisayarlarda Fn+F4 gerekebilir; Mac’te kısayol farklı olabilir. $ işareti elle de yazılabilir.

Formüller · Adım adım

Kopyalanan Formülde Göreli Başvuru Hatası

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2003Kalem1504Silgi80

Üç ürünün fiyatı B sütununda, indirim oranı tek bir hücrede: E1 = %20. C2’ye indirimli fiyat formülü yazılacak.

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1504Silgi80=B2*(1-E1)

C2: =B2*(1-E1) → 200 × 0,8 = 160. Doğru.

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1501504Silgi80=B3*(1-E2)

Doldurma tutamacıyla aşağı kopyalanınca iki başvuru da bir satır kayar: =B3*(1-E2). E2 boş; boş hücre 0 sayılır → 150 × 1 = 150. İndirim uygulanmadı!

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1501504Silgi8080=B4*(1-E3)

C4: =B4*(1-E3) → 80. Excel hiçbir hata iletisi vermedi: sonuçlar sayı olduğu için yanlış oldukları ilk bakışta görülmez. Bu, göreli başvurunun en sinsi hatasıdır.

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1504Silgi80=B2*(1-$E$1)

Düzeltme: C2’de E1’in üzerindeyken F4 → =B2*(1-$E$1). B2 göreli kalır (her satır kendi fiyatını almalı), E1 mutlak olur.

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1501204Silgi80=B3*(1-$E$1)

Aşağı kopyalanınca: =B3*(1-$E$1). B3’e kaydı, $E$1 yerinde kaldı → 150 × 0,8 = 120.

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1501204Silgi8064=B4*(1-$E$1)

C4: =B4*(1-$E$1) → 80 × 0,8 = 64. Oran %30 yapılırsa üç sonuç birden güncellenir.

ABCDE1ÜrünFiyatİndirimliİndirim%202Defter2001603Kalem1501204Silgi8064=B2*(1-$E$1)=B3*(1-$E$1)=B4*(1-$E$1)

Denetim: Formüller → Formülleri Göster (Ctrl + `) sonuç yerine formülleri gösterir. Bir sütunda tek bir hücreyi gösteren başvurunun her satırda aynı kalması gerekiyorsa $ var mı diye bakılır.

C2: =B2*(1-E1)
C3: =B3*(1-E2)    ← kopyalanınca
C4: =B4*(1-E3)
C2: =B2*(1-$E$1)
C3: =B3*(1-$E$1)
C4: =B4*(1-$E$1)

Formüller

Temel İşlevler

İşlevÖrnekSonuç
TOPLA=TOPLA(B2:B10)Değerleri toplar
ORTALAMA=ORTALAMA(B2:B10)Aritmetik ortalama
MAK=MAK(B2:B10)En büyük değer
MİN=MİN(B2:B10)En küçük değer
SAY=SAY(B2:B10)Sayısal hücre sayısı
EĞERSAY / ETOPLA=EĞERSAY(B2:B10;">=50")Koşula uyanları sayar / toplar
BUGÜN=BUGÜN()Geçerli tarih

Formüller

İşlevler Aynı Veride

B1234567Puan127yok205=TOPLA(B2:B7)44sayıları toplar=ORTALAMA(B2:B7)=MAK(B2:B7)=MİN(B2:B7)=SAY(B2:B7)B4: metin, B6: boş hücre

TOPLA yalnızca sayıları toplar: 12+7+20+5 = 44. “yok” metni ve boş hücre yok sayılır.

B1234567Puan127yok205=TOPLA(B2:B7)44sayıları toplar=ORTALAMA(B2:B7)11toplam / adet=MAK(B2:B7)=MİN(B2:B7)=SAY(B2:B7)B4: metin, B6: boş hücre

ORTALAMA = 44 / 4 = 11. Bölen 6 değil 4: yalnızca sayılar sayılır (boş hücre 0 kabul edilmez).

B1234567Puan127yok205=TOPLA(B2:B7)44sayıları toplar=ORTALAMA(B2:B7)11toplam / adet=MAK(B2:B7)20en büyük=MİN(B2:B7)=SAY(B2:B7)B4: metin, B6: boş hücre

MAK en büyük sayıyı bulur: 20.

B1234567Puan127yok205=TOPLA(B2:B7)44sayıları toplar=ORTALAMA(B2:B7)11toplam / adet=MAK(B2:B7)20en büyük=MİN(B2:B7)5en küçük=SAY(B2:B7)B4: metin, B6: boş hücre

MİN en küçük sayıyı bulur: 5.

B1234567Puan127yok205=TOPLA(B2:B7)44sayıları toplar=ORTALAMA(B2:B7)11toplam / adet=MAK(B2:B7)20en büyük=MİN(B2:B7)5en küçük=SAY(B2:B7)4sayı adediB4: metin, B6: boş hücre

SAY sayı içeren hücreleri sayar: 4. (Boş olmayan tüm hücreler için BAĞ_DEĞ_DOLU_SAY kullanılır.)

Formüller

EĞER İşlevi

=EĞER(B2>=60; "Geçti"; "Kaldı")
Mantıksal sınama

DOĞRU veya YANLIŞ üretir: B2>=60

Doğruysa değer

Sınama DOĞRU ise döner: “Geçti”

Yanlışsa değer

Sınama YANLIŞ ise döner: “Kaldı”

Hücreyi okuB2>=60 ?DOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”
Türkçe Excel'de işlev adları Türkçedir ve bağımsız değişkenler ; ile ayrılır (İngilizce sürümde =IF(B2>=60,"Geçti","Kaldı")).

Formüller

EĞER Satır Satır

C2fx=EĞER(B2>=60;"Geçti";"Kaldı")ABC1234AdPuanSonuçAli75Can45Ece60Hücreyi oku75>=60 → DOĞRUDOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”

C2: B2 değeri 75 okunur; sınama 75>=60 → DOĞRU.

C2fx=EĞER(B2>=60;"Geçti";"Kaldı")ABC1234AdPuanSonuçAli75GeçtiCan45Ece60Hücreyi oku75>=60 → DOĞRUDOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”

Sınama DOĞRU olduğu için ikinci bağımsız değişken döner: C2 = “Geçti”.

C3fx=EĞER(B3>=60;"Geçti";"Kaldı")ABC1234AdPuanSonuçAli75GeçtiCan45Ece60Hücreyi oku45>=60 → YANLIŞDOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”

C3: B3 değeri 45 okunur; sınama 45>=60 → YANLIŞ.

C3fx=EĞER(B3>=60;"Geçti";"Kaldı")ABC1234AdPuanSonuçAli75GeçtiCan45KaldıEce60Hücreyi oku45>=60 → YANLIŞDOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”

Sınama YANLIŞ olduğu için üçüncü bağımsız değişken döner: C3 = “Kaldı”.

C4fx=EĞER(B4>=60;"Geçti";"Kaldı")ABC1234AdPuanSonuçAli75GeçtiCan45KaldıEce60Hücreyi oku60>=60 → DOĞRUDOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”

C4: B4 = 60; 60>=60 → DOĞRU (>= eşitliği de kapsar; > yazılsaydı YANLIŞ olurdu).

C4fx=EĞER(B4>=60;"Geçti";"Kaldı")ABC1234AdPuanSonuçAli75GeçtiCan45KaldıEce60GeçtiHücreyi oku60>=60 → DOĞRUDOĞRU“Geçti”YANLIŞ“Kaldı”

Sınama DOĞRU olduğu için ikinci bağımsız değişken döner: C4 = “Geçti”.

Formüller

Mantıksal İşlevler: VE, YADA, DEĞİL, EĞERHATA

Örnek veri: B2 = 72 (not), C2 = 65 (devam %), D2 = 0

FormülSonuçAçıklama
=VE(B2>=60;C2>=70)YANLIŞİkisi birden DOĞRU olmalı; C2 sağlamıyor
=YADA(B2>=60;C2>=70)DOĞRUEn az biri DOĞRU yeter
=DEĞİL(B2>=60)YANLIŞDOĞRU’yu YANLIŞ’a çevirir
=EĞERHATA(B2/D2;"Hesaplanamadı")HesaplanamadıB2/0 hata verir; yerine metin gösterilir
=EĞER(B2>=85;"AA";EĞER(B2>=70;"BB";"CC"))BBİç içe EĞER: ilk doğru koşulun değeri
=EĞER(VE(B2>=60;C2>=70);"Geçti";"Kaldı")KaldıVE, EĞER’in sınaması olarak kullanılır
İç içe EĞER’de koşullar sırayla denenir; sınama yüksek eşikten başlar ve her EĞER kendi ) parantezini kapatır.

Formüller

EĞERSAY ve ETOPLA

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58=EĞERSAY(B2:B7;"Elektrik")= 3Bölüm = “Elektrik” olan satırları sayar=ETOPLA(B2:B7;"Elektrik";C2:C7)=EĞERSAY(C2:C7;">=80")

EĞERSAY(aralık; ölçüt): Bölüm sütununda “Elektrik” 3 kez geçiyor.

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58=EĞERSAY(B2:B7;"Elektrik")= 3Bölüm = “Elektrik” olan satırları sayar=ETOPLA(B2:B7;"Elektrik";C2:C7)= 215koşulu sağlayan satırların puanlarını toplar=EĞERSAY(C2:C7;">=80")

ETOPLA(ölçüt_aralığı; ölçüt; toplam_aralığı): Elektrik satırlarının puanları 72+85+58 = 215.

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58=EĞERSAY(B2:B7;"Elektrik")= 3Bölüm = “Elektrik” olan satırları sayar=ETOPLA(B2:B7;"Elektrik";C2:C7)= 215koşulu sağlayan satırların puanlarını toplar=EĞERSAY(C2:C7;">=80")= 280 ve üstü puanları sayar

Ölçüt karşılaştırma da olabilir: ">=80" tırnak içinde yazılır → 2 kişi (91, 85).

Formüller

DÜŞEYARA ile Arama

D2fx=DÜŞEYARA("Ece";A2:B5;2;0)AB12345AdPuanAli72Ece91Can85Deniz64aranan: “Ece”tablo: A2:B5 (ilk sütunda aranır)sütun: 2 (Puan)0: tam eşleşme

DÜŞEYARA(aranan; tablo; sütun_no; 0): tablonun ilk sütununda aranan değeri bulur, aynı satırdaki istenen sütunu döndürür. Son bağımsız değişken 0 (YANLIŞ) tam eşleşme demektir; sıralı veride yaklaşık eşleşme (1/DOĞRU) bu amaçla kullanılmamalıdır.

D2fx=DÜŞEYARA("Ece";A2:B5;2;0)AB12345AdPuanAli72Ece91Can85Deniz64aranan: “Ece”tablo: A2:B5 (ilk sütunda aranır)sütun: 2 (Puan)0: tam eşleşme

A2 = “Ali” ≠ “Ece” → bir alt satıra geç.

D2fx=DÜŞEYARA("Ece";A2:B5;2;0)AB12345AdPuanAli72Ece91Can85Deniz64aranan: “Ece”tablo: A2:B5 (ilk sütunda aranır)sütun: 2 (Puan)0: tam eşleşme

A3 = “Ece” = “Ece” → bulundu.

D2fx=DÜŞEYARA("Ece";A2:B5;2;0)AB12345AdPuanAli72Ece91Can85Deniz64aranan: “Ece”tablo: A2:B5 (ilk sütunda aranır)sütun: 2 (Puan)0: tam eşleşmeD2 = 91

Bulunan satırın 2. sütunu B3 döner: 91.

D2fx=DÜŞEYARA("Mert";A2:B5;2;0)AB12345AdPuanAli72Ece91Can85Deniz64aranan: “Mert”tablo: A2:B5 (ilk sütunda aranır)sütun: 2 (Puan)0: tam eşleşmeD2 = #YOK

“Mert” ilk sütunun hiçbir satırında yok: tüm satırlar denendi, sonuç #YOK (değer bulunamadı).

Formüller · Adım adım

DÜŞEYARA ile Yaklaşık Eşleşme: Not Baremi

ABCDE1AdPuanHarfEşikHarf2Ece720F3Can8550D4Mert4960C5Ada-570B685A

D–E sütunlarında not baremi var: ilk sütun eşik, küçükten büyüğe sıralı. Son bağımsız değişken DOĞRU: tam eşleşme değil, yaklaşık eşleşme. Eşik tablosu $ ile sabitlendi; formül aşağı kopyalanınca kaymaz.

ABCDE1AdPuanHarfEşikHarf2Ece72B0F3Can8550D4Mert4960C5Ada-570B685A 0 ≤ 72 ? evet 50 ≤ 72 ? evet 60 ≤ 72 ? evet 70 ≤ 72 ? evet 85 ≤ 72 ? hayır

C2: aranan 72. Sonuç, ilk sütunda 72’den küçük ya da eşit en büyük eşiktir: 0, 50, 60, 70 uyar, 85 uymaz → 70’in satırı, 2. sütun → B.

ABCDE1AdPuanHarfEşikHarf2Ece72B0F3Can85A50D4Mert4960C5Ada-570B685A 0 ≤ 85 ? evet 50 ≤ 85 ? evet 60 ≤ 85 ? evet 70 ≤ 85 ? evet 85 ≤ 85 ? evet

C3: aranan 85. Eşitlik de sayılır: 85 ≤ 85 → en büyük uygun eşik 85 → A.

ABCDE1AdPuanHarfEşikHarf2Ece72B0F3Can85A50D4Mert49F60C5Ada-570B685A 0 ≤ 49 ? evet 50 ≤ 49 ? hayır 60 ≤ 49 ? hayır 70 ≤ 49 ? hayır 85 ≤ 49 ? hayır

C4: aranan 49. Yalnız 0 uyar (50 > 49) → F. Tam eşleşme (YANLIŞ) kullanılsaydı 72, 49 gibi tabloda olmayan puanlar #YOK verirdi.

ABCDE1AdPuanHarfEşikHarf2Ece72B0F3Can85A50D4Mert49F60C5Ada-5#YOK70B685A 0 ≤ -5 ? hayır 50 ≤ -5 ? hayır 60 ≤ -5 ? hayır 70 ≤ -5 ? hayır 85 ≤ -5 ? hayır

C5: aranan −5. Hiçbir eşik −5’ten küçük ya da eşit değil → #YOK. Baremin en küçük eşiği olası en küçük puan (0) olmalıdır; geçersiz puan veri doğrulamayla engellenebilir.

ABCDE1AdPuanHarfEşikHarf2Ece72B0F3Can85A50D4Mert49F60C5Ada-5#YOK70B685A

Excel yaklaşık eşleşmede tabloyu satır satır taramaz, ikili arama yapar; bu yüzden ilk sütun küçükten büyüğe sıralı olmalıdır. Sırasız bir baremde hata iletisi çıkmadan yanlış harf dönebilir.

C2: =DÜŞEYARA(B2;$D$2:$E$6;2;DOĞRU)
C3: =DÜŞEYARA(B3;$D$2:$E$6;2;DOĞRU)
C4: =DÜŞEYARA(B4;$D$2:$E$6;2;DOĞRU)
C5: =DÜŞEYARA(B5;$D$2:$E$6;2;DOĞRU)

Formüller

Modern İşlevler: ÇAPRAZARA ve FİLTRE

=ÇAPRAZARA("Ece";A2:A5;B2:B5)  → 91
=FİLTRE(A2:B5;B2:B5>=80)  → Ece 91 / Can 85
ÇAPRAZARA(aranan; arama_dizisi; döndürülen_dizi)

DÜŞEYARA’nın modern karşılığı; sütun no gerekmez, sola da bakar.

#TAŞMA!

Taşan sonucun yolunda dolu hücre varsa görülür; hücre boşaltılınca sonuç yerleşir.

ABCDE12345AdPuanAli72Ece91Can85Deniz64Ece91Can85D2fx=FİLTRE(A2:B5;B2:B5>=80)sonuç D2:E3 aralığına taşar
Bu işlevler Microsoft 365 ve Excel 2021 ve sonrasında vardır; Excel 2019 ve daha eski sürümlerde çalışmaz. Dosyayı açacak kişilerin Excel sürümü de önemlidir.

Formüller

Tarih ve Saat

101.01.1900≈4535201.03.20244536615.03.2024=B2-A2 → 14 günsaat = günün kesri: 0,5 → 12:00
BUGÜN

Geçerli tarihi verir.

=BUGÜN()
ŞİMDİ

Geçerli tarih ve saati verir.

=ŞİMDİ()
Tarih farkı

Tarihler sayısal olduğundan çıkarma yapılabilir.

=B2-A2
Biçim

Aynı değer tarih, saat veya sayı olarak gösterilebilir.

Geçersiz tarih

Metin olarak saklanan tarih hesaplamaya katılmayabilir.

Saat süresi

24 saati aşan süre için uygun özel biçim gerekebilir.

Formüller

Formül Hataları

=B2/C2 (C2 = 0)#SAYI/0!Sıfıra bölme:paydayı denetle=TOPAL(A1:A3)#AD?Tanınmayan ad:işlev yazımı (TOPLA)="elma"+5#DEĞER!Uygunsuz veri tipi:metinle aritmetik=B2+#BAŞV!#BAŞV!Geçersiz başvuru:C sütunu silinmiş1250000 (dar sütun)#####Değer sığmıyor:sütunu genişlet=DÜŞEYARA("Mert";A2:B5;2;0)#YOKDeğer bulunamadı:aranan listede yok

Hatalı hücre seçilince çıkan uyarı simgesi ve Formüller → Formül Denetleme araçları kaynağı bulmaya yardım eder.

Formüller · Adım adım

Formül Hataları Adım Adım

D2fx=B2/C21ABCD1234ÜrünTutarAdetBirim fiyatKalem5000#SAYI/0!Defter300560Silgi9033023NedenC2 değeri 0: sıfıra bölme tanımsızdır.Boş bir hücre de sıfır sayılır.4DüzeltmePaydayı denetle ya da koşula bağla:=EĞER(C2=0;"";B2/C2)

#SAYI/0! — Formül =B2/C2 → hata #SAYI/0!. Neden: payda C2 = 0 (boş hücre de 0 sayılır). Düzeltme: paydayı denetle veya =EĞER(C2=0;"";B2/C2) yaz.

B5fx=TOPAL(B2:B4)1AB12345ÜrünFiyatKalem50Defter120Silgi30Toplam#AD?23NedenExcel “TOPAL” adını tanımıyor: işlevadı yanlış yazılmış.4Düzeltmeİşlev adını düzelt (Formüller sekmesindenseçmek yazım hatasını önler):=TOPLA(B2:B4)

#AD? — Formül =TOPAL(B2:B4) → hata #AD?. Neden: Excel “TOPAL” adını tanımıyor (işlev adı yanlış yazılmış; tırnaksız metin de aynı hatayı verir). Düzeltme: =TOPLA(B2:B4).

C2fx=B2*21ABC1234ÜrünFiyat2 katıKalem12 TL#DEĞER!Defter2550Silgi81623NedenB2’deki “12 TL” metindir, sayı değil.Aritmetik işlem metinle yapılamaz.4DüzeltmeHücreye yalnızca 12 yaz; TL’yi sayıbiçimiyle göster (Para Birimi):=B2*2 → 24

#DEĞER! — Formül =B2*2 → hata #DEĞER!. Neden: B2’de “12 TL” metni var (sol hizalı), sayı değil. Düzeltme: B2’ye yalnızca 12 yaz, “TL”yi sayı biçimiyle göster.

C2fx=B2+#BAŞV!1ABC1234ÜrünFiyatToplamKalem12#BAŞV!Defter25#BAŞV!Silgi8#BAŞV!23NedenFormülün başvurduğu sütun silindi;silinen hücreye başvuru geçersiz kalır.4DüzeltmeSilmeyi hemen Ctrl+Z ile geri al ya dabaşvuruyu yeniden yaz. Sütun silmek yerineiçeriği temizlemek başvuruyu korur.

#BAŞV! — Formül =B2+#BAŞV! → hata #BAŞV!. Neden: formülün kullandığı sütun silindi (başvuru geçersiz). Düzeltme: Ctrl+Z ile geri al veya başvuruyu yeniden yaz.

C2fx=DÜŞEYARA(D2;A2:B4;2;0)1ABCD1234AdNotSonuçArananAli70#YOKSelinAyşe85Can6023NedenAranan değer D2 (“Selin”), A2:A4’te yok.Son bağımsız değişken 0: tam eşleşme.4DüzeltmeYazımı ve boşlukları denetle ya da kaydıekle; hata yerine “-” göster:=EĞERYOKSA(DÜŞEYARA(D2;A2:B4;2;0);"-")

#YOK — Formül =DÜŞEYARA(D2;A2:B4;2;0) → hata #YOK. Neden: “Selin” listede yok (tam eşleşme). Düzeltme: yazımı denetle, kaydı ekle veya EĞERYOKSA (Excel 2013+) ile ileti göster.

Veri Düzenleme

Otomatik Doldurma

12345iki değer: artış 1OcakŞubatMartNisanMayısay adlarıÜrün 1Ürün 2Ürün 3Ürün 4Ürün 5metin + sayı55555tek sayı: kopyalar
Kopyalama

Formülü veya sabit değeri bitişik hücrelere taşır.

Seri

1,2,3 veya tarih gibi örüntüyü devam ettirir.

Göreli başvuru

Formül kopyalanırken konuma göre değişir.

Doldurma tutamacı

Seçimin sağ alt köşesinden sürüklenir.

Seçenekler

Kopyala, seri doldur veya yalnızca biçim gibi sonuçlar seçilebilir.

Kontrol

İlk ve son sonuçlar hatalı örüntüye karşı incelenmelidir.

Veri Düzenleme

Kısayollar ve Hızlı Doldurma

Geri alCtrl+Z
Hücreleri BiçimlendirCtrl+1
Tablo oluşturCtrl+T
Filtreyi aç / kapatCtrl+Shift+L
Hızlı DoldurmaCtrl+E
Bul ve DeğiştirCtrl+H
AB1Ad SoyadAd2Ayşe YılmazAyşe3Mehmet Demir4Zeynep KayaAB1Ad SoyadAd2Ayşe YılmazAyşe3Mehmet DemirMehmet4Zeynep KayaZeynepCtrl+E1) B2’ye örnek yaz, B3’te Ctrl+E2) Örüntü tahmin edilir: değer, formül değil
  • Hızlı Doldurma: “Ayşe Yılmaz” sütununun yanına ilk satıra Ayşe yazıp sonraki hücrede Ctrl+E basılırsa Excel örüntüyü tahmin edip sütunu doldurur.
  • Sonuçlar formül değil değerdir ve kaynak değişince güncellenmez; doldurulan satırlar tek tek gözden geçirilmelidir.
  • Ctrl+H ile toplu değişiklik yapmadan önce aramanın kapsamı Seçenekler’de denetlenmelidir.

Veri Analizi

Excel Tablosu

ÜrünKalemDefterSilgiCetvelToplamKategoriKırtasiyeKırtasiyeKırtasiyeKırtasiyeSatış120854030275Pergelbaşlıkta filtre / sıralama düğmesidönüşümlü satır renkleritoplam satırı (seçilebilir işlev)yazılan yeni satır tabloya katılır
Yapılandırılmış veri

Başlıklı sütunlardan oluşan aralığı tabloya dönüştürür.

Otomatik genişleme

Yeni satır ve sütunları tabloya dahil edebilir.

Filtre ve sıralama

Başlık hücrelerine denetimler ekler.

Yapılandırılmış başvuru

Formüllerde hücre adresi yerine sütun adı kullanabilir.

Toplam satırı

Seçilen işlevlerle özet hesaplar.

Stil

Alternatif satır renkleri ve tutarlı görünüm sağlar.

Veri Analizi

Sıralama

Sıralama, kayıtların satır bütünlüğünü koruyarak belirli sütunlara göre yeniden düzenlenmesidir.

Metin

A'dan Z'ye veya Z'den A'ya.

Sayı

Küçükten büyüğe veya tersine.

Tarih

Eskiden yeniye veya tersine.

Çok düzeyli

Önce bölüm, sonra puan gibi birden fazla ölçüt.

Başlık satırı

Veriyle birlikte sıralanmamalıdır.

Tutarlı tür

Aynı sütunda sayı ve sayı biçimli metin karıştırılmamalıdır.

Sırala×Düzey EkleDüzey SilDüzeyi KopyalaVerilerimde üst bilgi varSütunSıralama ÖlçütüDüzenSıralama ölçütüBölüm▾Hücre Değerleri▾A'dan Z'ye▾SonraPuan▾Hücre Değerleri▾Büyükten Küçüğe▾TamamİptalSonuçBölümPuanFizik88Fizik71Kimya92Kimya64Matematik80Bölüm A→Z; bölüm içinde puan büyükten küçüğe

Veri Analizi

Sıralama Önce / Sonra

ABC123456AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78▾▾▾Sıralanmamış veri5 kayıt, 3 sütun

Başlangıç: kayıtlar giriş sırasında. Her satır bir öğrencinin tüm bilgisi.

ABC123456AdBölümPuanEceBilgisayar91CanElektrik85BurakMakine78AliElektrik72DenizBilgisayar64▾▾↓(eski 3. satır)(eski 4. satır)(eski 6. satır)(eski 2. satır)(eski 5. satır)Sırala: PuanBüyükten Küçüğesatırlar bütün taşınır

Veri → Sırala, Puan: büyükten küçüğe. Satırlar bir bütün olarak yer değiştirdi: her ad kendi puanıyla kaldı.

ABC123456AdBölümPuanEceBilgisayar91DenizBilgisayar64CanElektrik85AliElektrik72BurakMakine78▾↑↓(eski 3. satır)(eski 5. satır)(eski 4. satır)(eski 2. satır)(eski 6. satır)Çok düzeyli sıralama1. Bölüm: A'dan Z'ye2. Puan: büyükten küçüğe

Çok düzeyli: önce Bölüm A→Z, aynı bölümdekiler kendi içinde Puan'a göre (Elektrik: 85, 72).

ABC123456AdBölümPuanAliElektrik91EceBilgisayar85CanElektrik78DenizBilgisayar72BurakMakine64▾▾↓HATA: satırlar bozulduYalnızca Puan sütunu seçildi,“Geçerli seçimle devam et”denildi

Yanlış kullanım: yalnızca Puan sütunu sıralanırsa ad ve puan eşleşmesi bozulur (Ali artık 91!). Uyarıda “Seçimi genişlet” seçilmeli.

Veri Analizi

Filtreleme

Amaç

Yalnızca ölçüte uyan satırları gösterir; diğerlerini silmez.

Değer filtresi

Seçilen kategorileri gösterir.

Sayı / tarih filtresi

Büyük, küçük, aralık veya dönem koşulu uygular.

Metin filtresi

İçerir, başlar veya eşittir koşullarını kullanır.

Birden fazla sütun

Koşullar birlikte daraltıcı etki oluşturur.

Temizleme

Filtre kaldırıldığında tüm kayıtlar yeniden görünür.

Şehir▾Puan▾A'dan Z'ye SıralaZ'den A'ya SıralaMetin Filtreleri ▸(Tümünü Seç)AnkaraGiresunİzmirTamamİptalSonuçŞehirPuan12Ankara784Giresun855Ankara667Giresun903. ve 6. satırlar (İzmir) gizlendi, silinmediMavi satır numarası ve huni simgesi: filtre açık

Veri Analizi

Filtreleme Önce / Sonra

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58▾▾▾Filtre yok6 kaydın tamamı görünür

Veri → Filtre: başlıklara açılır düğmeler (▾) eklendi; henüz tüm kayıtlar görünüyor.

ABC1247AdBölümPuanAliElektrik72CanElektrik85SelinElektrik58▾⧩▾Bölüm = Elektrik3 / 6 kayıt görünürsatır numaraları atlıyor

Bölüm sütununda yalnızca Elektrik seçildi. Satır numaraları mavi ve atlıyor: diğer satırlar silinmedi, gizlendi.

ABC14AdBölümPuanCanElektrik85▾⧩⧩Bölüm = ElektrikVE Puan > 801 / 6 kayıt

İkinci koşul: Sayı Filtreleri → Büyüktür 80. Koşullar birlikte (VE) daraltır: yalnızca Can kaldı.

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58▾▾▾Filtre temizlendi6 kaydın tamamı geri geldi

Filtreyi Temizle: tüm kayıtlar yeniden görünür. Filtreleme veriyi değiştirmez, yalnızca görünümü daraltır.

Veri Analizi · Adım adım

Çok Düzeyli Sıralama, Filtre ve ALTTOPLAM

ABC1AdBölümPuan2SelinBilgisayar783CanElektrik854ÇağlaBilgisayar915AliElektrik646İremMakine707BurakBilgisayar55C9: =TOPLA(C2:C7)443C10: =ALTTOPLAM(9;C2:C7)443C11: =ALTTOPLAM(1;C2:C7)73,8

Altı kayıt giriş sırasında. Altında üç formül: TOPLA, ALTTOPLAM(9;…) (toplam) ve ALTTOPLAM(1;…) (ortalama). Henüz üçü de tüm satırları kapsıyor: 443 ve 73,8.

ABC1AdBölümPuan2ÇağlaBilgisayar913SelinBilgisayar784BurakBilgisayar555CanElektrik856AliElektrik647İremMakine70C9: =TOPLA(C2:C7)443C10: =ALTTOPLAM(9;C2:C7)443C11: =ALTTOPLAM(1;C2:C7)73,8

Sırala iletişim kutusunda iki düzey: önce Bölüm A’dan Z’ye, aynı bölümdekiler kendi içinde Puan büyükten küçüğe. Bilgisayar: Çağla 91, Selin 78, Burak 55. Satırlar bütün olarak taşındı.

ABC1Ad ▾Bölüm ▾Puan ▾2ÇağlaBilgisayar913SelinBilgisayar784BurakBilgisayar55C9: =TOPLA(C2:C7)443C10: =ALTTOPLAM(9;C2:C7)224C11: =ALTTOPLAM(1;C2:C7)74,7Bölüm = Bilgisayar

Filtre: yalnız Bilgisayar. Satır numaraları atlıyor; 5–7 gizlendi. TOPLA hâlâ 443: gizli satırları da toplar. ALTTOPLAM yalnız görünenleri: 91 + 78 + 55 = 224, ortalama 74,7.

ABC1Ad ▾Bölüm ▾Puan ▾2ÇağlaBilgisayar913SelinBilgisayar78C9: =TOPLA(C2:C7)443C10: =ALTTOPLAM(9;C2:C7)169C11: =ALTTOPLAM(1;C2:C7)84,5ve Puan > 75

İkinci koşul Puan > 75: iki filtre birlikte daraltır, Burak (55) de gizlendi. ALTTOPLAM(9) = 169, ALTTOPLAM(1) = 84,5. TOPLA değişmedi.

ABC1Ad ▾Bölüm ▾Puan ▾2ÇağlaBilgisayar913SelinBilgisayar784BurakBilgisayar555CanElektrik856AliElektrik647İremMakine70C9: =TOPLA(C2:C7)443C10: =ALTTOPLAM(9;C2:C7)443C11: =ALTTOPLAM(1;C2:C7)73,8

Temizle: filtreler kalkar, bütün satırlar döner; ALTTOPLAM yeniden 443. Filtreleme hiçbir veriyi silmedi.

ABC1Ad ▾Bölüm ▾Puan ▾2AliElektrik643BurakBilgisayar554CanElektrik855ÇağlaBilgisayar916İremMakine707SelinBilgisayar78C9: =TOPLA(C2:C7)443C10: =ALTTOPLAM(9;C2:C7)443C11: =ALTTOPLAM(1;C2:C7)73,8

Ad’a göre A’dan Z’ye: Türkçe dil ayarında Ç, C’den sonra, İ, I’dan sonra gelir: Ali, Burak, Can, Çağla, İrem, Selin. Formüller C2:C7’yi gösterdiği için sıralama sonuçları değiştirmez.

Sırala: Bölüm A’dan Z’ye, Puan Büyükten Küçüğe
Veri → Filtre; Bölüm ▾: yalnız Bilgisayar
Puan ▾: Sayı Filtreleri → Büyüktür 75
Veri → Temizle
Ad ▾: A’dan Z’ye Sırala

Veri Analizi

Koşullu Biçimlendirme

Hücre kuralları

Belirli eşiklere göre biçim uygular.

Renk ölçekleri

Düşük ve yüksek değerleri renk geçişiyle gösterir.

Veri çubukları

Değer büyüklüğünü hücre içinde görselleştirir.

Simge kümeleri

Durum veya eğilimi simgelerle belirtir.

Formül kuralı

Özel mantıksal koşul kullanır.

Ölçülülük

Çok fazla renk ve kural veriyi okumayı zorlaştırır.

Hücre Vurgulama Kuralları4580629530Büyüktür 60 → dolguluVeri Çubukları4580629530çubuk boyu ∝ değerRenk Ölçekleri4580629530düşük kırmızı → yüksek yeşilSimge Kümeleri▼45▲80▶62▲95▼30≥%67 ▲ ≥%33 ▶ diğer ▼

Veri Analizi

Koşullu Biçimlendirme Örneği

AB12345678AdPuanAliEceCanDenizBurakSelinMert72918564785845Ham puanlarKural yok

Aynı veri, beş farklı görünüm: önce ham puanlar.

AB12345678AdPuanAliEceCanDenizBurakSelinMert72918564785845Hücre kuralıKüçüktür 60 → kırmızı dolgu

Giriş → Koşullu Biçimlendirme → Hücre Vurgulama Kuralları → Küçüktür 60: 58 ve 45 kırmızı. Değer değişirse biçim de değişir.

AB12345678AdPuanAliEceCanDenizBurakSelinMert72918564785845Veri çubuklarıÇubuk boyu değerle orantılı

Veri çubukları: en büyük değer (91) en uzun çubuk; sayıları okumadan karşılaştırma.

AB12345678AdPuanAliEceCanDenizBurakSelinMert72918564785845Renk ölçeğiDüşük açık → yüksek koyu

Renk ölçeği: en düşük (45) en açık, en yüksek (91) en koyu ton.

AB12345678AdPuanAliEceCanDenizBurakSelinMert72918564785845Simge kümesi▲ ≥ %67 · ● ≥ %33 · ▼ diğereşikler: 75,8 ve 60,2

Simge kümesi: aralığın (45–91) üst üçte biri ▲, orta ●, alt ▼. Varsayılan eşikler %67 ve %33 olduğundan sınırlar 75,8 ve 60,2 olur.

Veri Analizi

Özet Tablo (PivotTable)

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58AlanlarSatırlar:—Değerler:Bölüm(boş özet tablo)

Kaynak: başlıklı, boş satırı olmayan liste. Ekle → Özet Tablo ile yeni sayfada boş bir özet tablo açılır.

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58AlanlarSatırlar:BölümDeğerler:BölümBilgisayarElektrikMakineGenel Toplam

Bölüm alanı Satırlar'a sürüklendi: her bölüm bir kez listelendi (3 satır + Genel Toplam).

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58AlanlarSatırlar:BölümDeğerler:Toplam PuanBölümBilgisayarElektrikMakineGenel ToplamToplam Puan15521578448

Puan alanı Değerler'e: her bölümün puan toplamı hesaplandı (Elektrik: 72+85+58 = 215).

ABC1234567AdBölümPuanAliElektrik72EceBilgisayar91CanElektrik85DenizBilgisayar64BurakMakine78SelinElektrik58AlanlarSatırlar:BölümDeğerler:Ortalama PuanSayı: AdBölümBilgisayarElektrikMakineGenel ToplamOrt. Puan77,571,778,074,7Kişi2316

Değer ayarı Ortalama yapıldı ve Ad alanı sayıldı: Elektrik ortalaması 71,7, 3 kişi. Formül yazmadan özet; kaynak değişince Yenile.

Veri Analizi

Veri Doğrulama

ListeElektrikElektrikBilgisayarMakineGirdi iletisiNot girin0 ile 100 arası tam sayıHata uyarısı (150 yazıldı)Microsoft Excel✕Bu değer, bu hücre içintanımlanan kısıtlamalarlaeşleşmiyor.Yeniden Deneİptal
Liste

Kullanıcıya açılır seçenekler sunar.

Sayı aralığı

Yalnızca belirlenen sınırdaki değeri kabul eder.

Tarih sınırı

Geçerli tarih dönemini kısıtlar.

Girdi iletisi

Hücre seçildiğinde beklenen veriyi açıklar.

Hata uyarısı

Geçersiz girişte kullanıcıyı bilgilendirir.

Sınır

Kopyala-yapıştır bazı doğrulama kontrollerini aşabileceği için veri denetlenmelidir.

Veri Analizi · Adım adım

Veri Doğrulama: Liste ve Hata Uyarısı

DosyaGirişEkleFormüllerVeriGözden GeçirSırala ve Filtre UygulaVeri AraçlarıVeri DoğrulamaAB1234ÜrünGrupKalemDefterSilgiSeçili aralık: B2:B4Kural bu hücrelere uygulanır.

1. Aralığı seç: doğrulanacak hücreler (B2:B4) seçilir; Veri → Veri Araçları → Veri Doğrulama açılır.

Veri DoğrulamaAyarlarGirdi İletisiHata Uyarısıİzin ver:ListeVeri:arasındaKaynak:Elektrik;Bilgisayar;MakineHücre içi açılan listeBoş olanları yoksayTamamİptalKaynak iki biçimde verilebilir:Doğrudan yazılır:Elektrik;Bilgisayar;MakineYa da hücre aralığına bağlanır:=$E$2:$E$4Ayırıcı bölgesel ayara bağlıdır(Türkçe ayarda noktalı virgül).

2. Liste kuralı: Ayarlar sekmesinde İzin ver: Liste seçilir; Kaynak’a seçenekler yazılır veya bir hücre aralığı gösterilir.

AB1234ÜrünGrupKalemElektrikDefterSilgiElektrikBilgisayarMakineHücre seçilince sağında ok görünür.Seçenekler yalnızca kaynaktakideğerlerdir; seçilen değer hücreyeyazılır. Elle yazılan başka bir değerhata uyarısını tetikler.

3. Sonuç: hücrede açılır liste belirir; kullanıcı yalnızca kaynaktaki değerlerden birini seçer.

Veri DoğrulamaAyarlarGirdi İletisiHata UyarısıGeçersiz veri girildikten sonra hata uyarısını gösterStil:DurdurBaşlık:Geçersiz grupHata iletisi:Listeden bir grup seçin.TamamİptalStil seçenekleri:Durdur: yanlış girişi reddeder.Uyarı: kullanıcı yine de kabuledebilir.Bilgi: bilgilendirir, Tamam iledeğer kabul edilir.

4. Hata uyarısı: Hata Uyarısı sekmesinde Stil, Başlık ve Hata iletisi yazılır.

AB1234ÜrünGrupKalemElektrikDefterMuzSilgiGeçersiz grup✕Listeden bir grup seçin.Yeniden DeneİptalYardım

5. Geçersiz giriş: listede olmayan “Muz” yazılırsa Durdur stili girişi reddeder; Yeniden Dene hücreyi düzenlemeye döndürür.

Durdur✕Listeden bir grup seçin.Yeniden DeneİptalDurdur: Girişi reddeder.Uyarı!Listeden bir grup seçin.EvetHayırİptalUyarı: Evet ile yine de kabul edilir.BilgiiListeden bir grup seçin.TamamİptalBilgi: Tamam ile kabul edilir.

6. Stiller: Durdur girişi engeller; Uyarı ve Bilgi ise kullanıcıya değeri kabul etme seçeneği bırakır.

Grafikler

Grafik Seçimi

AmaçUygun grafikÖrnek
Kategorileri karşılaştırmakSütun veya çubuk
Zamana göre değişimi göstermekÇizgi grafik
Parça-bütün ilişkisiAz kategoriyle pasta grafik veya yüzde çubuk
İki sayısal değişkenin ilişkisiDağılım grafiği (XY)
Dağılım biçimini göstermekHistogram

Grafikler

Anlaşılır Grafik

Yanıltıcı: eksen 95'ten başlıyor959799OcakŞubatMartAnlaşılır: eksen 0'dan, başlık ve birim varAylık satış (bin ₺)050100Ocak96Şubat98Mart97
Başlık

Grafiğin neyi gösterdiğini açıklar.

Eksen ve birim

Değerlerin anlamını belirtir.

Kaynak veri

Doğru aralık ve seri seçilir.

Ölçek

Farkları yanıltıcı göstermeyecek şekilde ayarlanır.

Renk

Serileri ayırır; tek başına anlam taşımaz.

Sadelik

Gereksiz 3B efekt ve süslemeler kaldırılır.

Raporlama

Yazdırma ve Sayfa Düzeni

Sayfa Sonu ÖnizlemeABCDE12345Sayfa 1Sayfa 2Başlıkları yinele: her sayfada 1. satır12
Yazdırma alanı

Çıktıya dahil olacak hücreleri belirler.

Yönlendirme

Geniş tablolar için yatay sayfa düşünülebilir.

Ölçekleme

Tabloyu sayfa genişliğine sığdırabilir.

Başlıkları yinele

Çok sayfalı çıktıda başlık satırını tekrarlar.

Sayfa sonları

Çıktının nerede bölündüğünü denetler.

Baskı önizleme

Boş sayfa, kesilen sütun ve okunabilirliği kontrol eder.

Çalışma Kitabı

Çalışma Kitabı Yönetimi

◀ ▶VeriHesapRapor+Ekle…SilYeniden AdlandırTaşı veya Kopyala…Sekme Rengi ▸GizleSayfa sekmesine sağ tıklayıncasayfa işlemleri menüsü açılır.Sekme rengi sayfaları gruplar;gizlemek güvenlik sağlamaz.
Sayfa ekle / sil

Kitap yapısını gereksinime göre düzenler.

Yeniden adlandır

Sayfa içeriğini açıklayan ad verir.

Taşı / kopyala

Sayfayı aynı veya başka kitaba aktarır.

Gizle / göster

Yardımcı sayfaları görünümden kaldırır; güvenlik sağlamaz.

Sekme rengi

Sayfaları görsel olarak gruplar.

Bağlantılar

Başka sayfa veya kitap başvuruları dikkatle yönetilir.

Çalışma Kitabı

Koruma ve İş Birliği

Sayfa koruması

Belirli hücre ve işlemleri değişiklikten korur.

Kitap yapısı

Sayfa ekleme, silme veya taşıma işlemlerini sınırlayabilir.

Dosya şifreleme

Dosyanın açılması için parola gerektirebilir.

Açıklamalar

Hücreler üzerinde tartışma ve geri bildirim sağlar.

Sürüm geçmişi

Desteklenen bulut konumunda önceki sürümlere erişim sunar.

Sınır

Sayfa koruması güçlü şifreleme ile aynı şey değildir.

1) Giriş hücrelerinin kilidini açHücreleri Biçimlendir → KorumaKilitli(B2:B4 için kaldırıldı)GizliVarsayılan: tüm hücreler Kilitli2) Sayfayı KoruGözden Geçir → Sayfayı KoruParola (isteğe bağlı):••••••Kilit ancak koruma açılınca etkili3) SonuçÜrünAdetTutarKalem3120Defter5200Silgi280Adet hücreleri yazılabilir;Tutar (=B2*40) kilitli

Kalite

İyi Veri Düzeni

✗ Analize uygun değilABC12345ÜrünMiktarElma12 kg(boş satır)Ara toplam12 kg2024 Satışları (birleşik)✓ DüzenliABC1234TarihÜrünMiktar (kg)05.01.2024Elma1205.01.2024Armut806.01.2024Elma15toplamlar ayrı hücrede / rapor sayfasında
  • Her satır tek bir kaydı, her sütun tek bir değişkeni temsil etmelidir.
  • Başlıklar kısa, benzersiz ve anlamlı olmalıdır; birim başlıkta belirtilir.
  • Ham veride boş satır, birleştirilmiş hücre ve ara toplam kullanılmaz.
  • Ham veri, hesaplama ve rapor çıktıları ayrı sayfalarda tutulabilir.

Özet

Bölüm Özeti

  • Çalışma kitabı bir veya daha fazla çalışma sayfasından oluşur.
  • Formüller eşittir işaretiyle başlar ve hücre başvurularını kullanır.
  • Göreli ve mutlak başvurular formül kopyalandığında farklı davranır.
  • İşlevler sık hesaplamaları standartlaştırır; hatalar veride veya başvuruda sorun olduğunu gösterir.
  • Tablo, sıralama, filtre ve doğrulama araçları veriyi düzenler.
  • Doğru grafik seçimi verinin amacına ve ilişki türüne bağlıdır.
  • EĞERSAY/ETOPLA koşula göre sayar ve toplar; DÜŞEYARA tablodan değer getirir; Özet Tablo formülsüz özet verir.

Özet

Kontrol Soruları

  1. Çalışma kitabı ile çalışma sayfası arasındaki fark nedir?
  2. Sayı biçimi hücrenin temel değerini değiştirir mi?
  3. A1 ile $A$1 başvuruları nasıl farklı davranır?
  4. EĞER işlevinin üç temel bölümü nedir?
  5. Sıralama sırasında satır bütünlüğü neden korunmalıdır?
  6. Zamana bağlı değişimi göstermek için hangi grafik uygundur?

Özet

Alıştırmalar

  1. Ürün, Adet, Fiyat sütunlu 5 satırlık tablo kurun; Toplam ve KDV'li toplamı hesaplayın (KDV oranı tek hücrede, $ ile).
  2. 1–10 çarpım tablosunu B2'ye yazılan tek formülle (=$A2*B$1) doldurun.
  3. Not listesinde EĞER ile Geçti/Kaldı yazdırın; EĞERSAY ile geçen öğrenci sayısını, ORTALAMA ile sınıf ortalamasını bulun.
  4. Bölümlere göre toplam puanı ETOPLA ile hesaplayın; aynı sonucu bir Özet Tablo ile doğrulayın.
  5. Ad–puan listesinden DÜŞEYARA ile bir öğrencinin puanını getirin; listede olmayan adla #YOK sonucunu gözlemleyin.
  6. Puanlara “60'tan küçükse kırmızı” kuralını uygulayın ve eksenleri 0'dan başlayan bir sütun grafiği çizin.

Özet

Kaynaklar

  • Microsoft Support, Basic tasks in Excel.
  • Microsoft Support, Overview of formulas in Excel.
  • Microsoft Support, Sort data in a range or table.

Son

Microsoft Excel
Sonraki sunum: Microsoft PowerPoint · Çalışma soruları · Simülatör: Excel Hücre Başvuruları · Terim sözlüğü
1 / 1Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.