İzinler Laboratuvarı

İzinler Laboratuvarı

Bir Unix çekirdeği, bir kullanıcının bir dosyayı ya da dizini okuyup okuyamayacağına, yazıp yazamayacağına, çalıştırıp çalıştıramayacağına nasıl karar verir? İzin bitleri (sahip, grup ve diğerleri için rwx; ayrıca setuid, setgid ve sticky) ve ilk eşleşme kuralıyla yapılan erişim denetimi, akış şeması üzerinde adım adım gösterilir.

Kullanım

• Nesne türü (Dosya / Dizin) ve işlem seçilir; Rol düğmeleri kullanıcı alanına sahibi, bir grup üyesini ya da ilgisiz bir kullanıcıyı yazar.
• Sahip, dosyanın grubu, isteyen kullanıcı ve kullanıcının grupları (virgülle ayrılmış) doğrudan düzenlenebilir.
• Izgaradaki bitler açılıp kapatılır, sekizlik izin değeri yazılır ya da hazır bir İzinler değeri seçilir. Her değişiklik denetimi yeniden oynatır; oynatma düğmeleriyle adım adım izlenebilir.
• umask, umask hesaplayıcısını açar (yeni dosya ve dizin izinleri; Uygula sonucu ızgaraya yükler). Matris, her sınıf için kimin ne yapabileceğini gösterir.

Kurallar

İlk eşleşme

Kullanıcı sahip mi? Sahip bitleri kullanılır. Değilse grupta mı? Grup bitleri. Değilse diğerlerinin bitleri.

r w x

Her sınıfın rakamında 4 + 2 + 1.

Dizin r

Adları listeleme.

Dizin w

Girdi oluşturma, silme, yeniden adlandırma; w ve x gerekir.

Dizin x

Arama / geçiş (cd, dosyalara adla erişim).

setuid

4xxx: program sahibinin kimliğiyle çalışır (sahibin x yerinde s/S).

setgid

2xxx: program grubun kimliğiyle çalışır; dizinler grubunu yeni girdilere aktarır.

sticky

1xxx: dizinde her kullanıcı yalnızca kendi dosyalarını silebilir (t/T).

umask

666 / 777’den silinen bitler (çıkarma değil, maskeleme).

Kapsam

Yalnızca sıradan kullanıcılar: root, ACL ya da üst dizin yolu denetimi yok.

Gösterim

Tuşlar