İleri Algoritmalar: Terim Sözlüğü
Sunumlarda geçen her İngilizce terim, sunumlarda kullanılan tek Türkçe karşılığı ve kısa tanımı. Bölüm sütunu, terimin ayrıntılı anlatıldığı slayda bağlanır. Karşılıklar Algoritmalar, Veri Yapıları ve Bilgisayar ve Programlamaya Giriş sözlükleriyle uyumludur.
| İngilizce | Türkçe | Bölüm |
|---|---|---|
| activity selection | etkinlik seçimiÇakışmayan en çok etkinliği seçme; en erken biten önce. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| adaptive adversary | uyarlanır düşmanAlgoritmanın rastgele kararlarını görüp sonraki isteği buna göre seçen düşman; buna karşı rastgeleliğin faydası büyük ölçüde kaybolur. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| adversary | düşmanAlgoritmayı en kötü duruma zorlayan girdiyi seçen hayalî rakip. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| Amdahl's law | Amdahl yasasıSıralı kalan kısmın, elde edilebilecek en büyük hızlanmayı sınırlaması. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| amplification | tekrarla güçlendirmeRastgele bir algoritmayı bağımsız olarak tekrarlayıp hata olasılığını küçültme tekniği. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| ant colony optimization | karınca kolonisi optimizasyonuKarıncalardan esinlenen yöntem: kısa tur kuran yapay karıncalar kenarlara daha çok feromon bırakır, feromon zamanla buharlaşır. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| approximation algorithm | yaklaşım algoritmasıNP-zor problemler için polinom sürede, optimuma kanıtlı bir oranla yakın çözüm üreten algoritma. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| approximation ratio | yaklaşım oranıAlgoritmanın çözümü ile optimum arasındaki en kötü oran (ρ). | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| approximation scheme (PTAS / FPTAS) | yaklaşım şemasıHer ε > 0 için (1 + ε) oranlı çözüm veren algoritma ailesi. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| assignment problem | atama problemin kişiye n işi, her kişiye bir iş düşecek biçimde en az toplam maliyetle dağıtma problemi. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| backtracking | geri izlemeDP tablosundan çözümü bulmak ise geri okuma (bkz. traceback)Kısmi çözümü adım adım genişleten, çıkmazda son seçimi geri alıp başka seçeneği deneyen arama. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| barrier | bariyerBütün işlemciler ona ulaşmadan hiçbirinin geçemediği eşgüdüm noktası. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| Belady's anomaly | Belady anomalisiFIFO'da çerçeve sayısı artınca sayfa hatasının artabilmesi. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| best-first search | en iyi önce aramaSınırı en umut verici olan düğümü önce açan arama stratejisi. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| bin packing | kutulara yerleştirmeBoyutları verilen nesneleri sabit kapasiteli en az sayıda kutuya yerleştirme problemi; NP-zordur. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| bound | sınırBir daldan elde edilebilecek en iyi değerin iyimser tahmini. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| branch and bound | dal sınırDurum uzayını dallandırıp her dal için sınır hesaplayan, sınırı bilinen en iyi çözümden kötü olan dalları budayan yöntem. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| branching | dallanmaBir alt problemi daha küçük alt problemlere ayırma. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| cache | önbellekSık kullanılan verileri tutan küçük, hızlı bellek. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| canonical coin system | kanonik para sistemiAçgözlü para üstü algoritmasının her tutar için en az madeni parayı verdiği para sistemi. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| Carmichael number | Carmichael sayısıKendisiyle aralarında asal olan her taban için Fermat testini geçen bileşik sayı. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| chromatic number | renk sayısıBir çizgeyi, kenarla bağlı iki düğüm aynı rengi almayacak biçimde boyamaya yeten en küçük renk sayısı. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| closest pair of points | en yakın nokta çiftiDüzlemdeki noktalar arasında birbirine en yakın iki noktayı bulma. | 1 · Böl ve Fethet Yaklaşımı |
| coin change problem | para üstü problemiBir tutarı en az sayıda madeni parayla oluşturma. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| competitive analysis | rekabetçi analizÇevrim içi algoritmayı en iyi çevrim dışı algoritmayla (OPT) karşılaştırma. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| competitive ratio | rekabet oranıHer girdi için ALG ≤ c · OPT (+ sabit) sağlayan en küçük c. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| compulsory miss (cold miss) | zorunlu hata (soğuk hata)Önbellek başlangıçta boş olduğu için ilk farklı sayfalarda hiçbir politikanın önleyemediği sayfa hatası. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| concept drift | kavram kaymasıVerinin dağılımının zamanla değişmesi; artımlı öğrenmede eski veri bu durumda yanıltıcı olur. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| constraint satisfaction problem | kısıt sağlama problemiDeğişkenlere tüm kısıtları sağlayan değerler atama problemi. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| convergence | yakınsamasayısal yakınsama; approximation algorithm ise yaklaşım algoritmasıYinelemelerin gerçek değere giderek yaklaşması. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| convex hull | dışbükey örtüNokta kümesini içeren en küçük dışbükey çokgen. | 1 · Böl ve Fethet Yaklaşımı |
| data stream | veri akışıTek geçişte, az bellekle işlenmesi gereken sürekli gelen veri. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| dead node | ölü düğümGenişletilmiş, olursuz bulunmuş ya da sınırı yetersiz olduğu için budanmış düğüm; bir daha ele alınmaz. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| decision problem | karar problemiCevabı evet ya da hayır olan problem. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| depth-first branch and bound | derinlik öncelikli dal sınırCanlı düğümleri yığınla (derinlik öncelikli) gezen, belleği derinlikle sınırlı dal sınır. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| distributed memory | dağıtık bellekHer düğümün kendi belleği olduğu, verinin ağ üzerinden iletiyle taşındığı düzen; iyi ölçeklenir ama iletişim pahalıdır. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| divide and conquer | böl ve fethetProblemi küçük alt problemlere bölüp özyinelemeli çözen ve sonuçları birleştiren yaklaşım. | 1 · Böl ve Fethet Yaklaşımı |
| dynamic programming (DP) | dinamik programlamaÖrtüşen alt problemleri bir kez çözüp sonuçlarını saklayarak kullanan tasarım yöntemi. | 3 · Dinamik Programlama |
| E-node (expanding node) | E-düğümO anda çocukları, yani alt problemleri üretilen düğüm. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| edge contraction | kenar büzmeBir kenarın iki ucunu tek düğümde birleştirme işlemi (Karger algoritması). | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| efficiency | verimlilikİşlemci başına hızlanma: hızlanma / p. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| entropy | entropiBir kaynağın sembol başına ortalama bilgi miktarı; önek-özgür kodun ortalama uzunluğu için alt sınır. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| eviction policy | çıkarma politikasıÖnbellek dolunca hangi sayfanın çıkarılacağını belirleyen kural (FIFO, LRU, OPT). | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| exchange argument | değiştirme argümanıOptimal çözümü açgözlü seçimi içerecek biçimde değiştirerek doğruluğu kanıtlama. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| expected running time | beklenen çalışma süresiRastgele algoritmanın verilen bir girdi için çalışma süresinin beklenen değeri. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| expected value | beklenen değerBir rastgele değişkenin olasılıklarla ağırlıklı ortalaması. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| feasible | olurluTüm kısıtları sağlayan (çözüm). | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| Fisher–Yates shuffle | Fisher–Yates karıştırmaHer permütasyonu eşit olasılıkla üreten O(n) karıştırma. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| forward checking | ileri denetimBir değişkene değer atanınca bağlı değişkenlerin olası değerlerinden çelişenleri hemen çıkarma. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| fractional knapsack | kesirli sırt çantasıEşyaların kesirli alınabildiği, değer/ağırlık oranına göre açgözlü çözülen problem. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| genetic algorithm | genetik algoritmaBir çözüm popülasyonuyla çalışan yöntem: iyi çözümler daha sık seçilir, çaprazlamayla birleştirilir, mutasyon çeşitliliği korur. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| geometric distribution | geometrik dağılımBaşarı olasılığı p olan denemelerde ilk başarıya kadar geçen deneme sayısının dağılımı. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| global optimum | genel optimumBütün çözümlerin en iyisi; yerel arama bir yerel optimumda durur ve buna ulaşamayabilir. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| graph coloring | çizge boyamaKomşu düğümlere farklı renk verecek biçimde düğümleri boyama. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| greedy algorithm | açgözlü algoritmaHer adımda o an en iyi görünen seçimi yapıp geri dönmeyen algoritma. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| greedy-choice property | açgözlü seçim özelliğiYerel en iyi seçimin bir optimal çözüme götürebilmesi. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| Hamiltonian cycle | Hamilton çevrimiHer düğümden tam bir kez geçip başlangıca dönen çevrim. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| Hamiltonian path | Hamilton yoluHer düğümden tam bir kez geçen yol. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| hit (cache hit) | isabetİstenen sayfanın önbellekte bulunması; maliyeti 0'dır. Bulunmazsa sayfa hatası oluşur. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| Huffman coding | Huffman kodlamaSık karakterlere kısa kod veren, önek içermeyen en iyi kodlama. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| Hungarian method | Macar yöntemiAtama problemini O(n³) zamanda çözen algoritma. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| incremental learning | artımlı öğrenmeModeli her yeni veriyle, geçmişi yeniden işlemeden güncelleme. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| incumbent | enİyiDal sınırda şimdiye kadar bulunan en iyi tam çözümün değeri. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| indicator random variable | gösterge değişkeniBir olay gerçekleşince 1, gerçekleşmeyince 0 değerini alan rastgele değişken. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| integer linear programming (ILP) | tam sayılı doğrusal programlamaDeğişkenlerin tam sayı olması gereken doğrusal programlama. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| job sequencing with deadlines | son tarihli iş sıralamaSon tarihleri olan işlerden kârı en büyük çizelgeyi seçme. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| Karatsuba multiplication | Karatsuba çarpımıBüyük sayıları üç alt çarpımla O(n^1,585) sürede çarpan yöntem. | 1 · Böl ve Fethet Yaklaşımı |
| 0/1 knapsack | 0/1 sırt çantasıHer eşyanın ya bütünüyle alındığı ya hiç alınmadığı, kapasiteyi aşmadan değeri en büyükleyen problem. | 3 · Dinamik Programlama |
| Las Vegas algorithm | Las Vegas algoritmasıHer zaman doğru yanıt veren, süresi rastgele olan algoritma. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| least recently used (LRU) | LRU (en uzun süredir kullanılmayan)Önbellek dolunca en uzun süredir kullanılmayan sayfayı çıkaran politika; rekabet oranı k'dir. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| least-cost (LC) search | en düşük maliyetli (LC) aramaCanlı düğümlerden tahmini maliyeti ĉ = f + ĝ en küçük olanı genişleten arama. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| linear congruential generator (LCG) | doğrusal eşlik üreteciBir sonraki sayıyı (a · x + c) mod m formülüyle üreten, en eski ve en basit sözde rastgele sayı üreteci; düşük bitleri kısa dönemlidir. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| list scheduling | liste çizelgelemeHer işi o an en erken boşalan makineye veren açgözlü çizelgeleme. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| list update problem | liste güncelleme problemiErişilen öğeye göre listeyi yeniden düzenleyerek erişim maliyetini azaltma problemi. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| live node | canlı düğümDal sınırda üretilmiş ama henüz genişletilmemiş, hâlâ umut vaat eden düğüm; canlı düğümler bir kuyruk yapısında bekler. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| local optimum | yerel optimumKomşu çözümlerin hiçbirinin daha iyi olmadığı çözüm. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| local search | yerel aramaBir çözümden başlayıp küçük değişikliklerle iyileştiren arama (ör. 2-opt). | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| locality of reference | yerellikProgramların belleğe rastgele değil, yakın geçmişte kullandıkları yerlere yeniden erişme eğilimi; LRU'yu FIFO'dan iyi yapan budur. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| longest common subsequence (LCS) | en uzun ortak alt diziİki dizide aynı göreli sırayla geçen (ardışık olması gerekmeyen) en uzun karakter dizisi. | 3 · Dinamik Programlama |
| longest common substring | en uzun ortak alt dizgiİki dizgide ardışık olarak ortak geçen en uzun parça. | 3 · Dinamik Programlama |
| longest increasing subsequence (LIS) | en uzun artan alt diziDizideki öğelerden sırası korunarak seçilebilen en uzun artan dizi. | 3 · Dinamik Programlama |
| longest processing time first (LPT) | en uzun iş önceİşleri büyükten küçüğe sıralayıp her birini en az yüklü makineye veren çizelgeleme kuralı. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| lost update | kayıp güncellemeİki iş parçacığının aynı değeri okuyup yazması sonucunda bir yazmanın ötekini ezmesi. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| LP relaxation | LP gevşetmesiTam sayı koşulunu kaldırıp doğrusal programı çözerek sınır elde etme. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| makespan | en büyük yükÇizelgede son işin bittiği an (C_max). | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| marking algorithm | işaretleme algoritmasıEvrelere bölünen ve her evrede yalnız işaretlenmemiş sayfaları çıkaran çevrim içi önbellek politikası. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| Markov's inequality | Markov eşitsizliğiNegatif olmayan X için P(X ≥ a) ≤ E[X] / a eşitsizliği. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| matching | eşleştirmeHiçbir ikisi ortak uç paylaşmayan kenar kümesi. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| matrix chain multiplication | matris zinciri çarpımıBir matris dizisini en az skaler çarpımla çarpmak için parantezleme sırasını bulma problemi. | 3 · Dinamik Programlama |
| matroid | matroidAçgözlü algoritmanın en iyi çözümü bulmasını güvence altına alan küme yapısı. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| maximum clique | maksimum klikHer iki düğümü komşu olan en büyük düğüm kümesi. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| maximum coverage | en büyük kapsamaEn fazla k küme seçerek olabildiğince çok öğeyi kapsama problemi; açgözlü seçim en iyinin en az 1 − 1/e katına ulaşır. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| median | ortancaSıralı verinin ortasındaki değer. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| memoization | belleklemeYukarıdan aşağı özyinelemede hesaplanan sonuçları saklayıp yeniden kullanma. | 3 · Dinamik Programlama |
| message passing | iletiDağıtık bellekte işlemcilerin veri alışverişi için gönderdiği bilgi. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| metaheuristic | metasezgiselYerel optimumdan kaçmak için genel arama stratejisi (tavlama, genetik algoritma). | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| min-conflicts heuristic | en az çakışma sezgiseliÇakışan bir değişkene en az çakışma yaratan değeri veren yerel arama. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| minimum cut | minimum kesimÇizgeyi iki parçaya ayıran en az kenarlı (ya da en küçük kapasiteli) kesim. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| minimum remaining values (MRV) | MRV (en az kalan değer)Kısıt problemlerinde, en az olası değeri kalan değişkeni önce seçme sezgiseli. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| Monte Carlo algorithm | Monte Carlo algoritmasıSüresi sınırlı, yanıtı küçük bir olasılıkla yanlış olabilen algoritma. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| move-to-front (MTF) | öne taşıErişilen öğeyi listenin başına taşıyan kural; 2-rekabetçidir. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| moving average | hareketli ortalamaSon k değerin ortalamasını her yeni değerde güncelleme. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| N-queens problem | n-vezir problemin × n tahtaya birbirini tehdit etmeyen n vezir yerleştirme. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| nearest neighbor heuristic | en yakın komşuHer adımda ziyaret edilmemiş en yakın şehre giden TSP sezgiseli. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| NP-complete | NP-tamHem NP'de hem NP-zor olan problem. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| NP-hard | NP-zorNP'deki her problemin polinom sürede indirgenebildiği (en az NP kadar zor) problem. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| oblivious adversary | habersiz düşmanRastgele algoritmanın kodunu bilen ama yazı-tura sonuçlarını göremeyen, bu yüzden istek dizisini baştan seçen düşman. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| offline algorithm | çevrim dışı algoritmaTüm girdiyi baştan bilen algoritma. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| online algorithm | çevrim içi algoritmaGirdiyi parça parça alıp geleceği bilmeden her adımda karar veren algoritma. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| optimal | optimalAmaç fonksiyonuna göre en iyi (çözüm). | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| optimal substructure | optimal alt yapıOptimal çözümün, alt problemlerin optimal çözümlerinden kurulabilmesi. | 3 · Dinamik Programlama |
| optimization problem | en iyileme problemiCevabı “evet” ya da “hayır” değil, en iyi değer olan problem; çoğu zaman bir karar problemine çevrilebilir. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| overlapping subproblems | örtüşen alt problemlerAynı alt problemin özyinelemede tekrar tekrar ortaya çıkması. | 3 · Dinamik Programlama |
| page fault | sayfa hatasıİstenen sayfanın önbellekte olmaması. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| paging | sayfalamaSınırlı önbellekte hangi sayfanın tutulacağına karar verme problemi. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| parallel algorithm | paralel algoritmaİşi aynı anda çalışan birden çok işlemciye bölen algoritma. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| partial solution | kısmi çözümGeri izlemede adım adım kurulan, henüz tamamlanmamış çözüm. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| pipelining | boru hattıİşi aşamalara bölüp farklı verileri aşamalarda üst üste işleme. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| pivot | pivotBölümlemede diziyi ikiye ayırmak için seçilen öğe. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| polynomial time | polinom zamanBir k sabiti için O(nᵏ) süre. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| power iteration | kuvvet yinelemesiBir vektörü matrisle tekrar tekrar çarpıp en büyük özdeğer ve özvektöre yakınsatan yöntem. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| PRAM model | PRAM modeliOrtak belleği paylaşan, eş zamanlı adımlarla çalışan işlemcilerden oluşan soyut model. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| prefix sum (scan) | önek toplamıHer konumda o konuma kadarki öğelerin toplamı; paralel olarak O(log n) derinlikte. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| prefix-free code | önek-özgür kodHiçbir kod sözcüğünün bir başka kod sözcüğünün öneki olmadığı kod. | 2 · Açgözlü Algoritmalar |
| primality test | asallık testiBir sayının asal olup olmadığını sınama (Miller–Rabin). | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| pruning | budamaÇözüme götüremeyeceği anlaşılan dalı aramadan çıkarma. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| pseudo-polynomial | sözde-polinomGirdi uzunluğuna değil girdideki sayısal değere (ör. W) göre polinom olan süre. | 3 · Dinamik Programlama |
| pseudo-random number | sözde rastgele sayıDeterministik bir üreteçle elde edilen, rastgele görünen sayı. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| quickselect | rastgele seçme (QuickSelect)Rastgele pivotla k. en küçük öğeyi beklenen O(n) sürede bulma. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| race condition | yarış durumuSonucun iş parçacıklarının çalışma sırasına bağlı olması. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| randomized algorithm | rastgele algoritmaAdımlarında rastgele seçim yapan algoritma. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| reduced cost matrix | indirgenmiş maliyet matrisiSatır ve sütun en küçükleri çıkarılmış maliyet matrisi; çıkarılan toplam TSP için alt sınırdır. | 5 · Dal Sınır Algoritmaları |
| reduction | indirgemeBir problemin örneklerini başka bir problemin örneklerine dönüştürme. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| reservoir sampling | rezervuar örneklemeUzunluğu bilinmeyen akıştan k öğelik düzgün rastgele örneklem tutma. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| running median | çevrim içi ortancaAkıştaki değerlerin ortancasını iki heap ile güncel tutma. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| satisfiability (SAT) | mantıksal doyurulabilirlikMantıksal değişkenlerden kurulmuş bir formülü doğru yapan bir değer ataması olup olmadığını soran problem; ilk NP-tam problemdir. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| scheduling | çizelgelemeİşleri makinelere ya da zaman dilimlerine atama problemi. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| seed | tohumSözde rastgele sayı üretecinin başlangıç değeri. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| self-organizing list | kendini düzenleyen listeÖne taşı ya da transpoz gibi bir kuralla, erişilen öğeyi öne doğru taşıyarak kendini kullanıma uyduran liste. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| shared memory | paylaşımlı bellekBütün işlemcilerin aynı adres uzayını gördüğü düzen; iletişim ucuzdur ama eşzamanlı erişim denetlenmelidir. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| simulated annealing | benzetimli tavlamaKötüleşen adımları azalan bir olasılıkla kabul eden metasezgisel. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| ski rental problem | kayak kiralama problemiKiralama ile satın alma arasında geleceği bilmeden seçim yapma problemi. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| sliding window | kayan pencereToplamı bir değişkende tutup yeni öğeyi ekleyerek, en eski öğeyi çıkararak son k öğe üzerindeki değeri her adımda güncelleyen yöntem. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| speedup | hızlanmaSıralı sürenin paralel süreye oranı: T₁ / Tₚ. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| stack algorithm | yığın algoritmasıDaha büyük bellekte sayfa kümesi küçük bellektekini kapsayan sayfa değiştirme politikası; Belady anomalisi göstermez. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| state-space tree | durum uzayı ağacıKısmi çözümlerin düğüm, seçimlerin kenar olduğu arama ağacı. | 4 · Geri İzleme Algoritmaları |
| Strassen's algorithm | Strassen algoritmasıMatrisleri sekiz yerine yedi alt çarpımla O(n^2,81) sürede çarpan yöntem. | 1 · Böl ve Fethet Yaklaşımı |
| strong liar | güçlü yalancıBileşik bir sayı için tanık olmayan, onu asal gibi gösteren taban değeri. | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| subproblem | alt problemAsıl problemin daha küçük bir örneği. | 3 · Dinamik Programlama |
| subset sum | alt küme toplamıToplamı verilen değere eşit bir alt küme olup olmadığı problemi. | 3 · Dinamik Programlama |
| tabulation | tablolamaAlt problemleri küçükten büyüğe (aşağıdan yukarı) bir tabloda doldurma. | 3 · Dinamik Programlama |
| throughput | verimBirim zamanda tamamlanan iş sayısı; boru hattında aşama sayısı kadar artar. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| top-down / bottom-up | yukarıdan aşağı / aşağıdan yukarıDP'nin iki biçimi: özyineleme + bellekleme ya da döngüyle tablo doldurma. | 3 · Dinamik Programlama |
| traceback (solution reconstruction) | geri okumabacktracking ise geri izlemeDoldurulmuş DP tablosundan geriye doğru giderek çözümün kendisini bulma. | 3 · Dinamik Programlama |
| transpose (heuristic) | transpozErişilen öğeyi bir önündekiyle takas eden liste düzenleme kuralı. | 8 · Çevrim İçi Algoritmalar |
| travelling salesman problem (TSP) | gezgin satıcı problemiHer şehre bir kez uğrayıp başlangıca dönen en kısa turu bulma. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| triangle inequality | üçgen eşitsizliğiHer üç nokta için d(a, c) ≤ d(a, b) + d(b, c) koşulu. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| unbounded knapsack | sınırsız sırt çantasıHer eşyadan istenen sayıda alınabilen sırt çantası problemi. | 3 · Dinamik Programlama |
| up-sweep / down-sweep | yukarı süpürme / aşağı süpürmeBlelloch önek toplamının iki evresi: yukarı süpürme yapraklardan köke kısmi toplamları kurar, aşağı süpürme kökten yapraklara her düğüme solundakilerin toplamını taşır. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| vertex cover | düğüm kapsamaHer kenarın en az bir ucunu içeren düğüm kümesi. | 6 · Yaklaşım Algoritmaları |
| witness | tanıkBir sayının bileşik olduğunu kanıtlayan taban değeri (Miller–Rabin). | 7 · Rastgele Algoritmalar |
| work / span | iş / derinlikToplam işlem sayısı (T₁) ve en uzun bağımlılık zinciri (T∞). | 9 · Paralel Algoritmalar |
| work stealing | iş çalmaBoşta kalan iş parçacığının başka birinin kuyruğundan iş alması. | 9 · Paralel Algoritmalar |
| work-efficient | iş-verimliİşi, aynı problemin en iyi sıralı algoritmasının süresiyle aynı mertebede olan paralel algoritma. | 9 · Paralel Algoritmalar |
Aramaya uyan terim yok.
Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.