Aynı ad, farklı parametreler

int topla(int a, int b) { ... }
double topla(double a, double b) { ... }

topla(5, 3);     // int sürümü
topla(3.5, 2.7); // double sürümü

Aynı imza, farklı sınıflar

Hayvan h1 = new Kopek();
Hayvan h2 = new Kedi();

h1.sesCikar(); // Hav hav!
h2.sesCikar(); // Miyav!

• Bir üst sınıf referansı, alt sınıf türüne açıkça (explicitly) dönüştürülebilir: (AltSinif) referans.
• Üst sınıf referansı, ancak bu dönüşümle bir alt sınıf değişkenine atanabilir.
• Amaç: üst sınıfta bulunmayan (yalnızca alt sınıfa ait) metotları çağırmak.
• Dönüşüm nesneyi değiştirmez; yalnızca derleyiciye "bu referansı Kopek olarak gör" der.

Hayvan h2 = new Kopek();
Kopek k = (Kopek) h2;
k.havla();
((Kopek) h2).havla(); // tek satırda

Köpek havlıyor
Köpek havlıyor

Öncelik tuzağı

Nokta (.) dönüşümden önce uygulanır. Parantezler unutulursa (Kopek), havla() çağrısının sonucuna uygulanmak istenir:

(Kopek) h2.havla();   // hatalı

error: not a statement

String s = (Kopek) h2.isim();
// h2.isim() önce aranır → Hayvan'da yok

error: cannot find symbol
  symbol:   method isim()
  location: variable h2 of type Hayvan

Doğrusu: ((Kopek) h2).havla();

Hayvan h4 = new Kedi();
Kopek k4 = (Kopek) h4; // derlenir!
k4.havla();

Exception in thread "main" java.lang.ClassCastException:
class Kedi cannot be cast to class Kopek

Kopek k5 = (Kopek) new Hayvan(); // derlenir!

java.lang.ClassCastException:
class Hayvan cannot be cast to class Kopek

• Derleyici izin verir: Hayvan türündeki bir referans pekâlâ bir Kopek'i gösteriyor olabilir.
• JVM, dönüşüm anında nesnenin gerçek sınıfını denetler: nesne bir Kedi ya da düz bir Hayvan ise program istisnayla durur.
• Yani üst sınıf nesnesi, alt sınıf referansına hiçbir zaman atanamaz; dönüşüm yalnızca nesne gerçekten o alt sınıftansa başarılı olur.

İlgisiz türler arasında dönüşümü derleyici hiç kabul etmez: (Kedi) kopek → incompatible types: Kopek cannot be converted to Kedi.

hayvanlar = { new Kopek(), new Kedi(), new Hayvan() }

for (Hayvan x : hayvanlar) {
    if (x instanceof Kopek) {
        Kopek kk = (Kopek) x;
        kk.havla();
    } else if (x instanceof Kedi) {
        ((Kedi) x).tirmala();
    } else {
        System.out.println("Özel davranış yok");
    }
}

Köpek havlıyor
Kedi tırmalıyor
Özel davranış yok

• referans instanceof Tur: nesne Tur'den ya da onun bir alt sınıfındansa true.
• Önce sına, sonra dönüştür: ClassCastException oluşamaz.

Java 16+: örüntü eşleme (pattern matching)

if (x instanceof Kopek kk) {
    kk.havla(); // dönüşüm otomatik
}

• Referans bir alt sınıf nesnesini gösteriyorsa, alt sınıfın metodu çağrılır.
• Çağrılacak sürüm, değişkenin bildirilen türüne göre değil, nesnenin gerçek sınıfına göre belirlenir.
• Bu seçim derleme sırasında değil, çalışma zamanında yapıldığı için dinamik (geç) bağlama denir.

Hayvan h = new Kopek();
h.kos();      // Kopek sınıfının metodu
h.sesCikar(); // Kopek sınıfının metodu
h.uyu();      // Kopek'te yok → Hayvan'ınki

Köpek koşuyor
Hav hav!
Hayvan uyuyor

h.kos() iki aşamada çözülür

Hayvan h = new Kopek();
System.out.println(h.tur);
h.bilgi();
h.tanit();

hayvan
Hayvan.bilgi()
Ben bir köpek

Statik metodu sınıf adıyla çağırın: Kopek.bilgi(). Alt sınıfta aynı adla alan tanımlamaktan kaçının.

• Aynı sınıfta aynı adlı, parametre listesi farklı (sayı, tür, sıra) metotlar.
• Derleyici argümanlara bakarak derleme zamanında seçer.
• Yalnızca dönüş türü farklı olan iki metot aşırı yükleme değildir.

HesapMakinesi hm =
        new HesapMakinesi();
int[] sayilar = {1, 2, 3, 4, 5};
int s1 = hm.topla(5, 3);
double s2 = hm.topla(3.5, 2.7);
int s3 = hm.topla(4, 6, 8);
int s4 = hm.topla(sayilar);

Değerler

s1 = 8, s2 = 6.2,
s3 = 18, s4 = 15

static void yazdir(Hayvan h) {
    System.out.println("yazdir(Hayvan)");
}

static void yazdir(Kopek k) {
    System.out.println("yazdir(Kopek)");
}

public static void main(String[] args) {
    Kopek kopek = new Kopek();
    Hayvan hayvan = kopek;
    yazdir(kopek);
    yazdir(hayvan);
    yazdir((Kopek) hayvan);
}

yazdir(Kopek)
yazdir(Hayvan)
yazdir(Kopek)

• hayvan bir Kopek'i gösterse de yazdir(hayvan) → yazdir(Hayvan).
• Aşırı yüklenmiş sürümler arasındaki seçim argümanın bildirilen türüne göre, derleyici tarafından yapılır.
• Dönüşüm bildirilen türü değiştirir: (Kopek) hayvan → yazdir(Kopek).

TS Jawelin: TanksavarJawelin, TS Tow2A: TanksavarTow2A. Tank sınıfının da TankT90MS ve TankLeopard2A4 alt sınıfları vardır.

• Swing ile yazılmış oyunda düşen tanklar vurulur; skor 10'un katı olunca tanksavar türü değişir.
• Oyun döngüsü yalnızca Tanksavar ve Tank türlerini bilir.

Tanksavar tanksavar = new TanksavarJawelin(x, y);
...
// hangi top? nesneye bağlı (dinamik bağlama)
toplar.add(tanksavar.topAt());
...
if (tanksavar instanceof TanksavarJawelin) {
    tanksavar = new TanksavarTow2A(tanksavar.x, tanksavar.y);
}

Sınama çıktısı

Top t1 = tanksavar.topAt(); // Jawelin
// → Top37mm, yükseklik 30
tanksavar = new TanksavarTow2A(100, 540);
Top t2 = tanksavar.topAt();
// → Top57mm, yükseklik 40

Kisi k1 = new Kisi("Ali", 25);
Kisi k2 = new Kisi("Ali", 25);
System.out.println(k1 == k2);
System.out.println(k1.equals(k2));
Object nesne = k1;
System.out.println(nesne);
System.out.println(nesne.equals(k2));

false
true
Kisi[Ad=Ali, Yas=25]
true

• println(nesne), toString()'i çağırır: dinamik bağlamayla Kisi sürümü.
• equals(Object): önce instanceof, sonra aşağı dönüşüm.
• equals ezilince hashCode() da ezilmelidir.

cagir() yalnızca A'da tanımlı ve içinden yaz()'ı çağırıyor. B ise yalnızca yaz()'ı eziyor. Program ne yazdırır?

B.yaz
A.yaz

Hayvan h = new Kedi();
Kedi k1 = h;              // (1)
Kedi k2 = (Kedi) h;       // (2)
Kopek k3 = (Kopek) h;     // (3)
h.tirmala();              // (4)
((Kedi) h).tirmala();     // (5)
Object o = new Kopek();
o.sesCikar();             // (6)
((Hayvan) o).sesCikar();  // (7)

Her satır için karar verin: derleme hatası, çalışma zamanı hatası ya da sorunsuz (çıktısıyla).

Ust'te iki aşırı yüklenmiş f var; Alt yalnızca f(Object)'i eziyor. İki çağrı ne yazdırır?

Alt.f(Object)
Ust.f(String)