C ile Veri Yapıları ve Algoritmalar: Terim Sözlüğü

Sunumlarda geçen 341 terim: İngilizce adı, kullanılan Türkçe karşılığı ve kısa tanımı. Son sütun, terimin ilk geçtiği slayta bağlanır; bölüm seçimi de bu slaytın bölümüne göre süzer. Karşılıklar Veri Yapıları dersinin sözlüğüyle aynıdır; sunumlarda başka bir biçim de geçiyorsa tanımda belirtilir.

İngilizceTürkçe ve tanımİlk geçtiği slayt
abstract data type (ADT)soyut veri tipiDeğerleri ve işlemleri, nasıl gerçeklendiklerinden bağımsız olarak tanımlayan tip.1 · Soyut Veri Tipi (ADT)
Ackermann functionAckermann fonksiyonuÇok hızlı büyüyen özyinelemeli fonksiyon; tersi α(n) union-find maliyetini sınırlar.16 · Tarjan–van Leeuwen
activity networkaktivite ağıBir projenin işlerini ve aralarındaki öncelik ilişkilerini gösteren yönlü çizge.18 · Aktivite Ağları
activity on edge (AOE) networkkenarda aktivite ağı (AOE)İşlerin kenar, olayların düğüm olduğu ağ.18 · AoE Ağları
activity on vertex (AOV) networkdüğümde aktivite ağı (AOV)İşlerin düğüm, öncelik ilişkilerinin kenar olduğu ağ.18 · AoV Ağları
address-of operator (&)adres işleciBir nesnenin adresini veren tekli işleç.4 · İşaretçi Hatırlatması
adjacency listkomşuluk listesiHer düğüm için komşularını tutan bağlı liste.15 · Komşuluk Listesi
adjacency matrixkomşuluk matrisia[i][j] = 1 ise i ile j arasında kenar bulunan n×n matris.15 · Komşuluk Matrisi
adjacency multilistçok bağlı listeYönsüz çizgede her kenarın tek bir öğeyle tutulup iki ucunun kenar listesinde birden yer aldığı gösterim.15 · Çok Bağlı Liste
adjacentkomşuAralarında bir kenar bulunan iki düğüm.15 · Komşu ve Alt Çizge
aggregate analysistoplu analizTek bir adımın değil, bütün adımların toplam maliyetini sayarak yapılan analiz; amortize analizin bir yolu.8 · isp ve icp
algorithmalgoritmaBir problemi sonlu sayıda kesin ve etkin adımda çözen yöntem.1 · Algoritma Nedir?
alignmenthizalamaDerleyicinin alanları belirli adres katlarına yerleştirmesi; yapıların boyunu etkiler.2 · union ve Hizalama
all-pairs shortest pathstüm çiftler arası en kısa yollarHer düğüm çifti arasındaki en kısa yolu bulma problemi.18 · Floyd-Warshall Adım Adım
amortized analysisamortize analizBir işlem dizisinin toplam maliyetini işlem sayısına bölerek işlem başına maliyeti bulma.1 · Amortize Analiz
ancestorataKökten bir düğüme giden yol üzerindeki düğümler.10 · Terminoloji Adım Adım
arraydiziAynı tipte öğelerin bellekte art arda durduğu, indisle erişilen yapı.2 · Dizi Soyut Veri Tipi
arrow operator (->)ok işleciİşaretçi üzerinden yapı alanına erişim: p->alan, (*p).alan ile aynıdır.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
associativitybirleşme yönüAynı öncelikteki işleçlerin soldan mı sağdan mı uygulanacağı.8 · Öncelik ve Birleşme
asymptotic notationasimptotik gösterimFonksiyonların büyük n için büyüme hızını sabitleri atarak karşılaştıran gösterim.1 · Büyük O Gösterimi
available space listkullanılabilir düğüm listesiSerbest bırakılan düğümleri yeniden kullanmak için tutan liste (avail).4 · Kullanılabilir Düğüm Listesi
average caseortalama durumGirdilerin belirli bir dağılımına göre beklenen süre.1 · En İyi, Ortalama, En Kötü
AVL treeAVL ağacıHer düğümde iki alt ağacın yükseklik farkını en çok 1 tutan arama ağacı.11 · AVL Tanımı
back edgegeri kenarDFS'te daha önce işaretlenmiş bir ataya (ebeveyn dışında) giden kenar; çizgede döngü olduğunu gösterir.15 · Döngü Tespiti
backtrackinggeri izlemeKısmi çözümü adım adım genişletip çıkmaza girince son seçimi geri alan arama yöntemi.3 · Kaba Kuvvet ve Geri İzleme
balance factordenge faktörüSol alt ağaç yüksekliği ile sağ alt ağaç yüksekliğinin farkı.11 · AVL Tanımı
balanced parenthesesparantez denetimiAçılan her parantezin doğru türde ve sırada kapanıp kapanmadığını yığınla denetleme.6 · Nerelerde Kullanılır?
balanced treedengeli ağaçYüksekliği O(lg n) tutulan arama ağacı.10 · Gezinmenin Maliyeti
band matrixkuşak matrisSıfırdan farklı öğeleri ana köşegen çevresindeki bir kuşakta toplanan matris.2 · Kuşak Matris
base casetaban durumÖzyinelemenin kendini çağırmadan doğrudan sonuç verdiği durum.1 · rsum() Çağrı Yığınıyla
Bellman-Ford algorithmBellman-Ford algoritmasıBütün kenarları n − 1 tur gevşeten, negatif ağırlıklara izin veren en kısa yol algoritması.18 · Negatif Kenar Sorunu
best caseen iyi durumAynı boyuttaki girdiler arasında en az adım gerektiren girdi için süre.1 · En İyi, Ortalama, En Kötü
Big Obüyük OÜst sınır: n ≥ n₀ için f(n) ≤ c·g(n) ise f(n) = O(g(n)).1 · Büyük O Gösterimi
Big Omegabüyük OmegaAlt sınır: n ≥ n₀ için f(n) ≥ c·g(n) ise f(n) = Ω(g(n)).1 · Ω ve Θ Gösterimleri
Big Thetabüyük TetaSıkı sınır: f(n) hem O(g(n)) hem Ω(g(n)) ise f(n) = Θ(g(n)).1 · Ω ve Θ Gösterimleri
binary searchikili aramaSıralı dizide aralığı her adımda yarıya indirerek arama; O(lg n).3 · İkili Arama Problemi
binary search tree (BST)ikili arama ağacıHer düğümde sol alt ağaçtaki anahtarların küçük, sağdakilerin büyük olduğu ikili ağaç.11 · İkili Arama Ağacı
binary treeikili ağaçHer düğümün en çok iki çocuğu (sol ve sağ) olan ağaç.9 · Dezavantaj: Sağ-Sol
bipartite graphiki parçalı çizgeDüğümleri, her kenar iki grubu birbirine bağlayacak biçimde iki gruba ayrılabilen çizge.15 · İki Parçalı Çizge
bottom-upaşağıdan yukarıÖnce küçük parçaları kurup onları birleştirerek bütüne ulaşan yaklaşım.1 · Sistem Yaşam Döngüsü
bottom-up heap construction (heapify)aşağıdan yukarıya heap oluşturmaDiziyi son iç düğümden köke doğru süzerek O(n) sürede heap'e çevirme.13 · Aşağıdan yukarı heap kurma
breadth-first search (BFS)genişlik öncelikli aramaDüğümlere başlangıçtan uzaklık sırasıyla, kuyruk yardımıyla uğrayan gezinme.7 · Nerelerde Kullanılır?
brute forcekaba kuvvetBütün olası çözümleri tek tek deneyen yaklaşım.1 · Sihirli Kare Problemi
B-treeB-ağacıDüğüm başına birçok anahtar tutan, bütün yaprakları aynı düzeyde olan dengeli m yollu arama ağacı.11 · Kırmızı-Siyah ve B-Ağacı
bubble sortkabarcık sıralamasıKomşu öğeleri karşılaştırıp yanlış sıradakileri takas ederek büyükleri sona taşıyan sıralama.19 · Kabarcık Sıralaması
bucketkovaHash tablosunda bir indisin karşılık geldiği bölme.14 · Terimler
bucket sortkova sıralamasıÖğeleri değer aralıklarına göre kovalara dağıtıp kovaları ayrı ayrı sıralayan yöntem.19 · Kova Sıralama
buffertamponÜreten ve tüketen iki süreç arasında veriyi geçici olarak tutan bellek.7 · Nerelerde Kullanılır?
cacheönbellekİşlemcinin sık kullanılan veriyi tuttuğu küçük ve hızlı bellek; dizilerin bağlı yapılardan hızlı olmasının nedeni.6 · Dizi mi, Bağlı mı?
call by referenceadresle çağrıDeğişkenin adresini geçirerek fonksiyonun onu değiştirmesine izin verme.11 · Neden agac_gost *L
call by valuedeğerle çağrıArgümanın kopyasının geçirilmesi; C'de bütün argümanlar böyle geçer.6 · ++*top mu, *top++ mı?
call stackçağrı yığınıEtkin fonksiyon çağrılarının çerçevelerini tutan yığın.1 · sum ve rsum: Bellek
calloccallocn öğelik bloğu ayırıp sıfırlayan fonksiyon.2 · malloc ile Dizi
capacitykapasiteDinamik dizinin yeniden ayırma gerekmeden tutabileceği öğe sayısı.1 · Amortize Analiz
childçocukBir düğümün hemen altındaki düğüm.3 · Ödev: Hanoi Çağrı Ağacı
circular linked listdairesel bağlı listeSon düğümün ilk düğümü gösterdiği bağlı liste.4 · Dairesel Liste
circular queuedairesel kuyrukDizinin sonuna gelen indisin başa döndüğü kuyruk gerçeklemesi.7 · Dairesel Kuyruk Fikri
collapsing ruleazaltma kuralıKüme bulma sırasında yol üzerindeki düğümleri doğrudan köke bağlama.16 · Azaltma kuralı
collisionçakışmaİki farklı anahtarın aynı kovaya düşmesi.14 · Terimler
column-major ordersütun öncelikli düzenÇok boyutlu dizinin sütun sütun yerleştirilmesi.2 · Çok Boyutlu Diziler
compactionsıkıştırmaDizi dolunca hâlâ kullanılan polinomları dizinin başına kaydırıp boşalan yerleri geri kazanmak.5 · padd Analizi
complete binary treetam ikili ağaçSon düzey dışında dolu, son düzeyi soldan sağa dolan ikili ağaç.10 · Mükemmel ve Tam Ağaç
complete graphtam çizgeHer düğüm çiftinin bir kenarla bağlı olduğu çizge; n düğümde n(n − 1)/2 kenar.15 · Teorem: e ≥ n − 1
compound literalbileşik değişmezC99'la gelen, adı olmayan geçici bir yapı nesnesi kurup alanlarını dolduran ifade, örneğin (element){satir, sutun, yon}.8 · Hareket Tablosu
compressed sparse column (CSC)sıkıştırılmış sütun gösterimi (CSC)CSR'nin sütun öncelikli eşi: seyrek matriste satırlar yerine sütunlar sıkıştırılır.5 · CSR Gösterimi
compressed sparse row (CSR)sıkıştırılmış satır gösterimiSeyrek matrisi değer, sütun ve satır başlangıcı dizileriyle tutan gösterim.5 · CSR Gösterimi
connectedbağlantılıHer düğüm çiftinin arasında bir yol bulunan.15 · Yol, Bağlantılılık, Derece
connected componentbağlantılı bileşenÇizgenin en büyük bağlantılı alt çizgelerinden biri.15 · Bağlantılı Bileşenler
const qualifierconst niteleyicisiDeğişkenin ya da işaretçinin gösterdiği nesnenin değiştirilmeyeceğini bildiren anahtar sözcük.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
counting sortsaymalı sıralamaHer anahtar değerinden kaç tane olduğunu sayıp öğeleri doğrudan yerine koyan sıralama.5 · fast_transpose Analizi
critical pathkritik yolBaşlangıçtan bitişe en uzun yol; projenin en kısa süresini belirler.18 · Kritik Yol
cutkesitBir çizgenin düğümlerini boş olmayan iki gruba, S ve V − S'ye ayırma; bir ucu S'de öteki ucu V − S'de olan kenar kesiti geçer.17 · Açgözlü Yaklaşım
cycledöngüBaşladığı düğüme geri dönen yol; bağlı listede de çizgede de görülür.4 · Döngü Tespiti: Floyd
cycle detectiondöngü tespitiBağlı bir yapıda kendine dönen bir yol olup olmadığını bulma.4 · Döngü Tespiti: Floyd
dangling pointersarkan işaretçifree edilmiş ya da ömrü bitmiş bir nesneyi göstermeye devam eden işaretçi.2 · malloc ile Dizi
decision treekarar ağacıBir karşılaştırma algoritmasının olası bütün karşılaştırma sonuçlarını gösteren ikili ağaç.19 · Karar Ağacı
decrease keyanahtar azaltmaHeap'teki bir öğenin anahtarını küçültüp yerini düzeltme; Dijkstra ve Prim'de kullanılır.13 · İleri düzey heap'ler
degreedereceAğaçta bir düğümün çocuk sayısı; çizgede bir düğüme değen kenar sayısı.10 · Terminoloji
depthderinlikAğaçtaki en büyük düzey; ders kitabı ağacın yüksekliğini de bu adla anar.10 · Derinlik Tanımları
depth-first search (DFS)derinlik öncelikli aramaBir komşuya gidip olabildiğince derine inen, yığın ya da özyinelemeyle yapılan gezinme.6 · Nerelerde Kullanılır?
depth-first spanning treederinlik öncelikli kapsayan ağaçDFS sırasında düğümlere ilk kez girilen kenarların oluşturduğu kapsayan ağaç.15 · DFS: Başlangıç ve Liste Sırası
deque (double-ended queue)çift uçlu kuyrukİki ucundan da ekleme ve çıkarma yapılabilen kuyruk.7 · Deque
dequeuedequeue (önden çıkarma)Kuyruğun önündeki öğeyi çıkarma.7 · Kuyruk ADT
dereference (*)içerik işleciİşaretçinin gösterdiği nesneye ulaşan tekli işleç.4 · İşaretçi Hatırlatması
descendantsoyBir düğümün altındaki bütün düğümler.10 · Terminoloji Adım Adım
dictionarysözlükAnahtar–değer çiftlerini tutan ve anahtarla arama sunan ADT.14 · Sözlük ADT
Dijkstra's algorithmDijkstra algoritmasıNegatif olmayan ağırlıklarda en yakın düğümü kesinleştirerek en kısa yolları bulan açgözlü algoritma.18 · Açgözlü Fikir
direct addressingdoğrudan adreslemeAnahtarın kendisini dizi indisi olarak kullanma.14 · Doğrudan adresleme
directed acyclic graph (DAG)yönlü döngüsüz çizgeHiç yönlü döngü içermeyen yönlü çizge.18 · AoV Ağları
directed graph (digraph)yönlü çizgeKenarlarının bir başı ve bir sonu olan çizge.15 · Tanım: Çizge
disjoint setsayrık kümelerOrtak öğesi olmayan kümeler; her öğe tek bir kümededir.16 · Ayrık kümeler
divide and conquerböl ve fethetProblemi küçük alt problemlere bölüp çözümleri birleştiren yaklaşım.20 · Hızlı Sıralama
division methodbölme yöntemih(k) = k mod m; m genellikle asal seçilir.14 · Bölme yöntemi
double hashingçift hashYoklama adımını ikinci bir hash fonksiyonuyla belirleme.14 · Çift hash
double rotationçift döndürmeZıt yönlerde art arda yapılan iki tek döndürme.11 · Çift Döndürme
doublingikiye katlamaDizi dolduğunda kapasiteyi iki katına çıkarma; sona eklemenin amortize maliyeti O(1) olur.2 · Amortize Maliyet
doubly linked listçift yönlü bağlı listeHer düğümün hem öncekini hem sonrakini gösterdiği bağlı liste.4 · Çift Yönlü Bağlı Liste
down-heapdown-heap (aşağı süzme)Kökteki öğenin büyük (ya da küçük) çocuğuyla yer değiştirerek aşağı inmesi.13 · Silme: fikir
dummy activityyapay aktiviteSüresi sıfır olan, yalnız bir öncelik ilişkisini göstermek için eklenen iş.18 · Graph Drawing ve Yapay Aktivite
dynamic arraydinamik diziDolduğunda realloc ile büyütülen dizi.1 · Amortize Analiz
dynamic memory allocationdinamik bellek ayırmaÇalışma sırasında malloc, calloc ya da realloc ile bellek isteme.2 · malloc ile Dizi
edgekenarİki düğümü bağlayan bağlantı.15 · Königsberg’in 7 Köprüsü
enqueueenqueue (arkaya ekleme)Kuyruğun arkasına öğe ekleme.7 · Kuyruk ADT
enumeration (enum)sayım tipiAdlandırılmış tam sayı sabitlerinden oluşan C tipi.2 · union ve Hizalama
equivalence classeşdeğerlik sınıfıYansımalı, simetrik ve geçişli bir bağıntının öğeleri böldüğü ayrık kümelerden her biri.16 · Diğer uygulamalar
eventolayKenarda aktivite ağında düğümlerin gösterdiği an: kendisine giren bütün aktivitelerin bittiği zaman.18 · AoE Ağları
exponentialüstel2ⁿ gibi, girdiye her öğe eklendiğinde katlanan büyüme.1 · Alışılmış Karmaşıklıklar
expression evaluationifade değerlendirmeAritmetik bir ifadenin değerini işleç önceliğine uyarak hesaplama.6 · Nerelerde Kullanılır?
expression treeifade ağacıİç düğümleri işleç, yaprakları işlenen olan ikili ağaç.10 · İfade Ağacı
external sortingdış sıralamaVerinin belleğe sığmadığı, disk gibi yardımcı belleğin kullanıldığı sıralama.19 · Sıralama Nedir?
fast transposehızlı transpozSütun başına öğe sayılarını önceden sayarak seyrek matrisi O(sütun + terim) sürede transpoz eden yöntem.5 · fast_transpose
Fibonacci heapFibonacci heapAnahtar azaltmayı amortize O(1) sürede yapan ileri düzey heap.13 · İleri düzey heap'ler
FIFO (first in, first out)ilk giren ilk çıkarİlk eklenen öğenin ilk çıkarıldığı sıra; kuyruğun kuralı.7 · Kuyruk Nedir?
findküme bulmaBir öğenin hangi kümede olduğunu, kümenin kökünü döndürerek bulma.16 · Ayrık kümeler
Floyd-Warshall algorithmFloyd-Warshall algoritmasıAra düğümleri birer birer ekleyerek tüm çiftler arası en kısa yolları O(n³) sürede bulan algoritma.18 · Floyd-Warshall Adım Adım
foldingkatlamaAnahtarı parçalara bölüp parçaları toplayarak hash değeri üretme.14 · Katlama ve orta-kare
forestormanBirbirinden ayrık ağaçlar topluluğu.17 · Kruskal: Algoritma
freefreemalloc ile ayrılan bloğu sisteme geri veren fonksiyon.1 · Arayüzü Kullanmak
free floatserbest bollukBir aktivitenin ardıllarının en erken başlama zamanını geciktirmeden kullanabileceği bolluk.18 · Kritik Yol Hesabı (ek)
frontönKuyrukta bir sonraki çıkarılacak öğenin bulunduğu uç.7 · Kuyruk Nedir?
function pointerfonksiyon işaretçisiBir fonksiyonun adresini tutan işaretçi; qsort'a karşılaştırma fonksiyonu böyle verilir.20 · qsort Kullanımı
garbage collectionçöp toplamaArtık erişilemeyen düğümleri otomatik olarak bulup geri kazanma.9 · Çöp Toplama Fikri
generalized listgenelleştirilmiş listeÖğeleri atom ya da başka bir liste olabilen liste.9 · Genelleştirilmiş Liste
global variableküresel değişkenBütün fonksiyonlardan erişilebilen, dosya düzeyinde tanımlı değişken.6 · Yığın: C Tanımları
graphçizgeDüğümler ve onları bağlayan kenarlardan oluşan yapı: G = (V, E).10 · Ağaç Veri Yapısı
greedy methodaçgözlü yöntemHer adımda o an en iyi görünen seçimi yapıp geri dönmeyen yaklaşım.17 · Açgözlü Yaklaşım
hash floodinghash taşkınıSaldırganın aynı kovaya düşen çok sayıda anahtar göndererek hash tablosunu O(n) aramaya ve sunucuyu O(n²) işe soktuğu saldırı.14 · Karmaşıklık Özeti
hash functionhash fonksiyonuAnahtarı tablo boyutundan küçük bir indise dönüştüren fonksiyon.14 · Terimler
hash tablehash tablosuAnahtarı bir hash fonksiyonuyla doğrudan bir kovaya eşleyen tablo; ortalama O(1) erişim.14 · Neden hash?
headbaşBağlı listenin ilk düğümünü gösteren işaretçi.4 · Başa Ekleme
header filebaşlık dosyasıTip ve fonksiyon bildirimlerini taşıyan, #include ile eklenen .h dosyası.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
header nodebaşlık düğümüVeri taşımayan, listenin başında duran ve boş liste özel durumunu ortadan kaldıran düğüm.4 · Başlık Düğümü
heapheapHer düğümün anahtarı çocuklarınınkinden büyük (ya da küçük) olan tam ikili ağaç.13 · Dizide tam ikili ağaç
heap memoryheap bellekmalloc ile ayrılan ve free edilene kadar yaşayan bellek bölgesi.2 · malloc ile Dizi
heap sortheap sortDiziyi heap'e çevirip kökü art arda sona taşıyarak sıralayan yerinde algoritma.13 · Silme analizi
heightyükseklikBir düğümden en uzak yaprağa kadar olan düzey sayısı; AVL ağacında denge buna göre ölçülür.10 · Derinlik Tanımları
heuristicsezgiselEn iyi çözümü garanti etmeden, akıllıca bir seçim kuralıyla çözüme hızla yaklaşan yöntem; ör. at gezisinde Warnsdorff kuralı.3 · Satranç Tahtasında At Gezisi
home addressev adresiBir anahtarın hash fonksiyonunun verdiği indis, yani h(k).14 · Terimler
Horner's methodHorner yöntemiPolinomu iç içe çarpımlarla hesaplama: a₀ + x(a₁ + x(a₂ + …)).2 · n Boyutlu Genelleme
hybrid sorthibrit sıralamaBirden çok sıralama algoritmasını, örneğin hızlı ve eklemeli sıralamayı, birleştiren yöntem.20 · Hibrit Sıralamalar
implementationgerçeklemeBir ADT'nin belirli bir veri yapısı ve kodla somut olarak yazılması.1 · Soyut Veri Tipi (ADT)
in placeyerindeGirdinin dışında yalnız sabit ek bellek kullanarak çalışma.2 · Ödevler: Matris Çarpımı
incidentbitişikBir kenarın uç düğümlerine göre durumu: (v0, v1) kenarı v0 ve v1 düğümlerine bitişiktir.15 · Komşu ve Alt Çizge
include guardçoklu ekleme koruması#ifndef … #define … #endif kalıbı; başlığın aynı dosyaya iki kez eklenmesini önler.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
incoming precedence (icp)gelen öncelikBir işlecin girdiden okunduğu andaki önceliği.8 · isp ve icp
incomplete typeeksik tipBoyutu henüz bilinmeyen tip; yalnız işaretçisi tanımlanabilir.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
in-degreegiriş derecesiYönlü çizgede bir düğüme gelen kenar sayısı.15 · Yol, Bağlantılılık, Derece
indexindisDizide bir öğenin konumunu belirten tam sayı.2 · Dizi Soyut Veri Tipi
infixara ekİşlecin iki işlenenin arasına yazıldığı gösterim: a + b.8 · Üç Gösterim
inorderkök ortadaSol alt ağaç, kök, sağ alt ağaç sırasıyla gezinme.3 · Ödev: Hanoi Çağrı Ağacı
inorder predecessorkök ortada öncülüKök ortada gezinmede bir düğümden hemen önce ziyaret edilen düğüm.12 · Kurma Kuralları
inorder successorkök ortada ardılıKök ortada gezinmede bir düğümden hemen sonra ziyaret edilen düğüm.12 · Kurma Kuralları
in-place sortyerinde sıralamaYalnız sabit ek bellek kullanan sıralama.13 · Uygulamalar
insertion sorteklemeli sıralamaHer öğeyi önündeki sıralı bölümde doğru yere kaydırarak yerleştiren sıralama.19 · Eklemeli Sıralama
in-stack precedence (isp)yığın içi öncelikBir işlecin yığında beklerken sahip olduğu öncelik.8 · isp ve icp
interfacearayüzBir modülün dışarıya açtığı tipler ve fonksiyon bildirimleri; C'de başlık dosyasında durur.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
internal nodeiç düğümEn az bir çocuğu olan düğüm.10 · İfade Ağacı
internal sortingiç sıralamaVerinin tamamının ana bellekte durduğu ve her öğeye sabit sürede erişilen sıralama.19 · Sıralama Nedir?
introsortintrosortÖzyineleme derinliği aşılınca heap sort'a geçen hızlı sıralama.20 · Hibrit Sıralamalar
invariantdeğişmezBir döngünün ya da yapının her adımda doğru kalan özelliği.20 · Bölümleme Değişmezi
inverse Ackermann function α(n)ters Ackermann fonksiyonuPratikte 4'ü aşmayan, son derece yavaş büyüyen fonksiyon.16 · Tarjan–van Leeuwen
inversionters çiftDizide i < j iken a[i] > a[j] olan öğe çifti.19 · Ters Çift Sayısı
isomorphiceş biçimliDüğümleri birebir eşlenerek aynı yapıya getirilebilen.10 · Eş Biçimlilik
keyanahtarÖğeleri aramak, sıralamak ya da ayırt etmek için kullanılan değer.5 · fast_transpose Analizi
knight's tourat gezisiSatranç atıyla tahtanın her karesine bir kez uğrama problemi.3 · Satranç Tahtasında At Gezisi
Kruskal's algorithmKruskal algoritmasıKenarları artan maliyetle deneyip döngü oluşturmayanları alan MST algoritması.16 · Diğer uygulamalar
leafyaprakÇocuğu olmayan düğüm.3 · Permütasyon Ağacı
least significant digit (LSD)en az anlamlı anahtar (LSD)Çok anahtarlı sıralamada önceliği en düşük anahtar ya da basamak; LSD basamak sıralaması bu basamaktan başlar.20 · Çok Anahtarlı Sıralama
leveldüzeyBir düğümün kökten uzaklığı; kök 1. düzeydedir.10 · Derinlik Tanımları
level-orderdüzey sırasıDüğümlere kuyruk yardımıyla düzey düzey, soldan sağa uğrama.7 · Nerelerde Kullanılır?
LIFO (last in, first out)son giren ilk çıkarSon eklenen öğenin ilk çıkarıldığı sıra; yığının kuralı.6 · Yığın Nedir?
linear probingdoğrusal yoklamaÇakışmada sırayla bir sonraki kovaya bakma.14 · Doğrusal yoklama
linear (sequential) searchdoğrusal aramaÖğeleri baştan sona tek tek karşılaştırarak arama; O(n).1 · Uygulama 2: Doğrusal Arama
linkbağBir düğümü başka bir düğüme bağlayan işaretçi alanı.4 · Bellekte Düğümler
linked listbağlı listeHer düğümün sonrakinin adresini tuttuğu, bellekte dağınık duran öğe dizisi.1 · Çözümleme: İki Yol
list ADTliste ADTKonuma göre ekleme, silme ve erişim sunan sıralı öğe dizisi tipi.9 · Liste ADT Sözleşmesi
load factoryük faktörüTablodaki öğe sayısının kova sayısına oranı: α = n / m.14 · Yük faktörü
look-up tablearama tablosuKoşullarla tek tek hesaplanacak değerlerin önceden konduğu dizi; ör. labirentte sekiz yönün satır ve sütun artışları.8 · Hareket Tablosu
lower boundalt sınırBir problemi çözen her algoritmanın en az harcaması gereken süre; karşılaştırmalı sıralama için Ω(n lg n).19 · Alt Sınır Teoremi
lower triangular matrixalt üçgen matrisAna köşegenin üstündeki bütün öğeleri sıfır olan kare matris.2 · Alt Üçgen Matris
macromakro#define ile tanımlanan ve derlemeden önce metin olarak yerine konan ad.1 · SWAP: Makro ve Fonksiyon
magic squaresihirli kareHer satır, sütun ve ana köşegen toplamı eşit olan n×n sayı tablosu.1 · Sihirli Kare Problemi
mallocmallocİstenen bayt sayısında bellek bloğu ayıran, başarısızlıkta NULL döndüren fonksiyon.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
mappingeşlemeHer indise bir değer karşılık getiren ilişki; soyut bakışta dizi budur.2 · Dizi Soyut Veri Tipi
mark and sweepişaretle–süpürİki aşamalı çöp toplama: kök işaretçilerden erişilebilen öğeler işaretlenir, sonra bellek taranıp işaretsiz öğeler geri kazanılır; döngüleri de toplar.9 · Çöp Toplama Fikri
max-heapmax-heapHer düğümün çocuklarından büyük ya da eşit olduğu heap; en büyük öğe köktedir.13 · Maksimum ve minimum heap
mazelabirentDuvar ve yollardan oluşan ızgara; giriş-çıkış yolu yığınla geri izleyerek bulunur.6 · Nerelerde Kullanılır?
median-of-threeüçün ortancasıPivotu ilk, orta ve son öğenin ortancası olarak seçme; sunumlarda “medyan-3” denir.20 · Medyan-3 ve Eşik M
memory leakbellek sızıntısıArtık erişilemeyen ama free edilmemiş bellek.4 · Silme Adım Adım
mergebirleştirmeİki sıralı diziyi ya da listeyi tek sıralı dizide birleştirme.5 · padd Fikri
merge sortbirleştirme sıralamasıDiziyi ikiye bölüp parçaları sıralayan ve sıralı parçaları birleştiren algoritma; O(n lg n).20 · Birleştirme Sıralaması
mid-squareorta-kare yöntemiAnahtarın karesini alıp sonucun ortasındaki r biti indis olarak kullanan hash fonksiyonu; tablo boyutu m, 2'nin r. kuvvetidir.14 · Katlama ve orta-kare
min-heapmin-heapHer düğümün çocuklarından küçük ya da eşit olduğu heap; en küçük öğe köktedir.13 · Maksimum ve minimum heap
minimum spanning tree (MST)minimum kapsayan ağaçKenar maliyetleri toplamı en küçük olan kapsayan ağaç.15 · Nerelerde Kullanılır?
modular arithmeticmodüler aritmetikKalanlarla hesap; dairesel kuyruk ve hash fonksiyonları buna dayanır.7 · Modüler Aritmetik
monotonic stackazalan yığınÖğe değerlerinin alttan üste azalan sırada tutulduğu yığın; “sağdaki ilk büyük öğe” gibi problemleri O(n)'de çözer.8 · Başka Uygulamalar
Morris traversalMorris gezinmesiKılavuzları geçici olarak kurup kaldırarak yığınsız ve O(1) ek bellekle kök ortada gezinme.12 · Morris Gezinmesi
most significant digit (MSD)en anlamlı anahtar (MSD)Çok anahtarlı sıralamada önceliği en yüksek anahtar ya da basamak (K0); örneğin sayının en soldaki basamağı.20 · Çok Anahtarlı Sıralama
multidimensional arrayçok boyutlu diziÖğelerine birden çok indisle erişilen dizi.2 · Çok Boyutlu Diziler
multigraphçoklu çizgeİki düğüm arasında birden çok kenar bulunabilen çizge; Königsberg çizgesi buna örnektir.15 · Königsberg’in 7 Köprüsü
multiplication methodçarpma yöntemik·A'nın kesir kısmını m ile çarparak indis bulma.14 · Çarpma yöntemi
multivariate polynomialçok değişkenli polinomBirden çok değişken içeren polinom; genelleştirilmiş listeyle gösterilir.9 · Örnek: Çok Değişkenli Polinom
negative cyclenegatif döngüKenar ağırlıkları toplamı negatif olan döngü; en kısa yolu tanımsız kılar.18 · Negatif Kenar Sorunu
nodedüğümVeri ve bir ya da daha çok bağ alanı taşıyan yapı.3 · Ödev: Hanoi Çağrı Ağacı
non-comparison sortkarşılaştırmasız sıralamaÖğeleri birbiriyle karşılaştırmayan, bu yüzden n lg n alt sınırına bağlı olmayan sıralama; basamak sıralaması gibi.20 · Çok Anahtarlı Sıralama
NP-completeNP-tamBirine polinom zamanlı algoritma bulunursa hepsinin polinom zamanda çözülebileceği problem sınıfı; SAT bu sınıfın ilk üyesidir.3 · Satisfiability Problemi
n-queens problemn-vezir problemin veziri n×n tahtaya birbirini tehdit etmeyecek biçimde yerleştirme problemi.3 · n-Vezir Problemi
null character ('\0')dizgi sonu karakteriDizginin bittiğini gösteren sıfır değerli karakter.2 · Dizgi = char Dizisi
null pointer (NULL)boş işaretçiHiçbir nesneyi göstermeyen işaretçi; boş listenin ve boş alt ağacın gösterimi.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
opaque typeopak tipYalnız adı bildirilen, alanları kullanıcıdan gizlenen yapı tipi; C'de ADT'nin karşılığı.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
open addressingaçık adreslemeÇakışmada tablonun içinde başka bir boş yer arama.14 · Çakışma çözümü
operandişlenenİfadede işlemin uygulandığı değer: a, b gibi değişkenler ya da 4, 2 gibi sabitler.8 · Üç Gösterim
operatorişleçİfadede +, −, *, / gibi yapılacak işlemi belirten simge.8 · İfade Değerlendirme
operator precedenceişleç önceliğiBir ifadede hangi işlecin önce uygulanacağını belirleyen kural.8 · Öncelik ve Birleşme
optimal substructureen iyi alt yapıBir en kısa yolun her ara parçasının da kendi uçları arasında en kısa yol olması özelliği.18 · Yolu Bulmak
orthogonal listortogonal listeHer kenar düğümünün hem satır hem sütun listesinde yer aldığı gösterim.15 · Ortogonal Gösterim
out-degreeçıkış derecesiYönlü çizgede bir düğümden çıkan kenar sayısı.15 · Yol, Bağlantılılık, Derece
overflowtaşmaDolu bir yapıya ekleme yapılmak istenmesi.6 · Taşma ve Alt Taşma
paddingdolgu baytlarıHizalama için yapı alanları arasına derleyicinin koyduğu anlamsız baytlar; bu yüzden yapılar bayt bayt karşılaştırılmaz.2 · union ve Hizalama
parentebeveynBir düğümün hemen üstündeki düğüm.10 · Terminoloji
parent arrayebeveyn dizisiHer öğenin ağaçtaki ebeveynini tutan dizi; kökte negatif değer durur.16 · ata dizisi
partitionbölümlemeDiziyi pivottan küçükler ve büyükler olarak iki parçaya ayırma.20 · Bölümleme Değişmezi
pathyolArt arda komşu düğümlerden oluşan dizi.15 · Yol, Bağlantılılık, Derece
path compressionyol kısaltmaAzaltma kuralının genel adı; sonraki bulma işlemlerini kısaltır.16 · Azaltma kuralı
perfect binary treemükemmel ikili ağaçk derinliğinde 2ᵏ − 1 düğümü olan, bütün düzeyleri dolu ikili ağaç; ders kitabı (Horowitz) bu ağaca full binary tree der.10 · Mükemmel ve Tam Ağaç
performance analysisperformans analiziBir programın zaman ve bellek gereksiniminin makineden bağımsız olarak kestirilmesi.1 · Programı Değerlendirmek
performance measurementperformans ölçümüProgramı belirli bir makinede ve derleyiciyle çalıştırıp gerçek işletim süresini ölçmek; makineye bağlıdır.1 · Programı Değerlendirmek
permutationpermütasyonBir kümenin öğelerinin olası dizilişlerinden biri; n öğenin n! permütasyonu vardır.1 · Hatalı sort() Sürümü
pivotpivotHızlı sıralamada diziyi ikiye ayırmak için seçilen öğe.20 · Bölümleme Değişmezi
pointerişaretçiBir nesnenin bellek adresini tutan değişken.2 · Dizi ve İşaretçi
pointer arithmeticişaretçi aritmetiğiİşaretçiye tam sayı ekleyip çıkarma; birim bayt değil, gösterilen tipin bir öğesidir.2 · Dizi ve İşaretçi
pointer to pointerişaretçiye işaretçiBir işaretçinin adresini tutan işaretçi; çağıranın işaretçisini değiştirmek için kullanılır.9 · Bağlı Gerçekleme
polynomialpolinomKatsayı ve üs çiftlerinden oluşan terimlerin toplamı.5 · Polinom ADT
poppop (üstten çıkarma)Yığının üstündeki öğeyi çıkarma.6 · Yığın ADT
postfix (reverse Polish notation)sonekİşlecin işlenenlerden sonra yazıldığı, parantez gerektirmeyen gösterim: a b +.8 · Üç Gösterim
postorderkök sondaSol alt ağaç, sağ alt ağaç, kök sırasıyla gezinme.3 · SAT: Ağacı Değerlendirmek
predecessoröncülKök ortada sırada bir düğümden hemen önce gelen düğüm.12 · Kurma Kuralları
prefix (Polish notation)önekİşlecin işlenenlerden önce yazıldığı gösterim: + a b.8 · Üç Gösterim
preorderkök öndeKök, sol alt ağaç, sağ alt ağaç sırasıyla gezinme.9 · Ağaç Gibi Bir Liste
preprocessorönişlemci#include, #define gibi yönergeleri derlemeden önce işleyen aşama.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
primary clusteringkümelenmeDoğrusal yoklamada dolu kovaların uzun ardışık bloklar oluşturması; sunumlarda “birincil kümelenme” biçimiyle geçer.14 · Doğrusal yoklama
Prim's algorithmPrim algoritmasıTek düğümden başlayıp ağaca en ucuz kenarla bağlanan düğümü ekleyen MST algoritması.17 · Prim: Algoritma
priority queueöncelikli kuyrukHer zaman en yüksek (ya da en düşük) öncelikli öğenin çıkarıldığı kuyruk.5 · Ödev 2: pmult
probeyoklamaAçık adreslemede bir kovanın boş olup olmadığına bakma.14 · Çakışma çözümü
probe sequenceyoklama dizisiAçık adreslemede bir anahtar için bakılan yuvaların sırası, h(k, i).14 · Doğrusal yoklama
program stepprogram adımıSüresi girdi boyutundan bağımsız, anlamlı bir kod parçası; adım saymanın birimi.1 · Adım Sayma: sum()
pushpush (üste ekleme)Yığının üstüne öğe ekleme.4 · avail Adım Adım
quadratic probingkaresel yoklamaÇakışmada i² adım uzaktaki kovalara bakma.14 · Karesel yoklama
queuekuyrukEklemenin arkadan, çıkarmanın önden yapıldığı doğrusal yapı.7 · Kuyruk Nedir?
quick sorthızlı sıralamaDiziyi bir pivot öğeye göre bölümleyip iki parçayı özyinelemeyle sıralayan algoritma.19 · Ters Çift Sayısı
radix sortbasamak sıralamasıSayıları en az anlamlı basamaktan başlayarak kararlı bir sıralamayla basamak basamak sıralama.20 · Çok Anahtarlı Sıralama
random accessrastgele erişimDizide herhangi bir öğeye, dizinin uzunluğundan bağımsız olarak sabit sürede, yani O(1)'de erişebilmek.4 · Bellekte Düğümler
reallocreallocAyrılmış bir bloğu büyüten ya da küçülten, gerekirse taşıyan fonksiyon.1 · Amortize Analiz
reararkaKuyrukta yeni öğenin eklendiği uç.7 · Kuyruk Nedir?
recordkayıtBir ya da daha çok alandan oluşan, sıralamada bütün olarak taşınan veri birimi.19 · Sıralama Nedir?
recurrence relationyineleme bağıntısıBir fonksiyonu kendi küçük değerleri cinsinden tanımlayan eşitlik; T(n) = 2T(n/2) + n gibi.3 · Hanoi: Kaç Hamle?
recursionözyinelemeBir fonksiyonun kendini daha küçük bir girdiyle çağırması.1 · Adım Sayma: rsum()
recursiveözyinelemeliKendini çağıran; özyineleme kullanan.1 · Adım Sayma: rsum()
red-black treekırmızı-siyah ağaçDüğüm renklerine konan kurallarla yüksekliği O(lg n) tutan arama ağacı.11 · Kırmızı-Siyah ve B-Ağacı
reference countreferans sayısıBir düğümü gösteren işaretçi sayısı; sıfıra inince düğüm geri verilir.9 · Paylaşım ve Referans Sayma
rehashing (resizing)yeniden boyutlandırmaYük faktörü büyüyünce tabloyu büyütüp bütün anahtarları yeniden hash'leme.14 · Yeniden boyutlandırma
relaxationgevşetmeBir kenar üzerinden daha kısa bir yol bulunursa uzaklık değerini güncelleme.18 · EnKisaYolBul()
return addressdönüş adresiÇağrı bitince yürütmenin süreceği komutun adresi.3 · Yığın Çerçevesi
reverse-deleteters silmeBütün kenarlarla başlayıp kenarları azalan maliyetle deneyen ve çizgeyi koparmayanı silen MST algoritması; Kruskal'ın tersidir.17 · Açgözlü Yaklaşım
reversing a listlisteyi ters çevirmeBağların yönünü değiştirerek listenin sırasını tersine çevirme; yerinde ve O(n).4 · Ters Çevirme: Soru
rootkökAğaçta ebeveyni olmayan en üst düğüm.3 · Ödev: Hanoi Çağrı Ağacı
rotationdöndürmeArama sırasını koruyarak ağacın yerel yapısını değiştiren işlem.11 · Tek Döndürme
row-major ordersatır öncelikli düzenÇok boyutlu dizinin satır satır art arda yerleştirilmesi; C'nin düzeni.2 · Çok Boyutlu Diziler
satisfiability (SAT)sağlanabilirlikBir mantık formülünü doğru yapan değişken ataması olup olmadığı problemi.3 · Satisfiability Problemi
secondary clusteringikincil kümelenmeKaresel yoklamada ev adresi aynı olan anahtarların aynı yoklama dizisini izleyip birbirinin önünü kesmesi.14 · Karesel yoklama
selection sortseçimli sıralamaHer adımda kalan öğelerin en küçüğünü bulup sıradaki konuma koyan sıralama.1 · Seçimli Sıralama: Fikir
self-balancing treekendini dengeleyen ağaçEkleme ve silmeden sonra dengesini döndürmelerle kendiliğinden düzelten ağaç.11 · Dengeli Ağaçlar
self-loopöz döngüBir düğümü kendisine bağlayan kenar; basit çizgelerde bulunmaz.15 · Teorem 1: Σd = 2e
self-referential structkendine başvuran yapıKendi tipinden bir işaretçi alanı taşıyan yapı; bağlı düğümlerin temeli.2 · İç İçe ve Kendine Başvuran
sentinelbekçiDöngüdeki ayrı sınır denetimini gereksiz kılmak için sona konan özel değer ya da düğüm.1 · Uygulama 2: Doğrusal Arama
separate chainingayrı zincirlemeHer kovada o kovaya düşen anahtarları bir bağlı listede tutma; sunumlarda kısaca “zincirleme” denir.14 · Zincirleme
Shell sortShell sıralamasıEklemeli sıralamayı azalan aralıklarla uzak öğelere uygulayan sıralama.19 · Shell Sıralama
short-circuit evaluationkısa devre değerlendirme&& ve || işleçlerinde sonuç belli olunca kalan işlenenin değerlendirilmemesi.2 · && Değerlendirme Sırası
shortest pathen kısa yolİki düğüm arasındaki kenar maliyetleri toplamı en küçük olan yol.8 · Labirent: Karmaşıklık
siblingkardeşAynı ebeveynin çocukları.3 · Permütasyon Ağacı
simple uniform hashingbasit düzgün hashHer anahtarın öteki anahtarlardan bağımsız olarak m kovanın her birine 1/m olasılıkla düştüğü varsayımı.14 · İyi hash fonksiyonu
singly linked listtek yönlü bağlı listeHer düğümün yalnız sonraki düğümü gösterdiği bağlı liste.4 · Düğüm Yapısı
sizeofsizeof işleciBir tipin ya da nesnenin bayt cinsinden boyunu derleme sırasında veren işleç.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
skewed treeçarpık ağaçBütün düğümleri tek bir yöne uzanan, liste gibi davranan ağaç.10 · Dizide Bellek Kaybı
slackbollukBir işin en geç ve en erken zamanı arasındaki fark; kritik işlerde sıfırdır.18 · Bolluklar ve Kritik Aktiviteler
slotyuvaHash tablosunun her gözü; kova ile eş anlamlı kullanılır.14 · Terimler
Sollin's (Borůvka's) algorithmSollin (Borůvka) algoritmasıHer turda her bileşenin en ucuz dış kenarını seçtiği MST algoritması.17 · Sollin (Borůvka) ve Diğerleri
sortingsıralamaÖğeleri anahtarlarına göre artan ya da azalan düzene koyma.1 · Seçimli Sıralama: Fikir
space complexityalan karmaşıklığıBir programın girdi boyutuna bağlı olarak gereksinim duyduğu bellek miktarı.1 · Alan Karmaşıklığı
spanning forestkapsayan ormanBağlantılı olmayan bir çizgede her bileşenin kapsayan ağaçlarının topluluğu.17 · Tanım: Kapsayan Ağaç
spanning treekapsayan ağaçBağlantılı bir çizgenin bütün düğümlerini döngüsüz bağlayan alt çizgesi; n − 1 kenarı vardır.15 · Nerelerde Kullanılır?
sparse matrixseyrek matrisÖğelerinin çoğu sıfır olan matris; yalnız sıfır olmayanlar saklanır.5 · Seyrek Matris
splay treesplay ağacıErişilen düğümü döndürmelerle köke taşıyan arama ağacı.11 · Dengeli Ağaçlar
stable (sort)kararlıEşit anahtarlı öğelerin göreli sırasını koruyan sıralama.19 · Kararlılık ve Yerinde Sıralama
stackyığınEkleme ve çıkarmanın yalnız üst uçtan yapıldığı doğrusal yapı.6 · Yığın Nedir?
stack frame (activation record)yığın çerçevesiBir çağrının parametrelerini, yerel değişkenlerini ve dönüş adresini tutan kayıt; metinde kısaca “çerçeve” diye de geçer.1 · swap() Adım Adım
stack overflowyığın taşmasıÇağrı yığınının ayrılan belleği aşması; çoğunlukla çok derin ya da sonsuz özyinelemede olur.3 · Özyineleme ve Döngü
stringdizgiC'de '\0' ile biten char dizisi.2 · Dizgi = char Dizisi
structstruct (yapı)Farklı tipteki alanları tek bir kayıtta toplayan C tipi.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
subgraphalt çizgeDüğümleri ve kenarları bir çizgenin düğüm ve kenarlarının alt kümesi olan çizge.15 · Komşu ve Alt Çizge
subsetalt kümeBir kümenin öğelerinden bazılarının oluşturduğu küme; n öğenin 2ⁿ alt kümesi vardır.3 · Alt Küme Üretimi Adım Adım
subtreealt ağaçBir düğüm ve onun bütün soyundan oluşan ağaç.9 · Ödevler
successorardılKök ortada sırada bir düğümden hemen sonra gelen düğüm; silmede ve kılavuzlu ağaçlarda kullanılır.12 · Perlis ve Thornton
swaptakasİki değişkenin değerlerini yer değiştirme.1 · SWAP: Makro ve Fonksiyon
synonymseş anlamlılarAynı ev adresine düşen, yani çakışan anahtarlar.14 · Terimler
system life cyclesistem yaşam döngüsüGereksinim, çözümleme, tasarım, kodlama ve doğrulama aşamalarından oluşan geliştirme süreci.1 · Sistem Yaşam Döngüsü
tagged unionetiketli unionHangi alanın geçerli olduğunu bir enum etiketiyle tutan yapı.2 · union ve Hizalama
tail (of a generalized list)kuyrukGenelleştirilmiş listede ilk öğe çıkarıldıktan sonra kalan liste.9 · Genelleştirilmiş Liste
tail recursionkuyruk özyinelemesiÖzyinelemeli çağrının fonksiyonun son işlemi olduğu özyineleme; döngüye kolayca çevrilir.3 · Kuyruk Özyinelemesi
threadkılavuzKılavuzlu ağaçta boş çocuk yerine öncül ya da ardılı gösteren işaretçi.10 · Düğüm Sayısı İlişkileri
threaded binary treekılavuzlu ikili ağaçBoş işaretçileri kök ortada öncül ve ardılı gösteren ikili ağaç.10 · Düğüm Sayısı İlişkileri
time complexityzaman karmaşıklığıBir programın girdi boyutuna bağlı olarak çalıştırdığı adım sayısı.1 · Zaman Karmaşıklığı
tokenbelirteçİfade ayrıştırılırken tek parça olarak işlenen öğe: işlenen, işleç ya da parantez.8 · token_al
tombstonesilindi işaretiAçık adreslemede silinen kovaya konan, aramanın orada durmamasını sağlayan işaret.14 · Açık adreslemede silme
topüstYığında son eklenen öğenin bulunduğu uç.6 · Yığın Nedir?
top-downyukarıdan aşağıProblemi önce bütün olarak ele alıp giderek küçük parçalara bölen tasarım yaklaşımı.1 · Sistem Yaşam Döngüsü
topological ordertopolojik sıraHer kenarın başının sonundan önce geldiği düğüm sırası.15 · Nerelerde Kullanılır?
tortoise and haretavşan ve kaplumbağaBiri bir, öteki iki adım ilerleyen iki işaretçiyle döngü bulan Floyd yöntemi.4 · Döngü Tespiti: Floyd
total floattoplam bollukBir aktivitenin en geç ve en erken başlama zamanları arasındaki fark; aynı yoldaki aktiviteler arasında paylaşılır ve yol boyunca bir kez harcanabilir.18 · Bolluklar ve Kritik Aktiviteler
Towers of HanoiHanoi kuleleriDiskleri üç çubuk arasında kurallara uyarak taşıma problemi; 2ⁿ − 1 hamle gerekir.3 · Hanoi Kuleleri
transposetranspozMatrisin satırlarıyla sütunlarının yer değiştirmiş hâli.2 · Ödevler: Matris Çarpımı
traversalgezinmeBir yapının bütün öğelerine belirli bir sırayla birer kez uğrama.2 · sinif_ort() Adım Adım
treeağaçBir kökten başlayıp alt ağaçlara ayrılan, döngü içermeyen hiyerarşik yapı.1 · Çözümleme: İki Yol
tripleüçlüSeyrek matriste sıfır olmayan bir öğeyi tutan (satır, sütun, değer) kaydı.5 · Üçlü Tablo ve Bellek
typedeftypedef (tip adı)Var olan bir tipe yeni bir ad veren C bildirimi.1 · C'de Soyutlama: Başlık Dosyası
undefined behaviortanımsız davranışC standardının sonucunu belirlemediği durum, örneğin dizi sınırı dışına erişim; program çökebilir ya da doğru çalışıyor görünebilir.2 · C'de Tek Boyutlu Dizi
underflowalt taşmaBoş bir yapıdan öğe çıkarılmak istenmesi.6 · Taşma ve Alt Taşma
undirected graphyönsüz çizgeKenarlarının yönü olmayan çizge.15 · Tanım: Çizge
undogeri alYapılan son işlemleri ters sırayla geri alma; yığınla gerçeklenir.6 · Nerelerde Kullanılır?
unionbirleşimİki kümeyi tek kümede toplama işlemi.16 · Ayrık kümeler
union by rankrütbeye göre birleştirmeBirleşimde ağaç ağırlığı yerine yükseklik sınırını (rütbe) kullanma.16 · Alıştırmalar
union (C)union (birlik)Bütün alanları aynı bellek bölgesini paylaşan C tipi; aynı anda tek alan geçerlidir.2 · union ve Hizalama
union-findunion-findBirleşim ve küme bulma işlemlerini destekleyen ayrık küme yapısı.16 · Ayrık kümeler
universal hashingevrensel hashHash fonksiyonunu, iki farklı anahtarı çakıştırma olasılığı en çok 1/m olan bir aileden çalışma başında rastgele seçmek.14 · Karmaşıklık Özeti
up-heapup-heap (yukarı süzme)Eklenen öğenin ebeveyniyle yer değiştirerek uygun yere çıkması.13 · Ekleme: fikir
vertexdüğümÇizgenin bir öğesi; ağaçtaki node ile aynı karşılık kullanılır.15 · Tanım: Çizge
void pointer (void *)void işaretçiTipi belirtilmemiş işaretçi; qsort gibi genel yordamlarda her tipe dönüştürülür.20 · qsort Kullanımı
weighted graph (network)ağırlıklı çizgeKenarlarına maliyet ya da uzunluk atanmış çizge.15 · Ağırlıklı Çizge Gösterimi
weighting ruleağırlıklı kuralBirleşimde az düğümlü ağacı çok düğümlü ağacın altına bağlama; boyuta göre birleştirme (union by size) de denir.16 · Ağırlıklı kural
worst caseen kötü durumAynı boyuttaki girdiler arasında en çok adım gerektiren girdi için süre.1 · En İyi, Ortalama, En Kötü
wrap-aroundsarmaDairesel kuyrukta indisin son hücreden sonra (arka + 1) % MAX ile başa dönmesi.7 · Modüler Aritmetik

Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.