Giriş

Öğrenme Çıktıları

Temeller

Üç Temel Akış

• Sıralı yapı deyimleri yazıldığı sırada yürütür.
• Karar yapısı koşula göre farklı yol seçer.
• Döngü yapısı bir kod bloğunu tekrarlar.
• Bu üç yapı algoritmaların temel yürütme modelini oluşturur.

Temeller

Sıralı İşlemler

double taban = 8;
double yükseklik = 5;
double alan = taban * yükseklik / 2;
System.out.println(alan);

• Her deyim bir öncekinin ürettiği değeri kullanabilir.
• Sıra değiştirilirse tanımsız veya yanlış değer oluşabilir.

Kararlar

Karar Verme

• Koşul boolean değer üretir.
• if doğru yolu, else yanlış yolu tanımlar.
• Birden fazla bağımsız if ile birbirini dışlayan else-if zinciri aynı davranmaz.

Kararlar

if-else Yapısı

if (not >= 60) {
    System.out.println("Geçti");
} else {
    System.out.println("Kaldı");
}

• Sınır değeri koşulun parçasıdır.
• Her olası değer yalnızca bir dala gider.

Kararlar

Çok Yollu Karar

if (not >= 90) {
    harf = 'A';
} else if (not >= 80) {
    harf = 'B';
} else if (not >= 70) {
    harf = 'C';
} else {
    harf = 'F';
}

• Koşullar yukarıdan aşağı değerlendirilir.
• Daha dar ve yüksek eşikler önce yazılır.

Kararlar

İç İçe Kararlar

• Bir karar dalı içinde başka karar bulunabilir.
• İç içe yapı, ikinci koşulun yalnızca ilk koşul sağlandığında anlamlı olduğu durumda uygundur.
• Derin iç içelik okunabilirliği azaltır; koşullar birleştirilebilir veya metoda ayrılabilir.

Kararlar

Mantıksal Operatörlerle Karar

boolean uygun = yaş >= 18 && belgeVar;
if (uygun) {
    System.out.println("Başvuru alınabilir");
}

• && iki koşulun da doğru olmasını ister.
• || seçeneklerden en az birinin doğru olmasını ister.

switch

switch Ne Zaman?

• Tek bir ifadenin ayrık değerlerine göre seçim yaparken okunabilir olabilir.
• case etiketleri sabit seçenekleri temsil eder.
• Aralık ve karmaşık mantıksal koşullarda if-else çoğunlukla daha uygundur.

switch

switch İfadesi

String mevsim = switch (ay) {
    case 12, 1, 2 -> "Kış";
    case 3, 4, 5 -> "İlkbahar";
    case 6, 7, 8 -> "Yaz";
    case 9, 10, 11 -> "Sonbahar";
    default -> "Geçersiz";
};

• Ok biçimi yanlışlıkla sonraki case'e geçişi önler.
• default beklenmeyen değerleri ele alır.

switch

if-else ve switch

Döngüler

Döngünün Bileşenleri

• Başlangıç, döngüden önce kurulan durumdur.
• Koşul tekrarın sürüp sürmeyeceğini belirler.
• Gövde her turda yapılan işlemleri içerir.
• Güncelleme koşulu sona yaklaştırır.

Döngüler

for Döngüsü

int toplam = 0;
for (int i = 1; i <= 10; i++) {
    toplam += i;
}
System.out.println(toplam);

• Tekrar sayısı belirgin olduğunda for uygundur.
• i değişkeni döngü bloğuyla sınırlıdır.

Döngüler

while Döngüsü

int sayı = 5;
int faktöriyel = 1;
while (sayı > 1) {
    faktöriyel *= sayı;
    sayı--;
}

• Koşul gövdeden önce kontrol edilir.
• Başlangıçta false ise gövde hiç çalışmaz.

Döngüler

do-while Döngüsü

int seçim;
do {
    seçim = menüyüGöster();
    işle(seçim);
} while (seçim != 0);

• Koşul gövdeden sonra kontrol edilir.
• Gövde en az bir kez çalışır.

Döngüler

Döngü Seçimi

Dallanma

break ve continue

for (int i = 0; i < değerler.length; i++) {
    if (değerler[i] < 0) continue;
    if (değerler[i] == hedef) break;
    işle(değerler[i]);
}

• continue o turdaki kalan işlemleri atlar.
• break en yakın döngüyü sonlandırır.
• Aşırı kullanım akışı izlemeyi zorlaştırabilir.

Döngüler

İç İçe Döngü

for (int satır = 0; satır < 3; satır++) {
    for (int sütun = 0; sütun < 4; sütun++) {
        System.out.printf("(%d,%d) ", satır, sütun);
    }
    System.out.println();
}

• İç döngü dış döngünün her turunda tamamlanır.
• Toplam tekrar sayısı yaklaşık satır × sütundur.

Döngüler

Sonsuz Döngü

• Koşul hiçbir zaman false olmuyorsa döngü bitmez.
• Sayaç yanlış yönde güncellenmiş veya hiç güncellenmemiş olabilir.
• Sürekli çalışan olay döngülerinde bile kontrollü çıkış ve kaynak yönetimi gerekir.

Doğrulama

Döngü Değişmezi

• Her turun başında doğru kalan bir özelliktir.
• Algoritmanın kısmi sonucunu ve ilerlemesini açıklamaya yardım eder.
• Örneğin toplam döngüsünde biriktirici, o ana kadar işlenen değerlerin toplamıdır.

Doğrulama

Sınır Hataları

Özet

Bölüm Özeti

• Karar yapıları koşula göre yol, döngüler tekrar sayısı veya koşula göre tur seçer.
• if-else aralık ve karmaşık koşullarda; switch ayrık seçeneklerde kullanışlıdır.
• for, while ve do-while koşulun yeri ve tekrar bilgisinde farklılaşır.
• Döngü başlangıcı, koşulu ve güncellemesi sınır değerlerle test edilmelidir.

Özet

Kontrol Soruları

1. Bağımsız if yapıları ile else-if zinciri nasıl farklıdır?
2. switch için default neden yararlıdır?
3. while ve do-while arasındaki temel fark nedir?
4. break ile continue ne yapar?
5. Dizi döngüsünde i <= dizi.length neden hatalıdır?