Cevap: d) Hepsi

CISC (Complex Instruction Set Computer): çok sayıda, değişken uzunlukta, bellekte işlem yapabilen komut. 8086 bir CISC işlemcidir.

RISC (Reduced ISC): az sayıda, sabit uzunlukta, basit komut; boru hattına uygundur (ARM). EPIC (Explicitly Parallel Instruction Computing): paralel çalışacak komutları derleyici açıkça belirtir (Intel Itanium).

Cevap: c) ALU, CU ve yazmaçlar içerir

Mikroişlemci yalnızca işlem birimidir: ALU (aritmetik-mantık), CU (denetim birimi) ve yazmaçlar. Bellek ve G/Ç arabirimleri yonganın dışındadır; bunlar da aynı yongadaysa ona mikrodenetleyici (MCU) denir.

8086 program ve veri için ortak bellek kullanan von Neumann yapısındadır; Harvard yapısı (ayrı program/veri belleği) daha çok mikrodenetleyici ve DSP'lerde görülür.

Cevap: c) Ana bellek

CPU, adres yolunun ulaşabildiği ana bellekteki (RAM/ROM) komut ve verileri getirebilir. Diskteki (ikincil bellek) bir program önce ana belleğe yüklenmelidir; bu işi yükleyici (loader) yapar.

Cevap: d) Komut döngüsü

Komut döngüsü = getir → çöz → yürüt. Bir komut döngüsü bir ya da daha çok makine (yol) döngüsünden, her makine döngüsü de birkaç saat döngüsünden (T durumu) oluşur.

8086'da bir yol döngüsü en az 4 saat döngüsüdür (T1–T4).

Cevap: d) Bayrak yazmacı

Getirmede adresi program sayacı (8086'da CS:IP) verir; adres, bellek adres yazmacı üzerinden adres yoluna çıkar, gelen bayt bellek veri yazmacı üzerinden komut yazmacına (8086'da kuyruğa) gider.

Bayraklar yürütmenin sonucunu tutar; getirme aşamasında rol almaz.

Cevap: a)

Her komut önce işlem kodunun getirilmesiyle başlar; bu yüzden c ve d hemen elenir. Sonra gerekirse işlenen bellekten okunur, sonuç belleğe yazılır.

G/Ç okuma/yazma yalnızca IN/OUT gibi komutlarda olur. Seçenekler, her komutta hepsinin oluştuğunu değil, makine döngüsü türlerinin olağan sıralamasını anlatır.

Cevap: d) Komutun uzunluğuna bağlıdır

Basit (8 bitlik) bir işlemcide her okuma bir bayt getirir: 3 baytlık bir komut için PC üç kez adres yoluna konur ve her seferinde 1 artar.

8086'da BIU kuyruğu sözcük sözcük (2 bayt) önden doldurduğu için ilişki birebir değildir; ama getirme sayısı yine komutun uzunluğuna bağlıdır.

Cevap: b) 16 tane adres hattı bulunur

PC bir bellek adresi tutar; adres yolunun tamamını sürebilmesi için adres hattı sayısı kadar bit gerekir: 2¹⁶ = 64 KB.

8086'da IP yine 16 bittir ama adres yolu 20 bittir; aradaki fark kesim yazmacıyla kapatılır: fiziksel adres = CS × 10h + IP.

Cevap: d) 256

8 bit → 2⁸ = 256 farklı bit deseni; her desen bir işlem kodu olabilir. 278 bu sınırı aşar; 246 ve 250 ise sınırın altında kalır, "en fazla" değildir.

Not: Soru 8085'e özel sorulursa cevap a) 246 olur: 8085'te 74 komut ve 256 desenden 246'sı tanımlıdır.

Cevap: b)

BIU dış dünyayla konuşan birimdir: fiziksel adresi hesaplar (kesim × 10h + ofset), komutları önden getirip 6 baytlık kuyruğa koyar, bellek/G/Ç okuma-yazma yapar. Kesim yazmaçları ve IP BIU'dadır.

a ve d EU'nun, c ALU'nun (EU içinde) işidir.

Cevap: d)

EU, kuyruktan aldığı komutu çözer ve yürütür; ALU, genel amaçlı yazmaçlar, bayrak yazmacı ve denetim birimi EU'nun içindedir. a BIU'nun işidir.

Aritmetik/mantık işlemlerini yapan ALU, EU'nun bir parçası olduğundan b kısmen doğrudur; ama EU'nun tamamını tanımlayan seçenek d'dir.

Cevap: a)

ALU toplama, çıkarma, karşılaştırma, AND/OR/XOR/NOT, kaydırma gibi işlemleri yapar. Sonucu kendisi saklamaz (d yanlış): sonuç bir yazmaca veya belleğe yazılır, durum bilgisi bayraklara gider. b denetim biriminin, c BIU'nun işidir.

Cevap: c)

8086'da 6 baytlık önden getirme kuyruğu vardır. EU bir komutu yürütürken BIU sonraki komut baytlarını getirir; getirme ve yürütme örtüşür (boru hattı).

Kuyruk adres değil komut baytlarını tutar (b yanlış). JMP/CALL gibi dallanmalarda kuyruk boşaltılır.

Cevap: 1 ile 6 bayt arası (değişken uzunluk)

İşlem kodu + (gerekirse) ModR/M baytı + yer değiştirme (0–2 bayt) + sabit (0–2 bayt). Kesim öneki, REP, LOCK gibi önekler eklenince komut daha da uzayabilir.

Cevap: İşlemcinin doğrudan çözebildiği ikili komut kodları

Neden: işlemcinin denetim birimi yalnızca kendi komut kümesindeki bit desenlerini (işlem kodu + işlenen/adres alanları) çözüp yürütebilir. Her işlemci ailesinin makine dili farklıdır.

Nasıl: programcı assembly ya da yüksek seviyeli dilde yazar. Assembler (çevirici) her assembly satırını karşılık gelen makine koduna, derleyici yüksek seviyeli kodu makine koduna çevirir; bağlayıcı (linker) parçaları birleştirir, yükleyici belleğe yerleştirir.

Örnek: MOV AL, 5 → B0 05h = 1011 0000 0000 0101b. Makine diliyle doğrudan yazmak mümkündür ama zor ve hataya açıktır.

Cevap: a)

Yükleyicinin asıl görevi, çevrilmiş programı ana belleğe yerleştirip çalışmaya hazırlamaktır. Eğitim kitlerinde onaltılı (hex) biçimde girilen ya da dosyada duran kodu ikili baytlara çevirip belleğe yazan programa da yükleyici denir; a seçeneği bu anlamdadır.

c program sayacının (donanım) işidir, d komut çözücünün işidir.

Cevap: c) ORG

ORG 100h: .COM programlarında kod 100h ofsetinden başlar (ilk 256 bayt PSP içindir).

GROUP birden çok kesimi tek ad altında toplar; OFFSET bir etiketin kesim içi adresini verir; LABEL bir ada tür (BYTE, WORD, NEAR…) verir.

Cevap: c) Bayrak yazmacını etkilemez (8086 için d de doğrudur)

Intel sözdiziminde hedef soldadır: BX → AX (a yanlış). İşlenenler yazmaç olduğundan yazmaç adresleme kullanılır (b yanlış). MOV hiçbir bayrağı değiştirmez (c doğru).

Dikkat: 8086'da MOV AX, BX = 89 D8h, yani 2 bayttır; d de doğrudur. 8085'teki MOV A, B ise 1 bayttır (78h); orada tek doğru c olurdu.

Cevap: a) 40H, 40H

MOV kopyalar: kaynak (B) hedefe (A) yazılır, kaynak değişmez.

8086 karşılığı: AL = 50h, BL = 40h iken MOV AL, BL → AL = 40h, BL = 40h.

Cevap: Tek MOV ile yapılamaz; bir yazmaç üzerinden iki adımda yapılır

8086'da bir komutun iki işleneni birden bellek olamaz: MOV [hedef], [kaynak] geçersizdir. Veri önce bir yazmaca alınır, sonra yazmaçtan hedefe yazılır:

MOV AX, [kaynak]   ; bellek -> yazmaç
MOV [hedef], AX    ; yazmaç -> bellek

İstisnalar: dizgi komutları (MOVSB/MOVSW: DS:SI → ES:DI) ve PUSH [m] / POP [m] bellekten belleğe aktarım yapabilir.

Cevap: d) MOV ES, AX

a) Kesim yazmacına sabit doğrudan yüklenemez (önce MOV AX, 1234h, sonra MOV DS, AX). b) İki bellek işleneni. c) Boyut uyuşmazlığı: 8 bitlik AL'ye 16 bitlik BX yazılamaz.

d) Genel yazmaçtan kesim yazmacına MOV geçerlidir. Ayrıca CS hedef olamaz ve iki kesim yazmacı arasında doğrudan MOV yoktur.

Cevap: c) 40

8086 40 pinli DIP kılıftadır (8085 de 40 pinlidir). 20 adres hattı, 16 veri hattı, güç, saat ve denetim pinleri 40 pine ancak çoklama sayesinde sığar.

Cevap: c) Pin sayısını azaltmak için

AD0–AD15 hatları T1'de adres, T2–T4'te veri taşır; A16/S3–A19/S6 adres ve durum bilgisini paylaşır.

Bedeli: adresin ALE ile dış mandala kilitlenmesi gerekir. Yani amaç hız değil, pin tasarrufudur.

Cevap: c) ALE (Address Latch Enable)

ALE, her yol döngüsünün T1'inde 1 olur; dış mandal (8282 / 74LS373) bu sırada AD hatlarındaki adresi tutar. T2'den sonra aynı hatlar veri için serbest kalır, adres mandalın çıkışında durmaya devam eder.

Not: ALE yolları çoklamaz; çoklanmış AD hatlarını çözmek (demultiplexing) için kullanılır.

Cevap: b) Çift yönlü bir yoldur

Adresi yalnızca işlemci üretir: adres yolu tek yönlüdür (CPU → bellek/G/Ç). Veri yolu ise çift yönlüdür (okuma ve yazma).

Cevap: a) VCC

VCC (pin 40) +5 V besleme; GND pin 1 ve pin 20'dir. CLK saat (pin 19), RESET sıfırlama (pin 21), HOLD yol isteğidir (pin 31).

Cevap: c) İşlemciyi (ve ona bağlı sistemi) baştan başlatmak için

RESET en az 4 saat döngüsü 1 tutulunca: CS = FFFFh, IP = 0000h, DS = SS = ES = 0000h, bayraklar 0, kuyruk boş. İlk komut FFFF0h adresinden getirilir.

b de kısmen olur; ama RESET yalnız IP'yi değil işlemcinin tüm durumunu başlangıca getirir.

Cevap: a)

HOLD (pin 31, minimum mod), DMA denetleyicisi gibi başka bir yol yöneticisinin yolu istemesidir. 8086 o anki yol döngüsünü bitirir, adres/veri/denetim hatlarını yüksek empedansa alır ve HLDA (pin 30) ile onay verir; HOLD düşünce yolu geri alır.

Yani CPU'nun yol erişimi geçici olarak durur (a). EU, kuyrukta komut varsa bu sırada yürütmeye devam edebilir.

Cevap: c)

CLK (pin 19) saat sinyalini 8284A saat üretecinden alır (%33 görev oranı; 8086 için 5 MHz, 8086-2 için 8 MHz). Tüm T durumları ve iç işlemler bu saate göre ilerler.

Cevap: d) HOLD / HLDA

DT/R' (Data Transmit/Receive, pin 27) veri alıcı-vericilerinin (8286) yönünü belirler: 1 → işlemci veri gönderir (yazma), 0 → alır (okuma). DEN' (pin 26) alıcı-vericiyi etkinleştirir, M/IO' (pin 28) bellek/G/Ç ayrımını yapar.

DMA sırasında bu sinyaller yüksek empedansa alınır; yolu HOLD/HLDA el sıkışması devreder.

Cevap: a)

Minimum modda pin 28. 8086'da adı M/IO'dur: 1 → bellek, 0 → G/Ç. 8085 ve 8088'de aynı işlev ters kutupla IO/M' adını taşır (1 → G/Ç).

DEN' veri tamponunu açar, MN/MX' modu seçer, DT/R' veri yönünü belirler.

Cevap: c) ALE

ALE her yol (makine) döngüsünün T1'inde 1 olur: adres yolda geçerlidir ve dış mandal tarafından tutulur. Bir komutun ilk baytı getirilirken de ilk yol döngüsü ALE ile başlar.

INTA' kesme onayı, RESET sıfırlama, CLK saattir. (Maksimum modda kuyruktan bir komutun ilk baytının alındığını QS1/QS0 pinleri gösterir.)

Cevap: b) RD'

RD' (pin 32, aktif düşük) bellekten veya G/Ç'den okuma yapıldığını bildirir; hangisi olduğunu M/IO' belirler. WR' (pin 29) yazma, DEN' veri tamponunu etkinleştirme, ALE adres kilitlemedir.

Cevap: b) Maksimum mod

MN/MX' (pin 33) = 0 → maksimum mod: denetim sinyallerini 8288 yol denetleyicisi üretir; RQ'/GT', LOCK' ve QS1/QS0 pinleri 8087 matematik işlemcisiyle (ve 8089 ile) birlikte çalışmayı sağlar. MN/MX' = 1 tek işlemcili minimum moddur.

Gerçek/korumalı mod 80286 ile gelen kavramlardır; 8086 yalnız gerçek modda çalışır.

Cevap: a) Minimum mod

Minimum modda (MN/MX' = 1) denetim sinyallerini doğrudan 8086 üretir: RD', WR', M/IO', DT/R', DEN', ALE, INTA'.

Maksimum modda bu pinlerin çoğu S2'–S0', RQ'/GT', LOCK', QS1/QS0 işlevlerini alır; bellek ve G/Ç komut sinyallerini (MRDC', MWTC', IORC', IOWC'…) 8288 yol denetleyicisi S2'–S0''dan üretir.

Cevap: b) 20

A0–A19: AD0–AD15 (veriyle çoklu) + A16/S3–A19/S6 (durumla çoklu) → 2²⁰ = 1 MB adres alanı. Veri yolu 16 bittir; 40 ise pin sayısıdır.

Cevap: b)

CS, DS, SS ve ES kesimin başlangıcının 16 bitlik paragraf numarasını tutar; gerçek başlangıç = kesim × 10h. Ör. DS = 2000h → veri kesimi 20000h'de başlar ve 2FFFFh'ye kadar uzanır.

Cevap: b) 8

Ders kaynağı (ve Intel belgeleri) AX, BX, CX, DX, SI, DI, BP, SP sekizlisini genel amaçlı yazmaç sayar. Bazı kitaplar yalnız ikiye bölünebilen AX, BX, CX, DX'i "genel amaçlı veri yazmaçları" (4) diye ayırır; cevabınızda hangisini kastettiğinizi belirtin.

Toplam 14 yazmaç: 8 genel + 4 kesim + IP + FLAGS; hepsi 16 bittir.

Cevap: c)

CX = Count: REP önekli dizgi komutlarında tekrar sayısı, LOOP/JCXZ'de döngü sayacı; kaydırma/döndürmede sayı CL'de durur.

a akümülatörü (AX), b IP/BX/SI/DI'yı, d SS'yi anlatır.

Cevap: c)

Dizgi komutlarında (MOVSB, STOSB, CMPSB…) hedef ES:DI, kaynak DS:SI'dır (a, SI'nın tanımıdır). Her adımda SI/DI, DF bayrağına göre artar ya da azalır.

Cevap: c)

AX = AH : AL. AX = 1234h ise AH = 12h (yüksek bayt), AL = 34h (düşük bayt). AL'ye yazmak AH'yi değiştirmez.

İkiye bölünebilen yalnızca AX, BX, CX ve DX'tir; SI, DI, BP, SP, kesim yazmaçları ve IP'nin 8 bitlik parçası yoktur.

Cevap: b) 16 bit

IP 16 bit → kod kesimi içinde 2¹⁶ = 65 536 baytlık (64 KB) alan. Sonraki komutun 20 bitlik fiziksel adresi CS × 10h + IP ile bulunur.

Cevap: d) IP

Aslında SP, BP, SI ve IP'nin hepsi bir kesim içindeki ofseti tutar: SP → SS içinde yığının tepesi, BP → SS içinde yığın çerçevesi, SI → DS içinde kaynak veri. Sonraki komutun ofseti ise CS ile birlikte IP'dedir.

Cevap: a) SP ve b) IP

SP, SS kesimi içinde; IP, CS kesimi içinde ofset tutar. ES ve SS kesim yazmaçlarıdır: kesimin başlangıç paragrafını tutarlar. Hiçbir 8086 yazmacı doğrudan 20 bitlik fiziksel adres tutmaz.

Ofset, kesimin başlangıcını değil, başlangıca göre uzaklığı belirtir.

Cevap: a) Program sayacı

Program sayacı (8086'da IP) yalnızca bir sonraki komutun adresini tutmak için vardır; MOV ile yazılamaz, yalnız JMP, CALL, RET, INT gibi komutlar değiştirir. Birikeç (AX) genel amaçlı da kullanılır.

Komut yazmacı ve geçici yazmaç da özel görevlidir ama programcıya görünmeyen iç yazmaçlardır; "özel amaçlı yazmaç" denince genelde IP, SP ve bayrak yazmacı anlaşılır.

Cevap: c) SS

Yığın erişimleri (PUSH, POP, CALL, RET, INT, IRET ve BP'li adresler) SS:SP / SS:BP ile yapılır. CS kod, DS veri, ES ek kesimdir (dizgi hedefi).

Cevap: a)

16 bitin 9'u kullanılır: 6 durum bayrağı (CF, PF, AF, ZF, SF, OF) son işlemin sonucunu anlatır; 3 denetim bayrağı (TF, IF, DF) işlemcinin davranışını yönetir.

b IP'yi (aslında sonraki komutun adresi), d kesim yazmaçlarını anlatır.

Cevap: a) Tuzak bayrağı (TF)

Koşul bayraklarını işlemci sonuca göre kendisi ayarlar: CF, PF, AF, ZF, SF, OF. TF ise programcının kurduğu bir denetim bayrağıdır: 1 iken her komuttan sonra INT 1 oluşur (tek adım hata ayıklama).

Not: parity bayrağının Türkçe karşılığı eşlik (parite) bayrağıdır.

Cevap: d) İndeks bayrağı (sorunun beklediği)

8086'da "indeks bayrağı" diye bir bayrak yoktur; beklenen cevap d'dir.

Ama dikkat: DF ve IF de durum değil denetim bayrağıdır. Kesin konuşursak b, c ve d'nin üçü de durum bayrağı değildir; yalnızca a (OF) durum bayrağıdır.

Cevap: b) Yardımcı taşıma bayrağı (AF)

AF, düşük nibble'dan yükseğe (bit 3 → bit 4) elde ya da ödünç olunca 1 olur. DAA/DAS ve AAA/AAS bu bayrağa bakarak ±6 düzeltmesi yapar.

Örnek: 08h + 08h = 10h, AF = 1 → DAA → 16h (BCD olarak 8 + 8 = 16 ✓).

Cevap: b)

DF = 0 (CLD): SI/DI her adımda artar → artan adreslere (ileri). DF = 1 (STD): SI/DI azalır → azalan adreslere (geri).

Cevap: a)

SP 16 bitliktir (b yanlış) ve SS kesimi içinde yığının tepesinin ofsetini tutar. PUSH: önce SP ← SP − 2, sonra yazma; POP: önce okuma, sonra SP ← SP + 2.

Yığın, kullanılmadan önce kurulmalıdır (SS ve SP yüklenir; d yanlış). Yığındaki veri geçicidir (c yanlış).

Cevap: a) Yığın

PUSH AX: SP ← SP − 2, sonra [SS:SP] ← AX (düşük bayt düşük adrese). 8086'da yalnızca 16 bitlik değerler itilebilir.

Yığın da bellekte durur, ama sorunun beklediği özel bölge yığındır.

Cevap: a) 107   b) 123

a) 0·128 + 1·64 + 1·32 + 0·16 + 1·8 + 0·4 + 1·2 + 1·1 = 64 + 32 + 8 + 2 + 1 = 107 (= 6Bh)

b) 1·64 + 1·32 + 1·16 + 1·8 + 0·4 + 1·2 + 1·1 = 64 + 32 + 16 + 8 + 2 + 1 = 123 (= 7Bh)

Kısa yol: dörtlü gruplara ayırıp onaltılıya çevirin: 0110 1011 = 6Bh = 6·16 + 11 = 107.

Cevap: a) 427   b) 20 783

a) 1·16² + A·16 + B = 1·256 + 10·16 + 11 = 256 + 160 + 11 = 427

b) 5·16³ + 1·16² + 2·16 + F = 5·4096 + 256 + 32 + 15 = 20 480 + 256 + 32 + 15 = 20 783

A = 10, B = 11, C = 12, D = 13, E = 14, F = 15.

Cevap: a) 1110 1010 (EAh)   b) 1110 1011 (EBh)

a) 21 = 0001 0101 → bütün bitler ters çevrilir → 1110 1010

b) 20 = 0001 0100 → 1110 1011

1'e tümleyen = NOT işlemi (NOT AL). Bu gösterimde sıfırın iki biçimi vardır (0000 0000 ve 1111 1111); bu yüzden işlemciler 2'ye tümleyeni kullanır.

Cevap: a) 1110 0111 (E7h)   b) 1110 0010 (E2h)

a) 25 = 0001 1001 → ters: 1110 0110 → +1 → 1110 0111 = E7h

b) 30 = 0001 1110 → ters: 1110 0001 → +1 → 1110 0010 = E2h

Sağlama: 256 − 25 = 231 = E7h, 256 − 30 = 226 = E2h. 2'ye tümleyen sayının negatifidir: E7h = −25 (NEG komutu). Kısa yol: sağdan ilk 1'e kadar bitleri aynen yaz, sonrasını ters çevir.

Cevap: a)

İşaretsiz: 128 + 64 + 32 + 16 + 8 + 2 + 1 = 251. İşaretli: MSB = 1 → negatif; 2'ye tümleyenini alalım: 0000 0100 + 1 = 0000 0101 = 5 → −5 (ya da 251 − 256 = −5).

8 bitlik aralıklar: işaretsiz 0…255, işaretli −128…+127. −123 seçeneği, işaret bitini yalnızca "eksi" diye okuyan (işaret-büyüklük) hatalı yorumdur.

Cevap: a) 2²⁰ = 1 048 576 (1 M)

n adres hattı → 2ⁿ konum. 2²⁰ = 1 048 576; 8086'da her konum bir bayt olduğundan 1 MB (00000h–FFFFFh). Diğer seçenekler 2²¹, 2²², 2²³'tür.

Cevap: b) 64 KB

Ofset 16 bit olduğundan bir kesim en fazla 2¹⁶ = 64 KB'dır. Kesimler 16 baytlık paragraf sınırlarında başlar ve üst üste binebilir; üst üste binmeyen kesimlerle 1 MB = 16 × 64 KB.

Cevap: a) 36   (90 GB için d) 37)

2³⁰ = 1 GB → 2³⁵ = 32 GB < 50 GB ≤ 64 GB = 2³⁶ → 36 hat. 35 hat yalnız 32 GB'a yeter.

90 GB: 2³⁶ = 64 GB < 90 GB ≤ 128 GB = 2³⁷ → 37 hat. Kural: 2ⁿ ≥ kapasite olan en küçük n.

Cevap: c) 12

4 KB = 4 × 1024 = 4096 = 2¹² bayt → 12 hat (A0–A11). 10 hat 1 KB'a, 16 hat 64 KB'a, 20 hat 1 MB'a yeter.

Cevap: b) 2 MB

Konum sayısı 2²⁰ = 1 M; her konum 16 bit = 2 bayt → 1 M × 2 B = 2 MB (= 16 Mbit). 16 MB, bitleri bayt sanmaktan doğan hatadır.

Dikkat: 8086'da her adres bir bayta karşılık gelir; 20 hat orada 1 MB demektir.

Cevap: 1) 38050h   2) 5000h   3) AL = 08h, AH = [20151h]

1) CS × 10h + IP = 34000h + 4050h = 38050h. 2) Yazmaçtan yazmaca kopya: AX = 5000h.

3) EA = BX = 0150h, varsayılan kesim DS → 20000h + 0150h = 20150h. AX 16 bit olduğu için iki bayt okunur (little-endian): AL ← [20150h] = 08h, AH ← [20151h]. [20151h] = 00h ise AX = 0008h.

[00150h] = 80h bir çeldiricidir: o, DS = 0 olsaydı okunacak adrestir.

Cevap: b) 5008h

Fiziksel adres = DS × 10h + BX = 20000h + 0050h = 20050h → CL ← 08h. Hedef 8 bit olduğundan yalnız bir bayt okunur ve CH (50h) değişmez → CX = 5008h.

5080h: adresi 00500h sanmak (BX × 10h); 0008h: CH'nin sıfırlandığını sanmak. Karşılaştırın: önceki sorudaki MOV AX, [BX] sözcük okuyordu.

Cevap: d) 38AB4h

CS × 10h + IP = 348A0h + 4214h = 38AB4h.

Çeldiriciler: 0769Eh kaydırmadan toplama (348Ah + 4214h); 455CAh IP'yi kaydırma (42140h + 348Ah).

Cevap: a) 56200h   b) 44210h

a) 55000h + 1200h = 56200h (17500h: IP'yi kaydırmak; 67000h: 55000h + 12000h).

b) 43210h + 1000h = 44210h.

Pratik: kesim değerinin sağına bir 0 ekleyin, ofseti altına sağa hizalı yazıp toplayın.

Cevap: 409A0h

CS her zaman IP ile eşleşir: 4042h × 10h + 0580h = 40420h + 0580h = 409A0h.

BX ve DI çeldiricidir: BX varsayılan olarak DS ile, DI ise DS ile (dizgi hedefi olarak ES ile) eşleşir.

Cevap: Örneğin DS = 1230h, SI = 0045h (tek çözüm yok)

1230h × 10h + 0045h = 12300h + 0045h = 12345h ✓

Başka çözümler: DS = 1234h, SI = 0005h; DS = 1000h, SI = 2345h. DS en küçük 0235h (SI = FFF5h), en büyük 1234h olabilir → 4096 farklı DS:SI çifti aynı adresi gösterir.

Bu, kesimlerin 16 baytta bir başlayıp üst üste binmesinin sonucudur.

Cevap: a) Yazmaç dolaylı

BX bir veri değil, bir adres (ofset) tutar; işlemci DS:BX'teki sözcüğü AX'e alır.

Karşılaştırma: doğrudan MOV AX, [1234h]; yazmaç MOV AX, BX; yazmaç bağıl (taban + yer değiştirme) MOV AX, [BX+4]; anlık MOV AX, 1234h.

Cevap: b) BP (ve seçeneklerde olmayan BX)

8086'da taban yazmaçları BX ve BP, indis yazmaçları SI ve DI'dır: [BX+SI], [BP+DI+8]… BP'li adreslerde varsayılan kesim SS, BX'li adreslerde DS'dir.

SP 8086'da adres hesabında kullanılamaz ([SP] geçersiz); SI ve DI indis yazmacıdır.

Cevap: c) İndeksli

Dizinin başı sabit yer değiştirme, eleman numarası indis yazmacındadır: MOV AL, dizi[SI] = [SI + dizi]; SI artırılarak dizi gezilir. İki boyutlu tablolarda taban + indis ([BX+SI]) kullanılır.

Not: 8085'te indeksli mod yoktur; orada diziler HL çiftiyle yazmaç dolaylı adreslemeyle gezilir.

Cevap: b) 30124h

EA = BP + SI + 4 = 0100h + 0020h + 4 = 0124h. Adreste BP geçtiği için varsayılan kesim SS: 30000h + 0124h = 30124h.

20124h: kesimi DS sanmak; 21024h / 31024h: BP yerine BX'i almak. DS istenirse kesim öneki yazılır: MOV AX, DS:[BP+SI+4].

Cevap: [0200h] = 34h, [0201h] = 12h, CX = 0012h, DX = 3412h

MOV [BX], AX sözcüğü little-endian yazar: düşük bayt (34h) düşük adrese, yüksek bayt (12h) bir sonrakine.

[BX+SI] = [0201h] → CL = 12h. [BX]'ten sözcük okunca yeniden 1234h elde edilir; XCHG DL, DH yarıları takas eder → DX = 3412h.

Cevap: c) 15

a: 1 bayt · b: 3 sözcük = 6 bayt · c: 'A','B','C' ve 0 = 4 bayt · d: çift sözcük = 4 bayt → 1 + 6 + 4 + 4 = 15.

DB = 1, DW = 2, DD = 4 bayt; n DUP(x) öğeyi n kez tekrarlar; tırnak içindeki her karakter bir bayttır.

Cevap: AX = 3007h, DX = ABCDh, CL = CDh

AL ← a = 07h; BX ← dizinin adresi; AH ← dizi[2] = 30h → AX = 3007h. SI ← w'nin adresi; DX ← [SI] = ABCDh. BYTE PTR w w'nin ilk baytını (düşük bayt, CDh) okur.

Cevap: b)

Basit bir değişkende ikisi de aynı sonucu (dizinin ofsetini) verir. Fark: OFFSET derleme anında hesaplanan bir sabittir; LEA ise adresi çalışma anında hesaplayabilir: LEA SI, [BX+DI+4].

Ne LEA ne MOV bayrakları değiştirir.

Cevap: Programı geçici olarak bırakıp bir olaya hizmet etme mekanizması

Kesme, işlemcinin yürüttüğü programı geçici olarak bırakıp bir olaya hizmet eden özel bir yordamı (ISR, kesme hizmet yordamı) çalıştırmasıdır. Yordam IRET ile bitince program kaldığı yerden devam eder.

Donanım: INTR ve NMI pinleri (klavye, zamanlayıcı). Yazılım: INT n komutu (INT 10h, INT 21h). İşlemci istisnaları: sıfıra bölme (INT 0), tek adım (INT 1), taşma (INT 4).

Yoklamaya (polling) göre avantajı: CPU olayı beklerken boşa dönmez.

Cevap: b) 00084h

Kesme vektör tablosu (IVT) 00000h–003FFh arasındadır: 256 vektör × 4 bayt = 1 KB. Her vektör 4 bayttır (önce IP, sonra CS) → adres = n × 4 = 21h × 4 = 84h → 0000:0084h.

00042h, n × 2 almaktır; vektörler 4 bayt olduğu için yanlıştır.

Cevap: a)

Önce bayraklar saklanır, sonra IF ve TF sıfırlanır (yordam başka INTR ile kesilmesin, adım adım çalışmasın), dönüş adresi CS ve IP itilir, ardından vektör tablosundan yeni CS:IP yüklenir.

IRET tersini yapar: IP, CS ve bayrakları geri alır.

Cevap: c)

TRAP, 8085'in maskelenemeyen, en yüksek öncelikli, vektörlü (0024h) kesmesidir. Hem kenar hem seviye duyarlıdır: giriş yükselmeli ve kabul edilene kadar 1'de kalmalıdır. Bu yüzden "yalnızca kenar tetiklemeli" yanlıştır.

8086'daki karşılığı NMI'dır (tip 2, vektör 00008h): maskelenemez ve yükselen kenarla tetiklenir.

Cevap: a) TRAP

Seçenekler 8085 kesmeleridir: TRAP maskelenemez; RST 5.5/6.5/7.5 ve INTR maskelenebilir.

8086'da maskelenemeyen kesme NMI pinidir; INTR ise IF = 0 (CLI) yapılarak maskelenebilir.

Cevap: b)

PRINT, PRINTN, PUTC, GOTOXY birer makrodur: doğrudan yazılır, kullanıldıkları yere kopyalanır (a yanlış). PRINT_NUM, SCAN_NUM, GET_STRING gibi prosedürler bir kez DEFINE_… ile tanımlanır ve CALL ile çağrılır; PRINT_NUM, PRINT_NUM_UNS'ı da kullanır.

GOTOXY col, row: önce sütun (c yanlış). include satırı programın başında olur (d yanlış).

Cevap: b)

PRINT 'A' → A; PRINTN 'B' → B ve ardından satır başı + yeni satır (CR LF); PUTC 'C' → yeni satırın başına C. Ekranda:
AB
C