Akış Diyagramları

Bilgisayar ve Programlamaya Giriş
SimgelerSıralı akışKararDöngüDoğrulama
Sercan KÜLCÜ · Giresun Üniversitesi

Giriş

Öğrenme Çıktıları

Simgeler

Temel akış diyagramı simgelerini tanımak.

Akış

Oklarla işlem sırasını kurmak.

Kontrol

Karar ve döngü yapılarını göstermek.

Dönüşüm

Diyagramı sözde kod ve programa çevirmek.

Temeller

Akış Diyagramı Nedir?

  • Bir algoritmanın işlem sırasını grafiksel olarak gösterir.
  • Karmaşık mantığı koddan bağımsız biçimde tartışmayı sağlar.
  • Simgeler, içerdikleri adımın türünü; oklar yürütme yönünü gösterir.

Simgeler

Temel Simgeler

BaşlaBaşlangıç / bitiş
İşlemHesaplama / atama
?Karar
G / ÇGiriş / çıkış
→Akış yönü
●Bağlayıcı

Simgeler

Simge ve Görev

SimgeGörevÖrnek
OvalBaşlangıç veya bitişBaşla
Dikdörtgenİşlemtoplam = a + b
Eşkenar dörtgenKarara > b?
ParalelkenarGiriş / çıkışa değerini oku
OkYürütme yönüsonraki adıma geç

Tasarım

Diyagram Oluşturma

Girdi ve çıktıyı belirle
Adımları sırala
Kararları ayır
Okları bağla
Örnekle izle
  • Her yolun bir sonraki adıma veya bitişe ulaşması gerekir.

Tasarım

Okunabilirlik Kuralları

  • Akış mümkün olduğunca yukarıdan aşağıya ve soldan sağa ilerlemelidir.
  • Karar çıkışları Evet/Hayır gibi anlamlı etiketler taşımalıdır.
  • Bir simgeye bir temel işlem yazılmalı; kesişen oklar azaltılmalıdır.
  • Büyük diyagramlar alt süreçlere bölünmelidir.

Akış Türleri

Sıralı Akış

Başla
  a değerini oku
  b değerini oku
  toplam = a + b
  toplamı yaz
Bitir
  • Her adım bir önceki tamamlandıktan sonra çalışır.
  • Dallanma veya tekrar bulunmaz.

Akış Türleri

Koşullu Akış

Başla
  not değerini oku
  not >= 60 ?
    Evet → "Geçti" yaz
    Hayır → "Kaldı" yaz
Bitir
  • Karar simgesinden en az iki yol çıkar.
  • Yollar daha sonra ortak bir noktada birleşebilir.

Akış Türleri

Tekrarlı Akış

Başla
  i = 1
  i <= 5 ?
    Evet → i değerini yaz
            i = i + 1
            karara dön
    Hayır → Bitir
  • Koşul yanlış olduğunda döngü sona erer.
  • Tekrar yolunda koşulu değiştiren bir işlem bulunmalıdır.

Döngüler

Sayaç ve Biriktirici

  • Sayaç, kaç tekrar yapıldığını veya geçerli konumu izler.
  • Biriktirici, her adımda toplam gibi kısmi sonucu günceller.
  • Başlangıç değerleri işleme uygun seçilmelidir: toplam için 0, çarpım için 1.

Döngüler

Örnek: 1’den n’e Toplam

Başla
  n değerini oku
  toplam = 0, i = 1
  i <= n ?
    Evet → toplam = toplam + i
            i = i + 1
            karara dön
    Hayır → toplamı yaz
Bitir

Döngüler

İç İçe Yapılar

  • Bir kararın dalında başka karar bulunabilir.
  • Bir döngünün içinde ikinci döngü yer alabilir.
  • Her yapının giriş ve çıkış noktaları görsel olarak ayırt edilmelidir.
Çok sayıda iç içe yapı, algoritmayı alt süreçlere ayırma gereksinimini gösterebilir.

Doğrulama

Diyagramı Test Etme

  • Normal bir girdide oklar adım adım izlenir.
  • Kararın her çıkışını çalıştıracak test değeri seçilir.
  • Döngünün sıfır, bir ve çok tekrar yaptığı durumlar denenir.
  • Başlangıca dönmeyen veya bitişe ulaşmayan yollar aranır.

Doğrulama

Sık Hatalar

HataSonuçDüzeltme
Etiketsiz karar yoluHangi koşulun seçildiği belirsizEvet/Hayır yaz
Güncellenmeyen sayaçSonsuz döngüSayaç adımı ekle
Bağlantısız simgeAkış koparOkla bağla
Bir simgede çok işlemOkunabilirlik azalırAdımlara böl

Özet

Bölüm Özeti

  • Akış diyagramı algoritmanın yürütme sırasını standart simgelerle gösterir.
  • Sıralı akış doğrusal, koşullu akış dallanan, tekrarlı akış geri dönen yol içerir.
  • Karar yolları etiketlenmeli ve her yol bir sonraki adıma ulaşmalıdır.
  • Diyagram, farklı test girdileriyle elle izlenerek doğrulanmalıdır.

Özet

Kontrol Soruları

  1. İşlem ve karar simgeleri neyi temsil eder?
  2. Karar çıkışları neden etiketlenmelidir?
  3. Bir döngü diyagramında sonsuz tekrar nasıl oluşur?
  4. Sayaç ve biriktirici arasındaki fark nedir?
  5. Bir akış diyagramını test etmek için hangi girdiler seçilir?

Son

Akış Diyagramları
1 / 1Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.

← → veya boşluk ile gezinin · F: tam ekran · Home/End: ilk/son slayt