Bölüm 3: Nash Dengesi

Algoritmik Oyun Kuramı · Çalışma Soruları
Nash dengesiEn iyi tepkiCournot ve BertrandBaskın strateji elemeKarışık dengeKlasik 2×2 oyunlarVarlık teoremiDenge seçimiKorelasyonlu dengeMinimaksGüvenlik oyunlarıPPAD
Sercan KÜLCÜ · Giresun Üniversitesi · Bilgisayar Mühendisliği

Çoktan Seçmeli · Nash dengesinin tanımı

Soru 1

s* profilinin Nash dengesi olması için gerek ve yeter koşul hangisidir?

Doğru cevap B: s* Nash dengesidir ⇔ her oyuncu i için, diğerleri s*−i'de sabitken hiçbir tek taraflı sapma kazancını artırmaz (ui(s*) ≥ ui(si, s*−i)). C yeter koşuldur ama gerek değildir: herkes baskın stratejisini oynuyorsa profil dengedir, fakat Cinsiyetler Savaşı'nda baskın strateji yoktur ve yine de iki saf denge vardır. A Pareto optimalliği, D sosyal refahı (toplam kazancı) tanımlar; ikisi de dengenin tanımı değildir.

Çoktan Seçmeli · En iyi tepki işaretleme

Soru 2

Hücrelerde (u1, u2). Saf Nash dengeleri hangileridir?

LCR
U(3, 1)(0, 2)(2, 3)
D(1, 0)(4, 2)(1, 1)

Doğru cevap A. Satır oyuncusunun her sütundaki en iyi satırı: L→U (3 > 1), C→D (4 > 0), R→U (2 > 1). Sütun oyuncusunun her satırdaki en iyi sütunu: U→R (3), D→C (2). İki işaretin çakıştığı hücreler (U, R) ve (D, C)'dir. B'deki (U, L)'de satır oyuncusu en iyisini yapar ama sütun oyuncusu R'ye geçip 1 yerine 3 alır; C ise ikinci dengeyi atlar.

Çoktan Seçmeli · Saf dengeleri saymak

Soru 3

Aşağıdaki oyunda kaç tane saf strateji Nash dengesi vardır?

Satır \ SütunSolSağ
Yukarı(3, 2)(0, 0)
Aşağı(0, 0)(2, 3)

Doğru cevap C. (Yukarı, Sol) ve (Aşağı, Sağ) dengedir: ikisinde de hiçbir oyuncu tek başına sapmakla kazanmaz. (Yukarı, Sağ) ve (Aşağı, Sol)'da iki oyuncu da 0 alır ve sapar. Toplam 2 saf denge.

Çoktan Seçmeli · Yinelemeli eleme

Soru 4

Kesin ve zayıf baskılama için hangisi doğrudur?

Doğru cevap D. Kesin baskılanan bir strateji hiçbir karşı profile en iyi tepki olamaz; bu yüzden silinmesi hiçbir Nash dengesini yok etmez ve sonuç silme sırasından bağımsızdır. A yanlıştır: zayıf baskılanan stratejiyi silmek denge kaybettirebilir (Alt'ın Üst'ü yalnızca zayıf baskıladığı bir oyunda Üst silinirse (Üst, Sol) dengesi kaybolabilir). B yanlıştır: Cinsiyetler Savaşı'nda hiçbir strateji baskılanmaz; C de aynı oyunda yanlıştır, çünkü kimsenin baskın stratejisi yoktur.

Çoktan Seçmeli · Baskın strateji ve denge

Soru 5

Aşağıdaki oyunun Nash dengesi hangisidir?

Satır \ SütunSolSağ
Yukarı(5, 1)(4, 0)
Aşağı(3, 2)(1, 3)

Doğru cevap D. Yukarı, satır oyuncusu için baskındır: 5 > 3 ve 4 > 1. Yukarı'ya karşı sütun oyuncusunun en iyi tepkisi Sol'dur (1 > 0). Denge (Yukarı, Sol).

Çoktan Seçmeli · Zayıf baskılama

Soru 6

Hücrelerde (u1, u2). Kaç saf Nash dengesi vardır?

SolSağ
Üst(1, 1)(0, 1)
Alt(1, 1)(1, 1)

Doğru cevap B. Sütun oyuncusu her hücrede 1 alır, hiç sapmak istemez; yalnızca satır oyuncusuna bakılır. (Üst, Sol), (Alt, Sol), (Alt, Sağ): satırın sapması kazanç getirmez → denge; (Üst, Sağ): Alt'a geçip 0 yerine 1 alır → denge değil. Toplam 3. Alt, Üst'ü yalnızca zayıf baskılar; Üst silinseydi (Üst, Sol) kaybolurdu.

Çoktan Seçmeli · Karışık denge hesabı

Soru 7

Hücrelerde (u1, u2); saf denge yok. Karışık dengede p = P(U) kaçtır?

LR
U(3, 1)(0, 2)
D(1, 3)(2, 0)

Doğru cevap D. p, sütun oyuncusunu kayıtsız bırakmalıdır: E[L] = 1·p + 3(1 − p) = 3 − 2p ve E[R] = 2p + 0·(1 − p) = 2p. Eşitlik 3 − 2p = 2p ⇒ p = 3/4. A'daki 1/2 aslında q = P(L)'dir: satır oyuncusunun kayıtsızlığından 3q = q + 2(1 − q) ⇒ q = 1/2 çıkar. İki olasılığı karıştırmak en sık yapılan hatadır.

Çoktan Seçmeli · Karışık strateji

Soru 8

Karışık Nash dengesinde bir oyuncunun pozitif olasılıkla oynadığı eylemler için hangisi doğrudur?

Doğru cevap B. Karışık dengede pozitif olasılıkla oynanan eylemlerin hepsi rakibin karışımına karşı aynı beklenen kazancı verir (kayıtsızlık ilkesi). Biri daha kârlı olsaydı oyuncu olasılığı oraya kaydırır, karışım denge olmaktan çıkardı; bu yüzden A yanlıştır. TKM'deki 1/3–1/3–1/3 oyunun simetrisinden gelir, genel kural değildir (C; ör. devriye örneğinde p = 2/3). Rakibin kazancının 0 olması da yalnızca TKM gibi özel oyunlara özgüdür (D).

Çoktan Seçmeli · Yazı-Tura'da karışık denge

Soru 9

Yazı-Tura Eşleştirme oyununun tek Nash dengesinde her oyuncu Yazı'yı hangi olasılıkla oynar?

Doğru cevap A. Oyunun saf dengesi yoktur. Tek dengede iki oyuncu da Yazı ve Tura'yı 1/2 olasılıkla oynar; başka türlü oynayanın eğilimi rakibi tarafından sömürülür.

Çoktan Seçmeli · Nash'in varlık teoremi

Soru 10

Nash'in varlık teoremi her sonlu oyun için neyi garanti eder?

Doğru cevap D. Nash (1950): sonlu oyuncu ve sonlu stratejili her oyunda en iyi tepki eşlemesinin, karışık profiller kümesinde Kakutani (Brouwer) sabit nokta teoremiyle bir sabit noktası vardır; bu nokta en az bir karışık strateji Nash dengesidir. A yanlıştır: Yazı-Tura'da saf denge yoktur. B yanlıştır: Geyik Avı'nın üç dengesi vardır. C yanlıştır: Mahkûmun İkilemi'nin tek dengesi Pareto optimal değildir.

Çoktan Seçmeli · Odak noktası

Soru 11

“İstanbul'da buluşacaksak saat 12'de Taksim” örneğinde dengeyi seçtiren ölçüt hangisidir?

Doğru cevap C. Buluşma oyununda her ortak buluşma yeri bir dengedir; oyuncular iletişim kurmadan, kültür ve belirginlik sayesinde “Taksim, saat 12”yi seçer: bu Schelling'in odak noktasıdır. D yanlıştır: korelasyonlu dengede bir aracı (trafik ışığı) her oyuncuya özel öneri verir; burada aracı yoktur. A ve B kazanç farklarına dayanır, oysa buluşma yerlerinin kazançları eşittir.

Çoktan Seçmeli · Nash'in varlık teoremi

Soru 12

Nash'in varlık teoremi (1950), sonlu sayıda oyuncusu ve sonlu strateji kümesi olan her oyun için neyi garanti eder?

Doğru cevap A. Teorem en az bir karışık strateji Nash dengesi garanti eder. Saf denge olmayabilir (Yazı-Tura), denge tek olmayabilir (Geyik Avı) ve Pareto optimal olmayabilir (Mahkûmun İkilemi).

Çoktan Seçmeli · Minimaks teoremi

Soru 13

Minimaks teoremine göre sıfır toplamlı bir oyunda (x, y) ve (x′, y′) iki Nash dengesiyse hangisi doğrudur?

Doğru cevap C. Minimaks teoremine göre sıfır toplamlı oyunda denge stratejileri tam olarak maksimin (satır) ve minimaks (sütun) stratejileridir. x maksimin, y′ minimaks olduğundan (x, y′) de dengedir (değiştirilebilirlik) ve her dengede satır oyuncusu aynı değeri v'yi alır. A ve B bu nedenle yanlıştır: koordinasyon sorunu yoktur. D yanlıştır: penaltı örneğinde olduğu gibi denge karışık olabilir.

Çoktan Seçmeli · PPAD

Soru 14

İki kişilik genel (sıfır toplamlı olmayan) bir oyunda karışık Nash dengesi bulma probleminin karmaşıklığı nedir?

Doğru cevap B: iki kişilik genel oyunda karışık denge bulmak PPAD-tamdır (Chen–Deng, 2006; üç ve daha çok oyuncu için Daskalakis–Goldberg–Papadimitriou). C yanlıştır: denge her zaman var olduğu için “var mı?” sorusunun cevabı hep evettir, NP-tamlık bu tür problemlere uymaz. A yalnızca sıfır toplamlı oyunlar için doğrudur (LP ile minimaks). D yanlıştır: destek sayımı sonlu sürede her zaman bir denge bulur.

Hesaplama Sorusu · En iyi tepki

Soru 15: En İyi Tepki ile Saf Denge

Satır oyuncusu i ∈ {0, 1, 2}, sütun oyuncusu j ∈ {0, 1, 2}; hücre (u1, u2). Her sütun ve her satır için en iyi tepkileri işaretleyerek tüm saf Nash dengelerini bulun.

012
0(3, 1)(2, 4)(0, 2)
1(1, 3)(4, 2)(2, 1)
2(2, 0)(1, 1)(3, 3)
Cevabı göster

Satır oyuncusu (sütun sabit, u1'lerin en büyüğü):

  • Sütun 0: 3, 1, 2 → satır 0
  • Sütun 1: 2, 4, 1 → satır 1
  • Sütun 2: 0, 2, 3 → satır 2

Sütun oyuncusu (satır sabit, u2'lerin en büyüğü):

  • Satır 0: 1, 4, 2 → sütun 1
  • Satır 1: 3, 2, 1 → sütun 0
  • Satır 2: 0, 1, 3 → sütun 2

İki sayısı da işaretli tek hücre (2, 2) = (3, 3): tek saf Nash dengesi. Öbür işaretli hücreler (0,0), (0,1), (1,1), (1,0) bir döngü kurar: her birinde bir oyuncu kârlı sapar.

Hesaplama Sorusu · Cournot duopolü

Soru 16: Cournot Dengesi ve Kartel

İki firma aynı anda miktar seçer: y₁, y₂ ≥ 0. Fiyat P = 24 − (y₁ + y₂), maliyet 0.

a) 1. firmanın en iyi tepki fonksiyonu BR₁(y₂) nedir?
b) Nash dengesinde miktarlar, fiyat ve kârlar nedir?
c) Kartel toplam kârı maksimize eder ve üretimi eşit böler. Kartel miktarı ve kârı nedir? Kartel neden dengede değildir?

Cevabı göster

a) u₁ = y₁(24 − y₁ − y₂); türev 24 − 2y₁ − y₂ = 0 ⇒ BR₁(y₂) = (24 − y₂)/2.

b) Simetrik dengede y = (24 − y)/2 ⇒ y₁ = y₂ = 8; fiyat 24 − 16 = 8, kâr 8·8 = 64'er.

c) Tekel: Y(24 − Y) en büyük ⇒ Y = 12, 6'şar; fiyat 12, kâr 72'şer (64'ten iyi).

Ama BR₁(6) = 9: sapan firma 9 üretir, fiyat 24 − 15 = 9, kârı 81 (> 72); öbürü 54'e düşer. Herkes sapmak ister ⇒ kartel dengede değil.

(8, 8) BR₁ BR₂ y₁ y₂ 12 12

Hesaplama Sorusu · Baskın strateji eleme

Soru 17: Yinelemeli Eleme

Kesin baskılanan stratejileri yinelemeli olarak silin. Her adımda hangi stratejinin, hangisi tarafından, hangi karşılaştırmalarla silindiğini yazın. Ne kalır?

XYZ
A(3, 3)(6, 6)(5, 3)
B(6, 3)(0, 4)(0, 4)
C(2, 4)(4, 3)(3, 0)

Satır: A, B, C (u1); sütun: X, Y, Z (u2).

Cevabı göster

Başta yalnızca bir kesin baskılama vardır: A, C'yi baskılar. (Y, Z'yi yalnızca zayıf baskılar: B satırında 4 = 4.)

  • C silinir; A onu baskılar (u1: 3 > 2, 6 > 4, 5 > 3).
  • X silinir; Y onu baskılar (u2: 6 > 3, 4 > 3). C dururken (4 > 3) silinemezdi.
  • B silinir; A onu baskılar (u1: 6 > 0, 5 > 0). X dururken (6 > 3) silinemezdi.
  • Z silinir; Y onu baskılar (u2: 6 > 3).

Kalan (A, Y) = (6, 6); oyunun tek saf Nash dengesidir. Kesin eleme sıradan bağımsızdır; burada her adımda tek seçenek vardı.

Hesaplama Sorusu · Karışık strateji

Soru 18: TKM'de Beklenen Kazanç

Taş-Kağıt-Makas'ta (kazanan +1, kaybeden −1, beraberlik 0) rakip q = (qT, qK, qM) = (1/2, 1/3, 1/6) karışık stratejisini oynuyor.

a) Taş, Kağıt ve Makas'ın beklenen kazancını hesaplayın. En iyi tepkiniz nedir?
b) Siz (1/3, 1/3, 1/3) oynasaydınız beklenen kazancınız ne olurdu?

Cevabı göster

a) Her eylem bir eylemi yener, birine yenilir:

  • E[Taş] = qM − qK = 1/6 − 1/3 = −1/6
  • E[Kağıt] = qT − qM = 1/2 − 1/6 = +1/3
  • E[Makas] = qK − qT = 1/3 − 1/2 = −1/6

En büyüğü Kağıt: en iyi tepki hep Kağıt, beklenen kazanç +1/3. Rakip Taş'a fazla ağırlık verdiği için sömürülür.

b) (1/3)·(−1/6) + (1/3)·(1/3) + (1/3)·(−1/6) = 0. Denge stratejisi sömürülmez ama zayıf rakibi de sömüremez.

Hesaplama Sorusu · Tavuk

Soru 19: Tavuk Oyununda Karışık Denge

satır ╲ sütunKırDüz git
Kır(0, 0)(−1, 2)
Düz git(2, −1)(−6, −6)

a) Saf Nash dengelerini bulun.
b) Karışık dengeyi kayıtsızlık ilkesiyle bulun; her oyuncunun beklenen kazancı nedir?
c) Karışık dengede çarpışma olasılığı ve ikisinin de kırma olasılığı nedir?

Cevabı göster

a) (Kır, Düz git) ve (Düz git, Kır): rakip düz giderse kırmak (−1 > −6), rakip kırarsa düz gitmek (2 > 0) en iyi tepkidir.

b) q = P(sütun Kır):

  • u₁(Kır, q) = 0·q + (−1)(1 − q) = q − 1
  • u₁(Düz git, q) = 2q − 6(1 − q) = 8q − 6
  • q − 1 = 8q − 6 ⇒ 7q = 5 ⇒ q* = 5/7

Oyun simetrik olduğundan p* = 5/7. Beklenen kazanç u₁ = u₂ = 5/7 − 1 = −2/7.

c) Çarpışma: (2/7)² = 4/49 (≈ %8,2). İkisi de kırar: (5/7)² = 25/49.

Hesaplama Sorusu · Cinsiyetler Savaşı

Soru 20: Cinsiyetler Savaşı Biçimi

satır ╲ sütunAB
A(5, 2)(0, 0)
B(0, 0)(1, 3)

a) Saf Nash dengelerini bulun.
b) Karışık dengede p = P(satır A) ve q = P(sütun A) nedir? Beklenen kazançlar?
c) Karışık dengede buluşamama olasılığı nedir?

Cevabı göster

a) (A, A) = (5, 2) ve (B, B) = (1, 3).

b) Satır oyuncusunu kayıtsız bırakan q:

  • u₁(A, q) = 5q, u₁(B, q) = 1 − q ⇒ 6q = 1 ⇒ q* = 1/6

Sütun oyuncusunu kayıtsız bırakan p:

  • u₂(p, A) = 2p, u₂(p, B) = 3(1 − p) ⇒ 5p = 3 ⇒ p* = 3/5

u₁ = 5·(1/6) = 5/6, u₂ = 2·(3/5) = 6/5: ikisi de saf dengelerdeki en kötü kazançlarından (1 ve 2) azdır.

c) p(1 − q) + (1 − p)q = (3/5)(5/6) + (2/5)(1/6) = 1/2 + 1/15 = 17/30 (≈ %56,7).

Hesaplama Sorusu · Karışık denge

Soru 21: Denetim Oyunu

Ücret 6, çaba maliyeti 2, üretim 10, denetim maliyeti 2. Kaytaran yakalanırsa ücret alamaz. Satır: işçi, sütun: müdür.

DenetleDenetleme
Çalış(4, 2)(4, 4)
Kaytar(0, −2)(6, −6)

a) Saf denge neden yok?
b) p = P(Çalış), q = P(Denetle) için karışık dengeyi ve beklenen kazançları bulun.
c) Yakalanan kaytarıcı ayrıca 3 ceza öderse (işçi −3) ne değişir?

Cevabı göster

a) En iyi tepkiler döngü kurar: Çalış → müdür Denetleme (4 > 2) → işçi Kaytar (6 > 4) → müdür Denetle (−2 > −6) → işçi Çalış (4 > 0).

b) İşçi kayıtsız: E[Çalış] = 4, E[Kaytar] = 6(1 − q) ⇒ q* = 1/3.

Müdür kayıtsız: E[Denetle] = 2p − 2(1 − p) = 4p − 2; E[Denetleme] = 4p − 6(1 − p) = 10p − 6 ⇒ p* = 2/3.

Kazançlar: işçi 4, müdür 4·(2/3) − 2 = 2/3.

c) İşçi: 4 = −3q + 6(1 − q) ⇒ q* = 2/9; müdürün kazançları değişmediği için p* = 2/3 aynı kalır. Ceza denetimi azaltır, çalışmayı artırmaz.

Hesaplama Sorusu · Korelasyonlu denge

Soru 22: Korelasyonlu Denge Kontrolü

Kavşak (Tavuk) oyunu: (Kır, Kır) = (0, 0), (Kır, Düz) = (−1, 1), (Düz, Kır) = (1, −1), (Düz, Düz) = (−10, −10).

a) Aracı μ(Kır, Kır) = 1/2, μ(Kır, Düz) = μ(Düz, Kır) = 1/4 dağılımından bir hücre çekip her sürücüye yalnız kendi önerisini söylüyor. Bu bir korelasyonlu denge mi? Beklenen kazanç?
b) μ(Kır, Kır) = 0, μ(Kır, Düz) = μ(Düz, Kır) = 9/20, μ(Düz, Düz) = 1/10 olsaydı?

Cevabı göster

a) Öneri Kır: Bayes ile rakip Kır (1/2)/(3/4) = 2/3, Düz 1/3.

  • Uymak: (2/3)·0 + (1/3)·(−1) = −1/3; sapmak (Düz): (2/3)·1 + (1/3)·(−10) = −8/3 ⇒ uyar.

Öneri Düz: rakibe kesin Kır denmiştir; uymak 1 > sapmak 0.

Hiçbir öneriden sapmak kârlı değil ⇒ korelasyonlu denge. Kazanç (1/2)·0 + (1/4)(−1) + (1/4)(1) = 0; çarpışma yok.

b) Öneri Düz: rakip Kır 9/11, Düz 2/11. Uymak: 9/11 − 20/11 = −1; sapmak (Kır): (2/11)(−1) = −2/11 > −1. Sapmak kârlı ⇒ korelasyonlu denge değil.

Hesaplama Sorusu · Maksimin ve minimaks

Soru 23: Eyer Noktası ve Oyunun Değeri

Sıfır toplamlı oyunlarda hücreler satır oyuncusunun kazancıdır.

a) A = [[5, 2, 6], [4, 3, 7], [1, 0, 8]] için maksimin ve minimaksı bulun. Eyer noktası var mı? Oyunun değeri?

b) B = [[4, 1], [2, 3]] için aynı soruyu cevaplayın. Eyer noktası yoksa satır oyuncusunun 1. satırı oynama olasılığı p*'ı ve oyunun değerini kayıtsızlıkla bulun.

Cevabı göster

a) Satır min'leri 2, 3, 0 → maksimin 3. Sütun max'ları 5, 3, 8 → minimaks 3. Eşit: eyer noktası (2. satır, 2. sütun), değer v = 3.

b) Satır min'leri 1, 2 → maksimin 2. Sütun max'ları 4, 3 → minimaks 3. 2 < 3: eyer noktası yok.

  • 1. sütuna karşı: 4p + 2(1 − p) = 2 + 2p
  • 2. sütuna karşı: p + 3(1 − p) = 3 − 2p
  • Eşitle: 2 + 2p = 3 − 2p ⇒ p* = 1/4, v = 5/2

Sütun oyuncusu q ile 1. sütun: 4q + (1 − q) = 2q + 3(1 − q) ⇒ q* = 1/2; değer yine 5/2. Maksimin (2) < v < minimaks (3).

Hesaplama Sorusu · maksimin()

Soru 24: 2 × 3 Oyunda Maksimin

Sıfır toplamlı A = [[3, 1, 0], [2, 3, 6]]; satırlar 1. ve 2. satır, sütunlar X, Y, Z. Satır oyuncusu 1. satırı p ile oynar.

a) Saf maksimin ve minimaks nedir?
b) Her sütunun doğrusunu yazın, kesişim adaylarını bulun ve g(p) = minj(…) alt zarfının en büyük değerini hesaplayın.
c) Sütun oyuncusunun minimaks stratejisi nedir? Hangi sütun hiç oynanmaz?

Cevabı göster

a) Satır min'leri 0, 2 ⇒ maksimin 2; sütun maks'ları 3, 3, 6 ⇒ minimaks 3. Eyer yok.

b) X: 2 + p · Y: 3 − 2p · Z: 6 − 6p. Kesişimler: X∩Y p = 1/3, X∩Z p = 4/7, Y∩Z p = 3/4.

g(0) = 2, g(1) = 0, g(1/3) = 7/3, g(4/7) = 13/7, g(3/4) = 3/2 ⇒ p* = 1/3, v = 7/3.

c) p* = 1/3'te Z = 4 > 7/3: Z hiç oynanmaz. X'i y ile: 3y + (1 − y) = 2y + 3(1 − y) ⇒ y = 2/3 (X 2/3, Y 1/3); değer yine 7/3.

7/3 X Y Z 0 1/3 p = 1

Hesaplama Sorusu · Baskılama

Soru 25: Karışık Stratejiyle Baskılama

Satır oyuncusunun kazançları (sütun Sol, Sağ):

u1SolSağ
Üst60
Orta22
Alt06

a) Orta'yı bir saf strateji kesin baskılar mı?
b) Üst ile Alt'ı ½–½ karıştıran strateji Orta'yı baskılar mı?
c) Üst'ü p, Alt'ı 1 − p ile oynayan karışımlardan hangileri Orta'yı kesin baskılar?

Cevabı göster

a) Hayır: Üst, Sağ'da 0 < 2; Alt, Sol'da 0 < 2. Hiçbir saf satır her sütunda daha iyi değildir.

b) Evet: ½–½ karışım Sol'da ½·6 + ½·0 = 3, Sağ'da 3 verir; 3 > 2 her sütunda ⇒ Orta kesin baskılanır ve silinir.

c) Sol'da 6p > 2 ⇒ p > 1/3; Sağ'da 6(1 − p) > 2 ⇒ p < 2/3. Yani 1/3 < p < 2/3 aralığındaki her karışım Orta'yı baskılar.

Sonuç: Orta hiçbir inanca karşı en iyi tepki değildir; rasyonel oyuncu onu oynamaz.

Hesaplama Sorusu · Denge seçimi

Soru 26: Risk Baskınlık

Geyik Avı'nın bir biçimi: birlikte geyik (5, 5); tavşana giden her durumda 3 alır; tek başına geyiğe giden 0 alır.

satır ╲ sütunGeyikTavşan
Geyik(5, 5)(0, 3)
Tavşan(3, 0)(3, 3)

a) Saf dengeler hangileri, hangisi Pareto baskın?
b) Her denge için sapma kayıplarının çarpımını bulun. Hangisi risk baskın?
c) Karışık dengede rakibin geyik olasılığı q* kaçtır?

Cevabı göster

a) (Geyik, Geyik) ve (Tavşan, Tavşan). (5, 5) > (3, 3): (Geyik, Geyik) Pareto baskındır.

b) (G, G)'den tavşana sapan 5 → 3, kayıp 2; çarpım 2 · 2 = 4. (T, T)'den geyiğe sapan 3 → 0, kayıp 3; çarpım 3 · 3 = 9. Çarpımı büyük olan (Tavşan, Tavşan) risk baskındır.

c) 5q = 3 ⇒ q* = 3/5: geyik ancak ortağın en az %60 olasılıkla geleceğine inanılırsa en iyi tepkidir. Pareto ölçütü geyiği, risk ölçütü tavşanı seçer.

Çoktan Seçmeli · Bertrand

Soru 27

İki firma aynı malı satıyor, birim maliyet 10 TL. Aynı anda fiyat seçiyorlar; ucuz olan pazarın tamamını alıyor, eşit fiyatta pazar yarı yarıya bölünüyor. Fiyatlar sürekli seçilebiliyor. Nash dengesi hangisidir?

Doğru cevap C. Ortak fiyat 10 TL'nin üstündeyse firmalardan biri biraz aşağı inerek pazarın tamamını alır ve kârını neredeyse ikiye katlar: böyle bir profil denge olamaz (A). 10'un altı zarar ettirir (D). Biri 10'da, öteki yukarıdaysa 10'daki firma fiyatını biraz yükseltip yine tüm pazarı alarak kâr eder (B). Tek denge p₁ = p₂ = 10, kâr 0: Bertrand paradoksu.

Hesaplama Sorusu · Güvenlik oyunları

Soru 28: Güvenlik Oyunu

Korunmayan hedefe saldıran saldırgan hedefin değerini kazanır, korunana saldıran 0. Saldırgan koruma olasılıklarını gözlemleyip en iyi hedefi seçer.

a) n = 8 hedeften k = 3'ünü koruyan savunucunun kaç saf stratejisi vardır?
b) Tek bekçi, üç hedef: A değeri 6, B 3, C 2. Saldırganın kazancını en küçük yapan koruma olasılıkları cA, cB, cC ve saldırganın kazancı nedir?
c) Bekçi hep A'yı korusa saldırgan ne kazanır?

Cevabı göster

a) C(8, 3) = 8·7·6 / (3·2·1) = 56 saf strateji.

b) Bir hedefe saldırmanın kazancı değer·(1 − koruma). Kayıtsızlık: 6(1 − cA) = 3(1 − cB) = 2(1 − cC) = V ve cA + cB + cC = 1.

ci = 1 − V/değer ⇒ 3 − V(1/6 + 1/3 + 1/2) = 1 ⇒ V = 2; cA = 2/3, cB = 1/3, cC = 0.

Saldırgan her hedeften 2 alır: 6·(1/3) = 3·(2/3) = 2·1. V < 2 olamaz: gereken korumaların toplamı 3 − V > 1 olurdu.

c) B (3) ve C (2) açık kalır: saldırgan B'ye saldırır, kazancı 3. Rastgele devriye bunu 2'ye indirir.

Çoktan Seçmeli · Üç oyunculu oyun

Soru 29

Üç öğrenci aynı anda Katıl ya da Katılma der. Ödev ancak üçü de katılırsa başarılı olur ve herkes 5 puan alır; katılmanın maliyeti 2. Kaç saf Nash dengesi vardır?

Doğru cevap D. k = 3: herkes 5 − 2 = 3; bırakan ödevi batırır ve 0 alır (0 < 3) ⇒ denge. k = 2: katılanlar −2 alır; biri bırakırsa 0 > −2 ⇒ denge değil. k = 1: katılan −2, bırakırsa 0 ⇒ değil. k = 0: tek başına katılan −2 < 0 ⇒ denge. İki saf denge: (Katıl, Katıl, Katıl) ve (Katılma, Katılma, Katılma). A sunumdaki "en az iki kişi" oyununun cevabıdır; burada tam iki katılan boşuna maliyet öder (C de yanlış). B, kimsenin katılmadığı koordinasyon başarısızlığını unutur.

Çoktan Seçmeli · karisik_2x2()

Soru 30

Sunumdaki karisik_2x2(A, B), A = [[4, 1], [2, 3]] (satır oyuncusu) ve B = [[1, 3], [4, 0]] (sütun oyuncusu) ile çağrılıyor. Fonksiyon ne döndürür? (Kesirler kısa yazıldı.)

Doğru cevap A. da = 4 − 1 − 2 + 3 = 4 ≠ 0; q = (3 − 1)/4 = 1/2. db = 1 − 3 − 4 + 0 = −6 ≠ 0; p = (0 − 4)/(−6) = 2/3. 0 < p, q < 1 olduğundan denetim geçilir; negatif payda sorun değildir (D yanlış; oyunda saf denge de yoktur, en iyi tepkiler döngü kurar). u1 = 4·(1/2) + 1·(1/2) = 5/2. Sonuç (2/3, 1/2, 5/2). B p ile q'yu karıştırır: q, satır oyuncusunu kayıtsız bırakan sütun olasılığıdır. C sütun oyuncusunun kazancını (3p = 2) yazar.

Son

Bölüm 3: Nash Dengesi · Çalışma Soruları
Konu anlatımı: Bölüm 3 sunumu · Terim sözlüğü
1 / 1 Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.