Bölüm 9: Metotlar
Çoktan Seçmeli · Metot Temelleri
Soru 1: Çağrıların Sırası
Metot hem ekrana yazıyor hem değer döndürüyor. Çıktı nedir?
static int f(int x) { System.out.print("f" + x + " "); return x * 2; } // main içinde: System.out.println(f(1) + f(2));
C: println'in argümanı hesaplanırken önce f(1) (soldan sağa) sonra f(2) çağrılır; ikisi de kendi yazısını basar. Sonra 2 + 4 = 6 yazılır. D, "s=" + f(1) + f(2) gibi önce String ile başlayan ifadede olurdu (String birleştirme: "24").
Çoktan Seçmeli · Metot Temelleri
Soru 2: static Olmayan Metot
Program derlenirken ne olur?
public class Ornek { void selamla() { System.out.println("Merhaba"); } public static void main(String[] args) { selamla(); } }
D: main static'tir (nesne olmadan çalışır); static olmayan selamla() bir nesneye aittir ve doğrudan çağrılamaz. Çözüm, metodu static void selamla() yapmaktır.
Adım Adım Çalıştırma · Metot Temelleri
Soru 3: usHesapla(2, −2)
Negatif üste metot kendini pozitif üsle çağırıyor. usHesapla(2, -2) ne döndürür? Çağrı yığınını izleyin.
main, usHesapla(2, -2)'yi çağırır. int 2, double parametreye 2.0 olarak genişler.
Yeni çerçeve: taban = 2.0, us = −2, sonuc = 1.0.
us < 0 → metot kendini −us = 2 ile çağırır. Üstteki yeni çerçevenin kendi taban, us, sonuc kutuları var.
us = 2 ≥ 0 → for: i = 0, sonuc = 1.0 × 2.0 = 2.0.
i = 1, sonuc = 4.0. Sonra i = 2 < 2 false.
return 4.0: üstteki çerçeve kapanır.
İlk çerçeve kaldığı yerden sürer: sonuc = 1.0 / 4.0 = 0.25. (1.0 yazıldığı için bölme double'dır.)
return 0.25: çerçeve kapanır.
0.25 yazılır: 2⁻² = 1 / 2² = 1/4. (main'den çağırabilmek için metot static yazıldı.)
static double usHesapla(double taban, int us) { double sonuc = 1; if (us < 0) { sonuc = 1.0 / (usHesapla(taban, -us)); } else { for (int i = 0; i < us; i++) { sonuc *= taban; } } return sonuc; } // main: System.out.println(usHesapla(2, -2));
Çoktan Seçmeli · Dönüş Değeri
Soru 4: Hangisi Derlenir?
Aşağıdaki metotlardan hangisi hatasız derlenir?
D: Her yol int döndürür. A: n ≤ 0 yolunda return yok → missing return statement. B: void metot değer döndüremez → unexpected return value. C: double, int'e kendiliğinden daraltılmaz → possible lossy conversion.
Çıktı Sorusu · Dönüş Değeri
Soru 5: Negatif Sayının Faktöriyeli
Bu çözüm sayi = -3 ile çağrılıyor. Çıktı nedir? Metotta ne eksik?
public static long faktoriyel(int sayi) { if (sayi < 0) { System.out.println("Sayi negatif olamaz."); } long sonuc = 1; for (int i = 1; i <= sayi; i++) { sonuc *= i; } return sonuc; } // main içinde: int sayi = -3; System.out.println(sayi + " sayisinin faktöriyeli: " + faktoriyel(sayi));
Cevabı göster
Sayi negatif olamaz. -3 sayisinin faktöriyeli: 1
- println'in argümanı yazılmadan önce hesaplanır: faktoriyel çağrılır ve uyarıyı önce basar.
- Uyarıdan sonra metot sürer; for hiç dönmez → 1 döner, yanlış bir sonuç ekrana gelir.
- Eksik: if içinde
return -1;(ya da bir istisna) ile erken çıkmak.
Adım Adım Çalıştırma · Dönüş Değeri
Soru 6: kombinasyon(4, 2)
kombinasyon, faktoriyel metodunu üç kez çağırıyor. Çağrı yığınını ve dönen değerleri izleyin.
main, kombinasyon(4, 2)'yi çağırır.
Çerçeve: n = 4, r = 2. İfadeyi hesaplamak için önce faktoriyel(n) gerekir.
Yeni çerçeve: n = 4 (kombinasyon'un n'sinden ayrı kutu). sonuc = 2·3·4 = 24.
24 döner, çerçeve kapanır. Sıradaki çağrı faktoriyel(r) = faktoriyel(2).
n = 2: sonuc = 2 → 2 döner.
faktoriyel(n − r) = faktoriyel(2): aynı metot, yepyeni bir çerçeve → 2.
24 / (2 × 2) = 24 / 4 = 6. return 6.
6 yazılır: 4 öğeden 2'li seçim sayısı. Metot başka metodu çağırarak kod tekrarını önler.
static long faktoriyel(int n) { long sonuc = 1; for (int i = 2; i <= n; i++) sonuc *= i; return sonuc; } static long kombinasyon(int n, int r) { return faktoriyel(n) / (faktoriyel(r) * faktoriyel(n - r)); } // main: System.out.println(kombinasyon(4, 2));
Çıktı Sorusu · Parametreler
Soru 7: swap Tuzağı
Aşağıdaki kodun çıktısı nedir?
static void swap(int a, int b) { int t = a; a = b; b = t; } // main içinde: int x = 3, y = 5; swap(x, y); System.out.println(x + " " + y);
Cevabı göster
Çıktı: 3 5
- a ve b, x ve y'nin kopyalarıdır; swap kendi kopyalarını takas eder.
- Metot bitince a, b, t silinir; main'deki x ve y'ye hiç dokunulmamıştır.
Çoktan Seçmeli · Parametreler
Soru 8: Geçersiz Aşırı Yükleme
Aynı sınıfta birlikte bulunan metot çiftlerinden hangisi derleme hatası verir?
C: İmza = ad + parametre listesi; dönüş tipi imzaya dahil değildir. İkisi de alan(int) olduğundan hiç çağrılmasa bile ikinci bildirim derlenmez: method alan(int) is already defined. A sayıyla, B tiple, D sırayla ayrışır.
Adım Adım Çalıştırma · Parametreler
Soru 9: Hangi yaz Çağrılır?
Derleyici her çağrı için argümanların tipine ve sayısına uyan metodu seçer. Çıktıyı bulun.
yaz(5): tek int argüman → tam eşleşme yaz(int).
yaz(5.0): 5.0 bir double sabitidir → yaz(double). double olduğu için 5.0 yazılır.
yaz(3, 4): iki argüman → yaz(int, int). Parantez sayesinde 3 + 4 = 7 toplanır (yoksa "iki 34" olurdu).
yaz('A'): char için tam eşleşme yok; char → int genişlemesi en yakın seçenek. 'A' = 65.
yaz(7L): long, int'e kendiliğinden daralmaz ama double'a genişler → yaz(double).
Seçim program çalışmadan, derlemede yapılır. Uyan hiçbir imza yoksa (ör. yaz("a")) derleme hatası olur.
static void yaz(int x) { System.out.println("int " + x); } static void yaz(double x) { System.out.println("double " + x); } static void yaz(int a, int b) { System.out.println("iki " + (a + b)); } // main: yaz(5); yaz(5.0); yaz(3, 4); yaz('A'); yaz(7L);
Çoktan Seçmeli · Parametreler
Soru 10: enBuyuk(3, 4.5)
Sınıfta static int enBuyuk(int a, int b) ve static double enBuyuk(double a, double b) var. System.out.println(enBuyuk(3, 4.5)); ne yazar?
B: 4.5 double olduğundan enBuyuk(int, int) uymaz; 3 double'a genişletilerek enBuyuk(double, double) çağrılır → 4.5. enBuyuk(3, 4) ise int sürümünü seçer ve 4 yazar.
Çoktan Seçmeli · Kapsam
Soru 11: Blok Dışında Kullanılan Değişken
Hangi satır derleme hatası verir?
static int hesapla(int n) { // 1 int sonuc = 0; // 2 if (n > 0) { // 3 int katki = n * 2; // 4 sonuc += katki; // 5 } // 6 return sonuc + katki; // 7 }
C: katki if bloğunda tanımlıdır ve blok (6. satır) kapanınca yok olur: cannot find symbol: katki. 5. satır geçerlidir; iç blok dış kapsamdaki sonuc'u görür.
Adım Adım Çalıştırma · Kapsam
Soru 12: static Alan ve Yerel Değişken
Sınıf düzeyinde static int x ve metotta aynı adlı yerel x var. Çıktıyı adım adım bulun.
static alan x = 10: sınıfa ait, tüm metotlar görür.
g çağrılır: yerel x = 3 bildirilir. Yerel ad, aynı adlı alanı metot içinde gölgeler (derlenir).
x++ yerel kutuyu artırır → 4 yazılır. Alan hâlâ 10.
g bitti, yerel x silindi. main'de x alanı ifade eder → 10.
Alan güncellenir: x = 11.
g yeniden çağrılır: yerel x her çağrıda yeniden 3 ile doğar → yine 4.
Çıktı: 4, 10, 4, 11. Gölgeleme yalnızca yerel değişken ile alan arasında olur; iki yerel değişken aynı kapsamda aynı adı alamaz.
static int x = 10; static void g() { int x = 3; x++; System.out.println(x); } // main: g(); System.out.println(x); x = x + 1; g(); System.out.println(x);
Çıktı Sorusu · Kapsam
Soru 13: Aynı Adlar, Ayrı Kutular
Aşağıdaki kodun çıktısı nedir?
static int kare(int a) { int b = a * a; return b; } // main içinde: int a = 3, b = 4; b = kare(b); System.out.println(a + " " + b);
Cevabı göster
Çıktı: 3 16
- kare'nin a'sı main'in b'sinin kopyası (4); kare'nin b'si 16.
- main'in a'sı (3) hiç değişmez; main'in b'si dönüş değeriyle 16 olur.
Adım Adım Çalıştırma · Örnek Metotlar
Soru 14: oncekiAsal(100)
oncekiAsal(100) çağrılıyor. Kaç kez asalMi çağrılır ve ne döner?
Aramaya 100'ün bir altından başlanır: 99.
99 % 2 = 1, 99 % 3 = 0 → return false (erken dönüş).
Asal değil → oncekiSayi-- → 98.
98 % 2 = 0 → false.
oncekiSayi → 97.
i = 2..96 (95 deneme) hiçbiri 97'yi bölmez → true.
if true → return 97. asalMi 3 kez çağrıldı; return döngüyü de metodu da bitirir.
static boolean asalMi(int sayi) { if (sayi <= 1) return false; for (int i = 2; i < sayi; i++) if (sayi % i == 0) return false; return true; } static int oncekiAsal(int sayi) { int oncekiSayi = sayi - 1; while (oncekiSayi > 1) { if (asalMi(oncekiSayi)) return oncekiSayi; oncekiSayi--; } return -1; }
Çıktı Sorusu · Örnek Metotlar
Soru 15: oncekiAsal Sınır Değerleri
Aynı oncekiAsal ve asalMi ile çıktı nedir?
System.out.println(oncekiAsal(20)); System.out.println(oncekiAsal(3)); System.out.println(oncekiAsal(2));
Cevabı göster
19 2 -1
- 20 → 19 asal (19'u bölen yok).
- 3 → oncekiSayi = 2; 2 > 1 true, asalMi(2): for hiç dönmez (2 < 2 false) → true → 2.
- 2 → oncekiSayi = 1; 1 > 1 false → döngüye girilmez,
return -1("bulunamadı" işareti).
Çoktan Seçmeli · Örnek Metotlar
Soru 16: asalMi Kaç Tur Döner?
97 asaldır. Yaygın for (int i = 2; i < sayi; i++) sürümü ile dersteki for (int i = 2; i <= n / i; i++) sürümü 97 için kaçar kez kalan hesaplar?
A: İlki i = 2..96 → 95 tur. İkincisi i × i ≤ 97 iken (i = 2..9; 10 <= 97/10 = 9 false) → 8 tur. √n'den büyük bir bölen varsa küçük eşi de vardır, bu yüzden √n'ye kadar bakmak yeter. Sonuç (true) aynıdır.
Çıktı Sorusu · Örnek Metotlar
Soru 17: ebob ve ekok
Aşağıdaki kodun çıktısı nedir?
static int ebob(int a, int b) { while (b != 0) { int r = a % b; a = b; b = r; } return a; } static int ekok(int a, int b) { return a / ebob(a, b) * b; } // main içinde: System.out.println(ebob(84, 36) + " " + ekok(4, 6));
Cevabı göster
Çıktı: 12 12
- 84 % 36 = 12 → (36, 12); 36 % 12 = 0 → (12, 0) → ebob = 12.
- ekok(4, 6): ebob(4, 6) = 2 → 4 / 2 * 6 = 12. Önce bölmek a·b taşmasını önler.
Çıktı Sorusu · Örnek Metotlar
Soru 18: İç İçe Çağrı ve Sayaç
static sayac alanı her çağrıda artıyor. Çıktı nedir?
static int sayac = 0; static int ikiyle(int n) { sayac++; return n * 2; } // main içinde: int r = ikiyle(ikiyle(3)); System.out.println(r + " " + sayac);
Cevabı göster
Çıktı: 12 2
- İç içe çağrıda önce içteki çalışır: ikiyle(3) → 6 (sayac = 1).
- Sonra ikiyle(6) → 12 (sayac = 2).
- sayac bir static alan olduğu için çağrılar arasında değeri korunur; yerel değişken olsaydı her çağrıda 0'dan başlardı. Bu bir yan etkidir.
Çoktan Seçmeli · Örnek Metotlar
Soru 19: Saf Metot
Aşağıdaki metotlardan hangisi saftır (aynı girdiye hep aynı sonucu döndürür, dış durumu değiştirmez)?
B: Yalnızca parametresine bakar ve değer döndürür; kare(4) her zaman 16'dır, her yerde kullanılabilir ve kolay test edilir. A ekrana yazar (yan etki), C bir alanı değiştirir, D her çağrıda farklı sonuç verir.
Çoktan Seçmeli · Örnek Metotlar
Soru 20: Ortalamada Tam Sayı Bölmesi
static double ortalama(int a, int b, int c) { return (a + b + c) / 3; } için ortalama(7, 8, 8) ne döndürür?
C: (a + b + c) / 3 = 23 / 3 iki int arasında tam sayı bölmesidir → 7; sonra dönüş tipi double olduğu için 7.0 olur. Düzeltme: (a + b + c) / 3.0 → 7.666666666666667. Dönüş tipinin double olması bölmeyi kendiliğinden kayan noktalı bölmeye çevirmez.