Akış Diyagramları
Bilgisayar ve Programlamaya Giriş
SimgelerSıralı akışKararDöngüDoğrulama
Sercan KÜLCÜ · Giresun ÜniversitesiGiriş
Öğrenme Çıktıları
Simgeler
Temel akış diyagramı simgelerini tanımak.
Akış
Oklarla işlem sırasını kurmak.
Kontrol
Karar ve döngü yapılarını göstermek.
Dönüşüm
Diyagramı sözde kod ve programa çevirmek.
Temeller
Akış Diyagramı Nedir?
- Bir algoritmanın işlem sırasını grafiksel olarak gösterir.
- Karmaşık mantığı koddan bağımsız biçimde tartışmayı sağlar.
- Simgeler, içerdikleri adımın türünü; oklar yürütme yönünü gösterir.
Simgeler
Temel Simgeler
BaşlaBaşlangıç / bitiş
İşlemHesaplama / atama
?Karar
G / ÇGiriş / çıkış
→Akış yönü
●Bağlayıcı
Simgeler
Simge ve Görev
| Simge | Görev | Örnek |
|---|---|---|
| Oval | Başlangıç veya bitiş | Başla |
| Dikdörtgen | İşlem | toplam = a + b |
| Eşkenar dörtgen | Karar | a > b? |
| Paralelkenar | Giriş / çıkış | a değerini oku |
| Ok | Yürütme yönü | sonraki adıma geç |
Tasarım
Diyagram Oluşturma
Girdi ve çıktıyı belirle
Adımları sırala
Kararları ayır
Okları bağla
Örnekle izle
- Her yolun bir sonraki adıma veya bitişe ulaşması gerekir.
Tasarım
Okunabilirlik Kuralları
- Akış mümkün olduğunca yukarıdan aşağıya ve soldan sağa ilerlemelidir.
- Karar çıkışları Evet/Hayır gibi anlamlı etiketler taşımalıdır.
- Bir simgeye bir temel işlem yazılmalı; kesişen oklar azaltılmalıdır.
- Büyük diyagramlar alt süreçlere bölünmelidir.
Akış Türleri
Sıralı Akış
Başla a değerini oku b değerini oku toplam = a + b toplamı yaz Bitir
- Her adım bir önceki tamamlandıktan sonra çalışır.
- Dallanma veya tekrar bulunmaz.
Akış Türleri
Koşullu Akış
Başla
not değerini oku
not >= 60 ?
Evet → "Geçti" yaz
Hayır → "Kaldı" yaz
Bitir- Karar simgesinden en az iki yol çıkar.
- Yollar daha sonra ortak bir noktada birleşebilir.
Akış Türleri
Tekrarlı Akış
Başla
i = 1
i <= 5 ?
Evet → i değerini yaz
i = i + 1
karara dön
Hayır → Bitir- Koşul yanlış olduğunda döngü sona erer.
- Tekrar yolunda koşulu değiştiren bir işlem bulunmalıdır.
Döngüler
Sayaç ve Biriktirici
- Sayaç, kaç tekrar yapıldığını veya geçerli konumu izler.
- Biriktirici, her adımda toplam gibi kısmi sonucu günceller.
- Başlangıç değerleri işleme uygun seçilmelidir: toplam için 0, çarpım için 1.
Döngüler
Örnek: 1’den n’e Toplam
Başla
n değerini oku
toplam = 0, i = 1
i <= n ?
Evet → toplam = toplam + i
i = i + 1
karara dön
Hayır → toplamı yaz
BitirDöngüler
İç İçe Yapılar
- Bir kararın dalında başka karar bulunabilir.
- Bir döngünün içinde ikinci döngü yer alabilir.
- Her yapının giriş ve çıkış noktaları görsel olarak ayırt edilmelidir.
Çok sayıda iç içe yapı, algoritmayı alt süreçlere ayırma gereksinimini gösterebilir.
Doğrulama
Diyagramı Test Etme
- Normal bir girdide oklar adım adım izlenir.
- Kararın her çıkışını çalıştıracak test değeri seçilir.
- Döngünün sıfır, bir ve çok tekrar yaptığı durumlar denenir.
- Başlangıca dönmeyen veya bitişe ulaşmayan yollar aranır.
Doğrulama
Sık Hatalar
| Hata | Sonuç | Düzeltme |
|---|---|---|
| Etiketsiz karar yolu | Hangi koşulun seçildiği belirsiz | Evet/Hayır yaz |
| Güncellenmeyen sayaç | Sonsuz döngü | Sayaç adımı ekle |
| Bağlantısız simge | Akış kopar | Okla bağla |
| Bir simgede çok işlem | Okunabilirlik azalır | Adımlara böl |
Özet
Bölüm Özeti
- Akış diyagramı algoritmanın yürütme sırasını standart simgelerle gösterir.
- Sıralı akış doğrusal, koşullu akış dallanan, tekrarlı akış geri dönen yol içerir.
- Karar yolları etiketlenmeli ve her yol bir sonraki adıma ulaşmalıdır.
- Diyagram, farklı test girdileriyle elle izlenerek doğrulanmalıdır.
Özet
Kontrol Soruları
- İşlem ve karar simgeleri neyi temsil eder?
- Karar çıkışları neden etiketlenmelidir?
- Bir döngü diyagramında sonsuz tekrar nasıl oluşur?
- Sayaç ve biriktirici arasındaki fark nedir?
- Bir akış diyagramını test etmek için hangi girdiler seçilir?
Son
Akış Diyagramları
1 / 1Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.
← → veya boşluk ile gezinin · F: tam ekran · Home/End: ilk/son slayt