Bölüm 6: Oylama
Çoktan Seçmeli · Sosyal seçim
Soru 1
Mutlak çoğunluk ile çoğulluk arasındaki fark nedir?
“En çok oyu alan kazanır” çoğulluğun tanımıdır; mutlak çoğunlukta eşik aşılmazsa kazanan yoktur.
Çoktan Seçmeli · Sosyal seçim
Soru 2
13 seçmenli bir profilde mutlak çoğunluk için en az kaç oy gerekir?
13 oyun yarısından fazlası 7'dir (6,5'ten büyük en küçük tam sayı).
Çoktan Seçmeli · Borda ve çoğulluk
Soru 3
(7 seçmen: 3 × A≻B≻C, 2 × B≻C≻A, 2 × C≻B≻A) Borda kazananı kimdir?
Borda (2, 1, 0): A = 6, B = 3 + 4 + 2 = 9, C = 0 + 2 + 4 = 6. B çoğulluğu kazanamasa da Borda'yı kazanır.
Çoktan Seçmeli · Borda ve çoğulluk
Soru 4
Aynı 7 seçmenli profilde çoğulluk kazananı A'dır (3 oy). Bu sonuç için ne söylenebilir?
A ikili karşılaştırmada B'ye ve C'ye 3–4 yenilir: Condorcet kaybedeni. 3/7 oy yarıyı geçmez.
Çoktan Seçmeli · Onay ve Condorcet
Soru 5
Bölümün profilinde (13 seçmen: 4 × A≻D≻B≻C, 4 × C≻B≻D≻A, 3 × D≻B≻C≻A, 2 × A≻B≻C≻D) her seçmen ilk iki tercihini onaylarsa onay kazananı kimdir?
Onaylar: A 6, B 4 + 3 + 2 = 9, C 4, D 7. Yalnız birinci tercih onaylansaydı çoğulluk gibi A kazanırdı.
Çoktan Seçmeli · Onay ve Condorcet
Soru 6
(7 seçmen: 3 × A≻B≻C, 2 × B≻C≻A, 2 × C≻B≻A) profilinde B, A'yı ikili karşılaştırmada kaç–kaça yener?
B'yi A'ya tercih edenler 2 + 2 = 4, A'yı tercih edenler 3. B, C'yi de 5–2 yenerek Condorcet kazananı olur.
Çoktan Seçmeli · Puanlama ve IRV
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi pozisyonel puanlama kuralı değildir?
Puanlama kuralları sıraya sabit puan vektörü s verir. IRV ise turlarla eleme yapar; puan vektörüyle yazılamaz.
Çoktan Seçmeli · Puanlama ve IRV
Soru 8
Bölümün profilinde anında ikinci tur (IRV) kazananı kimdir?
1. tur A 6, C 4, D 3, B 0: B elenir. 2. turda D (3) elenir, oyları C'ye geçer: C 7 > A 6.
Çoktan Seçmeli · Condorcet ve Copeland
Soru 9
İkili çoğunluk çizgesinde (turnuva) Condorcet kazananı hangi düğümdür?
x → y oku x'in y'yi yendiğini gösterir. Hiç ok almayan aday herkesi yener. En çok ok alan Condorcet kaybedenidir.
Çoktan Seçmeli · Condorcet ve Copeland
Soru 10
Bölümün profilinde C'nin Copeland skoru (galibiyet sayısı) kaçtır?
C yalnızca A'yı 7–6 yener; B'ye 4–9, D'ye 6–7 yenilir. Sıra: D 3, B 2, C 1, A 0.
Çoktan Seçmeli · Condorcet döngüsü
Soru 11
Döngü profilinde (4 × A≻B≻C, 3 × B≻C≻A, 2 × C≻A≻B) gündem: önce B–C, kazanan sonra A ile. Kim kazanır?
B, C'yi 7–2 yener; sonra A, B'yi 6–3 yener. Döngüde sona bırakılan aday avantajlıdır.
Çoktan Seçmeli · Condorcet döngüsü
Soru 12
Aynı döngü profilinde B ≻ C ≻ A sıralamasının Kemeny uyum skoru kaçtır?
B≻C: 7, B≻A: 3, C≻A: 5; toplam 15. En iyi sıralama A ≻ B ≻ C (17): yalnız en zayıf çoğunluk C ≻ A (5–4) bozulur.
Çoktan Seçmeli · Kurallar ve ölçütler
Soru 13
Bölümde monotonluğu ihlal ettiği gösterilen kural hangisidir?
IRV'de A'yı bazı pusulalarda yukarı taşımak eleme sırasını değiştirdi ve A kaybetti (C 9 – A 8).
Çoktan Seçmeli · Kurallar ve ölçütler
Soru 14
Hangi kural Condorcet kaybedenini kazanan olarak seçebilir?
Bölümün profilinde çoğulluk A'yı seçti; oysa A herkese 6–7 yenilir. Borda, IRV ve Condorcet yöntemleri Condorcet kaybedenini seçmez.
Çoktan Seçmeli · Stratejik oy
Soru 15
Bölümün profilinde 3. grup (D≻B≻C≻A) Borda'da B'yi gömerek D≻C≻B≻A bildirirse kim kazanır?
B 22 → 19, C 17 → 20; D 21 ile öne geçer. Grup yalan söyleyerek favorisini seçtirir.
Çoktan Seçmeli · Stratejik oy
Soru 16
9 seçmen: 4 × A≻B≻C, 3 × C≻B≻A, 2 × B≻C≻A. Dürüst Borda kazananı B'dir. A seçmenleri B'yi gömüp A≻C≻B bildirirse ne olur?
Puanlar A 8, B 7, C 12 olur. Gömme geri teper: A seçmenleri en kötü adayları C'yi seçtirir.
Çoktan Seçmeli · Arrow ve IIA
Soru 17
Hangisi Arrow'un imkânsızlık teoremindeki koşullardan biri değildir?
Arrow'un koşulları evrensel alan, Pareto, IIA ve diktatör yoktur. Stratejiye dayanıklılık Gibbard–Satterthwaite teoreminin konusudur.
Çoktan Seçmeli · Arrow ve IIA
Soru 18
Bölümün profilinde Borda'da B 22 > D 21. C yarıştan çekilince Borda (2, 1, 0) sonucu nedir?
Hiçbir seçmenin B–D sırası değişmediği hâlde toplumsal sıra döner: Borda IIA'yı ihlal eder.
Çoktan Seçmeli · May ve tek tepelilik
Soru 19
“Statüko ancak ⅔ oyla değişir” kuralı May teoreminin hangi koşulunu ihlal eder?
Nitelikli çoğunluk iki adaya simetrik davranmaz (statükoyu kayırır); bu tarafsızlık ihlalidir.
Çoktan Seçmeli · May ve tek tepelilik
Soru 20
Tek tepeli tercihli 5 seçmenin tepeleri eksende 2, 3, 7, 8, 9. Condorcet kazananı hangi konumdur?
Medyan seçmen teoremi: medyan tepe (7) Condorcet kazananıdır. Ortalama (5,8) değil, medyan belirleyicidir.