Microsoft Excel

Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı
Çalışma sayfasıVeri girişiFormüllerVeri analiziGrafikler
Sercan KÜLCÜ · Giresun Üniversitesi

Giriş

Öğrenme Çıktıları

Çalışma kitabı

Sayfa, hücre, satır, sütun ve aralık kavramlarını kullanmak.

Formüller

Hücre başvuruları ve temel işlevlerle hesaplama yapmak.

Veri düzenleme

Tablo, sıralama, filtreleme ve doğrulama araçlarını uygulamak.

Görselleştirme

Veriye uygun grafik seçip anlaşılır biçimde sunmak.

Giriş

Excel Ne İçin Kullanılır?

Hesaplama

Formül ve işlevlerle tekrarlanabilir hesaplar.

Liste yönetimi

Kayıtları satır ve sütunlarda düzenleme.

Analiz

Sıralama, filtreleme ve özetleme.

Görselleştirme

Grafiklerle eğilim ve karşılaştırma.

Planlama

Bütçe, takvim, stok ve görev takibi.

Paylaşım

Çalışma kitabını ortak düzenleme ve yorumlama.

Çalışma Sayfası

Temel Kavramlar

Çalışma kitabı

Excel dosyasının tamamı.

Çalışma sayfası

Kitap içindeki hücre ızgarası.

Hücre

Satır ve sütunun kesişimi.

B4
Aralık

Bir veya daha fazla hücre.

B4:D9
Etkin hücre

Veri girişinin yapılacağı seçili hücre.

Formül çubuğu

Hücre değerini veya formülünü gösterir.

Çalışma Sayfası

Çalışma Sayfası Izgarası

ABCDE1ÜrünAdetFiyatToplamDurum2Kalem128=B2*C2Aktif3Defter530=B3*C3Aktif

Veri Girişi

Veri Türleri

Metin

Ad, açıklama ve kategori.

Sayı

Hesaplamaya katılabilen nicelik.

Tarih ve saat

Excel'in sayısal seri değerleriyle sakladığı zaman bilgisi.

Mantıksal

DOĞRU veya YANLIŞ değeri.

Formül

Eşittir işaretiyle başlayan hesaplama.

Hata değeri

Formül veya veri sorununu bildiren özel sonuç.

Veri Girişi

Veri Girme ve Düzenleme

Hücreyi düzenleF2
Girişi onaylaEnter
Alt satıra geçAlt+Enter
Seçimi temizleDelete
Satır seçShift+Space
Sütun seçCtrl+Space
  • Sayıları metin olarak saklamak sıralama ve hesaplamayı bozabilir.
  • Bir hücrede bir gözlem, bir sütunda bir özellik tutulması veri analizini kolaylaştırır.

Çalışma Sayfası

Satır, Sütun ve Sayfalar

Ekleme / silme

Seçili konumda hücreleri kaydırarak yapı değiştirir.

Boyut

Satır yüksekliği ve sütun genişliği elle veya otomatik ayarlanır.

Gizleme

Veriyi silmeden görünümden kaldırır.

Dondurma

Başlık satır veya sütunlarını kaydırırken görünür tutar.

Sayfa adı

İçeriği açıklayan kısa ad kullanılmalıdır.

Sayfa düzeni

Veri, hesaplama ve rapor sayfaları ayrılabilir.

Biçimlendirme

Hücre Biçimlendirme

Yazı ve dolgu

Başlık ve önemli alanları ayırır.

Hizalama

Metnin hücre içindeki konumunu düzenler.

Kenarlık

Tablo sınırlarını gösterebilir; aşırı kullanım okunabilirliği azaltır.

Metni kaydır

Uzun içeriği hücre içinde birden fazla satıra böler.

Birleştirme

Başlıkta kullanılabilir; veri aralıklarında sıralama ve filtreyi zorlaştırır.

Hücre stili

Tekrarlanan biçimleri tutarlı uygular.

Biçimlendirme

Sayı Biçimleri

DeğerBiçimGörünüm
0,25Yüzde%25
1250Para birimi₺1.250,00
45292Tarih01.01.2024
0,5Saat12:00
123456789Bilimsel1,23E+08
Biçim yalnızca görünümü değiştirir; hücrenin temel değeri aynı kalabilir.

Formüller

Formül Temelleri

Excel formülleri eşittir işaretiyle başlar ve sabitler, başvurular, işleçler ve işlevler içerebilir.

=B2 * C2
=TOPLA(D2:D10)
=(B2+C2)/2
  • Parantez işlem sırasını açıklaştırır.
  • Formül sonucu, başvurulan hücreler değiştiğinde yeniden hesaplanır.
  • Sabit değerleri formüle gömmek yerine ayrı hücrelerde tutmak bakımı kolaylaştırır.

Formüller

İşlem Önceliği

ÖncelikİşlemÖrnek
1Parantez=(A1+B1)*2
2Üs=A1^2
3Çarpma ve bölme=A1*B1/C1
4Toplama ve çıkarma=A1+B1-C1
5Karşılaştırma=A1>B1

Formüller

Hücre Başvuruları

Göreli

Kopyalandığında satır ve sütuna göre değişir.

A1
Mutlak

Kopyalandığında sabit kalır.

$A$1
Karma

Yalnızca satır veya sütun sabitlenir.

$A1 · A$1
Başka sayfa

Sayfa adıyla birlikte kullanılır.

Satışlar!B2
Aralık

Başlangıç ve bitiş hücrelerini kapsar.

A1:A10
Adlandırılmış aralık

Anlamlı adla formülü okunur yapar.

KDV_Orani

Formüller

Temel İşlevler

İşlevÖrnekSonuç
TOPLA=TOPLA(B2:B10)Değerleri toplar
ORTALAMA=ORTALAMA(B2:B10)Aritmetik ortalama
MAK=MAK(B2:B10)En büyük değer
MİN=MİN(B2:B10)En küçük değer
SAY=SAY(B2:B10)Sayısal hücre sayısı
BUGÜN=BUGÜN()Geçerli tarih

Formüller

EĞER İşlevi

EĞER, mantıksal sınamanın sonucuna göre iki değerden birini döndürür.

=EĞER(B2>=60; "Geçti"; "Kaldı")
Mantıksal sınama

DOĞRU veya YANLIŞ sonuç üretir.

B2>=60
Doğruysa değer

Koşul doğru olduğunda döner.

Geçti
Yanlışsa değer

Koşul yanlış olduğunda döner.

Kaldı
Bölgesel ayarlara göre işlev adları ve bağımsız değişken ayıracı farklı görünebilir.

Formüller

Tarih ve Saat

BUGÜN

Geçerli tarihi verir.

=BUGÜN()
ŞİMDİ

Geçerli tarih ve saati verir.

=ŞİMDİ()
Tarih farkı

Tarihler sayısal olduğundan çıkarma yapılabilir.

=B2-A2
Biçim

Aynı değer tarih, saat veya sayı olarak gösterilebilir.

Geçersiz tarih

Metin olarak saklanan tarih hesaplamaya katılmayabilir.

Saat süresi

24 saati aşan süre için uygun özel biçim gerekebilir.

Formüller

Formül Hataları

HataAnlamKontrol
#SAYI/0!Sıfıra bölmePayda hücresi
#AD?Tanınmayan ad veya işlevYazım ve adlandırılmış aralık
#DEĞER!Uygun olmayan veri türüMetin/sayı karışımı
#BAŞV!Geçersiz hücre başvurusuSilinen satır veya sütun
#####Sütun dar veya negatif tarihSütun genişliği ve değer

Veri Düzenleme

Otomatik Doldurma

Kopyalama

Formülü veya sabit değeri bitişik hücrelere taşır.

Seri

1,2,3 veya tarih gibi örüntüyü devam ettirir.

Göreli başvuru

Formül kopyalanırken konuma göre değişir.

Doldurma tutamacı

Seçimin sağ alt köşesinden sürüklenir.

Seçenekler

Kopyala, seri doldur veya yalnızca biçim gibi sonuçlar seçilebilir.

Kontrol

İlk ve son sonuçlar hatalı örüntüye karşı incelenmelidir.

Veri Analizi

Excel Tablosu

Yapılandırılmış veri

Başlıklı sütunlardan oluşan aralığı tabloya dönüştürür.

Otomatik genişleme

Yeni satır ve sütunları tabloya dahil edebilir.

Filtre ve sıralama

Başlık hücrelerine denetimler ekler.

Yapılandırılmış başvuru

Formüllerde hücre adresi yerine sütun adı kullanabilir.

Toplam satırı

Seçilen işlevlerle özet hesaplar.

Stil

Alternatif satır renkleri ve tutarlı görünüm sağlar.

Veri Analizi

Sıralama

Sıralama, kayıtların satır bütünlüğünü koruyarak belirli sütunlara göre yeniden düzenlenmesidir.

Metin

A'dan Z'ye veya Z'den A'ya.

Sayı

Küçükten büyüğe veya tersine.

Tarih

Eskiden yeniye veya tersine.

Çok düzeyli

Önce bölüm, sonra puan gibi birden fazla ölçüt.

Başlık satırı

Veriyle birlikte sıralanmamalıdır.

Tutarlı tür

Aynı sütunda sayı ve sayı biçimli metin karıştırılmamalıdır.

Veri Analizi

Filtreleme

Amaç

Yalnızca ölçüte uyan satırları gösterir; diğerlerini silmez.

Değer filtresi

Seçilen kategorileri gösterir.

Sayı / tarih filtresi

Büyük, küçük, aralık veya dönem koşulu uygular.

Metin filtresi

İçerir, başlar veya eşittir koşullarını kullanır.

Birden fazla sütun

Koşullar birlikte daraltıcı etki oluşturur.

Temizleme

Filtre kaldırıldığında tüm kayıtlar yeniden görünür.

Veri Analizi

Koşullu Biçimlendirme

Hücre kuralları

Belirli eşiklere göre biçim uygular.

Renk ölçekleri

Düşük ve yüksek değerleri renk geçişiyle gösterir.

Veri çubukları

Değer büyüklüğünü hücre içinde görselleştirir.

Simge kümeleri

Durum veya eğilimi simgelerle belirtir.

Formül kuralı

Özel mantıksal koşul kullanır.

Ölçülülük

Çok fazla renk ve kural veriyi okumayı zorlaştırır.

Veri Analizi

Veri Doğrulama

Liste

Kullanıcıya açılır seçenekler sunar.

Sayı aralığı

Yalnızca belirlenen sınırdaki değeri kabul eder.

Tarih sınırı

Geçerli tarih dönemini kısıtlar.

Girdi iletisi

Hücre seçildiğinde beklenen veriyi açıklar.

Hata uyarısı

Geçersiz girişte kullanıcıyı bilgilendirir.

Sınır

Kopyala-yapıştır bazı doğrulama kontrollerini aşabileceği için veri denetlenmelidir.

Grafikler

Grafik Seçimi

AmaçUygun grafik
Kategorileri karşılaştırmakSütun veya çubuk
Zamana göre değişimi göstermekÇizgi
Parça-bütün ilişkisiSınırlı kategoriyle pasta veya yüzde çubuk
İki sayısal değişkenin ilişkisiDağılım
Dağılım biçimini göstermekHistogram

Grafikler

Anlaşılır Grafik

Başlık

Grafiğin neyi gösterdiğini açıklar.

Eksen ve birim

Değerlerin anlamını belirtir.

Kaynak veri

Doğru aralık ve seri seçilir.

Ölçek

Farkları yanıltıcı göstermeyecek şekilde ayarlanır.

Renk

Serileri ayırır; tek başına anlam taşımaz.

Sadelik

Gereksiz 3B efekt ve süslemeler kaldırılır.

Raporlama

Yazdırma ve Sayfa Düzeni

Yazdırma alanı

Çıktıya dahil olacak hücreleri belirler.

Yönlendirme

Geniş tablolar için yatay sayfa düşünülebilir.

Ölçekleme

Tabloyu sayfa genişliğine sığdırabilir.

Başlıkları yinele

Çok sayfalı çıktıda başlık satırını tekrarlar.

Sayfa sonları

Çıktının nerede bölündüğünü denetler.

Baskı önizleme

Boş sayfa, kesilen sütun ve okunabilirliği kontrol eder.

Çalışma Kitabı

Çalışma Kitabı Yönetimi

Sayfa ekle / sil

Kitap yapısını gereksinime göre düzenler.

Yeniden adlandır

Sayfa içeriğini açıklayan ad verir.

Taşı / kopyala

Sayfayı aynı veya başka kitaba aktarır.

Gizle / göster

Yardımcı sayfaları görünümden kaldırır; güvenlik sağlamaz.

Sekme rengi

Sayfaları görsel olarak gruplar.

Bağlantılar

Başka sayfa veya kitap başvuruları dikkatle yönetilir.

Çalışma Kitabı

Koruma ve İş Birliği

Sayfa koruması

Belirli hücre ve işlemleri değişiklikten korur.

Kitap yapısı

Sayfa ekleme, silme veya taşıma işlemlerini sınırlayabilir.

Dosya şifreleme

Dosyanın açılması için parola gerektirebilir.

Açıklamalar

Hücreler üzerinde tartışma ve geri bildirim sağlar.

Sürüm geçmişi

Desteklenen bulut konumunda önceki sürümlere erişim sunar.

Sınır

Sayfa koruması güçlü şifreleme ile aynı şey değildir.

Kalite

İyi Veri Düzeni

  • Her satır tek bir kaydı, her sütun tek bir değişkeni temsil etmelidir.
  • Başlıklar kısa, benzersiz ve anlamlı olmalıdır.
  • Boş satır, birleştirilmiş hücre ve ara toplamlar ham veri tablosunda kullanılmamalıdır.
  • Aynı sütunda veri türleri tutarlı olmalıdır.
  • Birimler başlıkta belirtilmeli, hücre değerine metin olarak eklenmemelidir.
  • Ham veri, hesaplama ve rapor çıktıları ayrı sayfalarda tutulabilir.

Özet

Bölüm Özeti

  • Çalışma kitabı bir veya daha fazla çalışma sayfasından oluşur.
  • Formüller eşittir işaretiyle başlar ve hücre başvurularını kullanır.
  • Göreli ve mutlak başvurular formül kopyalandığında farklı davranır.
  • İşlevler sık hesaplamaları standartlaştırır; hatalar veride veya başvuruda sorun olduğunu gösterir.
  • Tablo, sıralama, filtre ve doğrulama araçları veriyi düzenler.
  • Doğru grafik seçimi verinin amacına ve ilişki türüne bağlıdır.

Özet

Kontrol Soruları

  1. Çalışma kitabı ile çalışma sayfası arasındaki fark nedir?
  2. Sayı biçimi hücrenin temel değerini değiştirir mi?
  3. A1 ile $A$1 başvuruları nasıl farklı davranır?
  4. EĞER işlevinin üç temel bölümü nedir?
  5. Sıralama sırasında satır bütünlüğü neden korunmalıdır?
  6. Zamana bağlı değişimi göstermek için hangi grafik uygundur?

Özet

Kaynaklar

  • Kaynak sunum: MS Excel 2016, Temel Bilgi Teknolojileri.
  • Microsoft Support, Basic tasks in Excel.
  • Microsoft Support, Overview of formulas in Excel.
  • Microsoft Support, Sort data in a range or table.

Son

Microsoft Excel
1 / 1Sercan KÜLCÜ, Tüm hakları saklıdır.

← → veya boşluk ile gezinin · F: tam ekran · Home/End: ilk/son slayt