Süreç Zamanlama

Süreç zamanlama

Amaç: Zamanlayıcının hazır kuyruğundaki süreçlerden hangisine, ne zaman CPU vereceğini farklı algoritmalarla karşılaştırmak ve Gantt çizelgesinden bekleme ve tamamlanma sürelerini hesaplamak.

Algoritmalar

• FCFS (first come, first served): hazır kuyruğuna ilk gelen süreç önce çalışır; işi bitene kadar CPU’yu bırakmaz.
• SJF (shortest job first): CPU boşalınca hazır süreçlerden süresi en kısa olan seçilir (kesmesiz).
• Döner sıralı (round robin): her süreç sırayla en çok bir zaman dilimi kadar çalışır; işi bitmezse kuyruğun sonuna gider ve bağlam değiştirilir. Aynı anda gelen yeni süreç, kuyruğa zaman dilimi dolan süreçten önce girer.
• Öncelikli: CPU boşalınca öncelik değeri en küçük olan (en yüksek öncelikli) süreç seçilir (kesmesiz).

Eşitlikte önce varış zamanı, sonra süreç numarası belirleyicidir.

Hesaplar

• Bitiş: sürecin işini bitirdiği an.
• Tamamlanma süresi = bitiş − varış.
• Bekleme süresi = tamamlanma süresi − CPU süresi (hazır kuyruğunda geçen toplam süre).

Nasıl kullanılır?

• Tablodaki varış, süre ve öncelik değerlerini değiştirin; + Süreç ile en çok 6 süreç ekleyin, × ile silin.
• Adım → bir sonraki CPU dağıtımını canlandırır, ← Geri geri alır, Oynat sona kadar yürütür, Sonuca git tüm çizelgeyi gösterir. Klavyede → ve ← tuşları da çalışır.
• Kendini dene: kuyrukta birden çok süreç varken zamanlayıcının hangisini seçeceğini siz tahmin edersiniz.

İlgili sunum: Bölüm 2 · İşletim Sistemleri (“Süreç Yönetimi”, “Zaman Paylaşımı: Döner Sıralı CPU Dağıtımı”).