Bölüm 1: Giriş
Çoktan Seçmeli · Dijital Veri
Soru 1: Dijital Verinin Temsili
Dijital verinin temsiliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
13 = 8 + 4 + 1 → 00001101; 00001011 ise 11'dir. Diğerleri doğrudur: JSON/XML şemaya sıkı bağlı tablolar (yapısal) değil, etiketli yarı yapısal veridir.
Klasik Soru · Veri Yapılarına Giriş
Soru 2: İlkel Tipler ve Bölme
Aşağıdaki kodun çıktısı nedir? Her değeri ilgili ilkel tipin boyutu ve davranışıyla gerekçelendiriniz.
byte b = 127; b++; int x = 7 / 2; double y = 7 / 2; double z = 7 / 2.0; System.out.println(b + " " + x + " " + y + " " + z);
Cevabı göster
Çıktı: -128 3 3.0 3.5
bytesabit 8 bittir (−128 … 127). 127'ye 1 eklenince değer taşar ve −128'e sarar.7 / 2ikiintarasında tam sayı bölmesidir → 3 (ondalık atılır).y: bölme yineintolarak yapılır (3), sonradouble'a çevrilir → 3.0.z: işlenenlerden biridoubleolduğu için ondalıklı bölme → 3.5.
Veri tipi hem değer kümesini hem de işlemlerin davranışını belirler.
Çoktan Seçmeli · Veri Yapılarına Giriş
Soru 3: Tip Güvenliği
Java'da aşağıdaki satırlardan hangisi derleme hatası verir?
Her işlem her türde geçerli değildir: String için * tanımlı değildir ve derleyici bunu program çalışmadan yakalar (tip güvenliği). D çeldiricidir ama geçerlidir: char bir sayıya yükseltilir, d = 66 olur.
Adım Adım Çalıştırma · Veri Yapılarına Giriş
Soru 4: Metoda Dizi ve int Geçirmek
Programın çıktısı nedir? degistir içindeki hangi atamalar a ve n'yi etkiler?
Dizi heap'te oluşturulur; a yalnızca ona bir referans tutar.
n ilkel değişkendir; değer çerçevede durur.
Yeni çerçeve: d'ye a'daki adresin kopyası, k'ya n'nin değerinin kopyası gelir.
d[0] = 99: ortak nesnenin kendisi değişti → a da [99, 2] görür.
k = 99 yalnızca yerel kopyayı değiştirir; n hâlâ 1.
d artık yeni bir diziyi gösterir; a'nın gösterdiği dizi etkilenmez.
Değişiklik yalnız yeni dizide; a'nın dizisi [99, 2] kalır.
Dönüş: çerçeve silinir; yeni diziye referans kalmadığından çöp toplayıcı temizler.
Çıktı 99 2 1. Java değerle geçirir; referans tipte kopyalanan değer adrestir.
static void degistir(int[] d, int k) { d[0] = 99; k = 99; d = new int[]{0, 0}; d[1] = 50; } // main: int[] a = {1, 2}; int n = 1; degistir(a, n); System.out.println(a[0] + " " + a[1] + " " + n);
Klasik Soru · Veri Yapılarına Giriş
Soru 5: Jenerik Kutu
Aşağıdaki kodda a kaçtır? Açıklama satırındaki s.koy(7) açılırsa ne olur? Kutu<int> neden yazılamaz?
Kutu<Integer> k = new Kutu<>(); k.koy(5); int a = k.al() + 1; Kutu<String> s = new Kutu<>(); s.koy("veri"); // s.koy(7);
Cevabı göster
a = 6: koy(5) int'i Integer'a kutular, k.al() + 1 ise kutudan çıkarıp toplar.
s.koy(7) derleme hatası verir: Kutu<String> için koy yalnız String alır. Tür denetimi derleme zamanında yapılır; yanlış tür program çalışmadan yakalanır.
Tür parametresi T yalnızca referans tipi olabilir; ilkel int yerine sarmalayıcı sınıf Integer kullanılır.
Klasik Soru · Veri Yapılarına Giriş
Soru 6: ADT, Arayüz ve Sınıf
Bu arayüz ile DiziYigin<E> sınıfından hangisi ADT'ye, hangisi veri yapısına karşılık gelir ve istemci y'yi neden Yigin<Integer> türünde tanımlar?
public interface Yigin<E> { int size(); boolean isEmpty(); void push(E e); E top(); E pop(); } // istemci kodu: Yigin<Integer> y = new DiziYigin<>(10);
Cevabı göster
- Arayüz = ADT'nin sözleşmesi: hangi işlemlerin yapılabileceğini (ne) söyler; gerçekleme ayrıntısı yoktur.
- DiziYigin = veri yapısı: ADT'yi bir dizi ve
tindisiyle somut olarak uygular (nasıl); bellek ve performans ayrıntıları buradadır. - Değişken arayüz türünde olduğu için istemci yalnızca sözleşmeye bağımlıdır. Bağlı listeye dayalı bir
BagliYigin'e geçmek için yalnıznew DiziYigin<>(10)kısmı değişir; istemci kodunun geri kalanı aynı kalır.
Aynı ADT'nin (yığın) birden çok gerçeklemesi olabilir.
Çoktan Seçmeli · Veri Yapılarına Giriş
Soru 7: DiziYigin Durumu
Kapasitesi 4 olan boş bir DiziYigin<Integer> üzerinde sırayla push(3), push(7), pop(), push(9) ve top() çağrılıyor. Sonda üst indis t ve top()'un döndürdüğü değer nedir?
push(3): t = 0; push(7): t = 1; pop() 7'yi döndürür, hücreyi boşaltır, t = 0; push(9): t = 1, veri[1] = 9. top() üstteki öğeyi çıkarmadan döndürür → 9, t yine 1. B, pop'un t'yi azalttığını unutur.
Çoktan Seçmeli · Temel Veri Yapıları
Soru 8: Gereksinim ve Yapı
Aşağıdaki gereksinim–veri yapısı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Bağlı listede i. öğeye ulaşmak için baştan i düğüm gezilir → O(n). İndisle O(1) erişim dizinin özelliğidir. Diğer eşleştirmeler doğrudur: geri düğmesi en son sayfaya döner (LIFO), anahtarla arama eşlemeye, ağ ilişkisi çizgeye uyar.
Çoktan Seçmeli · Temel Veri Yapıları
Soru 9: Yığın mı, Kuyruk mu?
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi kuyruk (FIFO) ile değil, yığın (LIFO) ile gerçeklenir?
Geri almada en son yapılan işlem ilk geri alınır (LIFO). Özyinelemeli çağrılar, geri izleme (labirent) ve parantez eşleştirme de yığın kullanır. A, C, D'de önce gelen önce işlenir → kuyruk; C çeldiricidir ama BFS kuyrukla, DFS yığınla çalışır.
Çoktan Seçmeli · Temel Veri Yapıları
Soru 10: Eşleme ve Küme Davranışı
Kodun çıktısı nedir?
Map<String, Integer> m = new HashMap<>(); m.put("elma", 3); m.put("armut", 5); m.put("elma", 7); Set<Integer> s = new HashSet<>(m.values()); s.add(5); System.out.println(m.size() + " " + m.get("elma") + " " + m.get("kiraz") + " " + s.size());
Eşlemede anahtarlar benzersizdir: ikinci put("elma", 7) yeni çift eklemez, değeri 7 ile değiştirir → 2 çift. Olmayan anahtar için get null döner. Küme {7, 5}'e 5'i yeniden eklemek kümeyi değiştirmez → 2. B çeldiricidir ama ilk değer korunmaz, üzerine yazılır.
Ucu Açık Soru · Özet
Soru 11: Kütüphane Sistemi Tasarımı
Bir kütüphane yazılımında kitaplar ISBN ile anında bulunmalı, popüler bir kitap için ödünç isteyenler geliş sırasıyla beklemeli, kitaplar kategori/alt kategori hiyerarşisinde gezilebilmeli ve kitap koleksiyonu sık sık değişmeli. Hangi veri yapılarını seçerdiniz? Seçimlerinizi işlem maliyetleri ve veri yapısı seçim sorularıyla gerekçelendiriniz.
Örnek cevap
- ISBN → kitap: eşleme (hash tablosu, HashMap); anahtar benzersiz, ortalama O(1) arama/ekleme/silme. Sıralı dizi + ikili arama O(log n) bulur ama sık eklemede O(n) kaydırma ister.
- Bekleme listesi: kitap başına kuyruk (FIFO); enqueue/dequeue O(1).
- Kategori hiyerarşisi: ağaç; her alt kategorinin tek ebeveyni vardır (bire-birçok).
- Değişen koleksiyon: sık ekleme/silme olduğu için dinamik yapılar; boyut baştan bilinmez, sabit dizi uygun değildir.
İsteğe bağlı: “benzer kitaplar” ilişkisi için çizge; tekrar etmeyen etiketler için küme.
Çoktan Seçmeli · Veri Yapılarına Giriş
Soru 12: Düzen ve İlişki Türü
Verilerin düzenlenmesine göre yapılan aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi yanlıştır?
Takip ilişkisinde bir kullanıcı birçok kişiyi takip eder ve birçok kişi tarafından takip edilir; tek ebeveyn yoktur, döngü de olabilir → çizge (birçoğa-birçok). C doğrudur: her çalışanın tek yöneticisi vardır. A'da öğeler arasında sıra ya da bağ yoktur; D'de her vagonun tek öncesi ve tek sonrası vardır.
Klasik Soru · Veri Yapılarına Giriş
Soru 13: Verilerin Düzenini Belirlemek
Her durum için verilerin düzenini (konumsal olmayan, sıralı, ağaç, çizge) ve ilişki türünü belirtiniz:
- Bilgisayardaki klasörler ve dosyalar
- Sepetteki ürünler (sıra önemsiz)
- Çalma listesinde sırayla çalınacak şarkılar
- Şehirler arası uçuş hatları
Klasör yapısına, bir klasörü başka bir yerden gösteren kısayol eklenirse yapı neye dönüşür?
Cevabı göster
| Durum | Düzen | İlişki |
|---|---|---|
| 1. Klasörler | ağaç | bire-birçok |
| 2. Sepet | konumsal olmayan | ilişkisiz |
| 3. Çalma listesi | sıralı | bire-bir |
| 4. Uçuş hatları | çizge | birçoğa-birçok |
- Klasörde her öğenin tek bir üst klasörü (ebeveyni) vardır; kök klasörden dallanır.
- Bir şehirden birçok şehre uçulur ve bir şehre birçok şehirden gelinir; tek ebeveyn yoktur.
- Kısayol: aynı klasöre artık iki farklı yoldan ulaşılır, yani bir düğümün birden çok “ebeveyni” olur. Yapı ağaç olmaktan çıkar, çizge olur (kısayol bir üst klasörü gösterirse döngü bile oluşabilir).